راه‌اندازی دبیرخانه دائمی برای کالاهای فرهنگی

به گزارش گروه فرهنگی ؛  سیدرضا صالحی امیری در اختتامیه دومین جایزه کالاهای فرهنگی با الگوی ایرانی که امروز (۱۹ بهمن‌ماه) برگزار شد، گفت: امیدوارم این دبیرخانه تا سال ۹۶ فعال و سازمان‌یافته باشد و با رعایت و نظارت در امور اجرایی و برنامه‌ریزی انجام شود. تقاضا می‌کنم صنف از سطح مجمع به اتحادیه ارتقا پیدا کند و عزیزان مسئولیت قبول کنند، وزارت ارشاد نیز از آن‌ها حمایت می‌کنند.

وی ادامه داد: موضوع مهم‌تری به نام «سبک زندگی» وجود دارد که در آن، مقوله‌ای به نام زیست و مصرف فرهنگی جا گرفته است. ما معتقدیم زیست و مصرف رابطه عمیقی دارند و هرچه زیست فرهنگی ارتقا پیدا کند، جامعه فرهیخته‌تر می‌شود. در طول سال‌ها از الگوهای مصرف در حوزه خوراک، پوشاک، مسکن و حمل‌ونقل صحبت کرده‌ایم، اما کمتر از مصرف فرهنگی صحبت شده است. بنابراین این موضوع باید در دستور کار قرار گیرد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان این‌که جامعه‌ای که از مصرف فرهنگی برخوردار باشد، از ظرفیت انسانی نیز برخوردار است، گفت: جامعه فرهیخته در بستر همگرایی، معرفت، فضیلت و مصرف فرهنگی شکل می‌گیرد که کالاهای فرهنگی بخشی از آن است.

صالحی امیری با بیان این‌که عروسکی طراحی شده که نمازخوان است، اظهار کرد: با این عمل، نماز خواندن از طریق عروسک به نوزاد یا کودک منتقل می‌شود و نوزاد از آن الگوبرداری می‌کند. این نمونه کوچک می‌تواند در همه حوزه‌ها کاربرد داشته باشد.

وی بیان کرد:‌ حدود ۱۲۰۰ میلیارد دلار گردش مالی کالای فرهنگی در دنیاست. در آسیا نیز چینی‌ها ۱۲۰ میلیارد دلار و کره‌ای‌ها ۴۲ میلیارد دلار از طریق کالاهای فرهنگی گردش مالی دارند؛ اما ما در این حوزه وضعیت شایسته‌ای نداریم. لازمه پیشرفت در این حوزه، داشتن برنامه‌ای مدون در آینده و راهبرد برای جهش ملی است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: وجود عزم و اراده ملی برای یک جهش ضرورت دارد. دوران پوستر و بنر گذشته و عزم ملی در حوزه کالاهای فرهنگی نیاز است. ذائقه‌سنجی مسئله مهم دیگری است که باید به آن بپردازیم، زیرا نمی‌توانیم افراد را مجبور کنیم هر روز یک غذای خاص بخورند و از آن راضی باشند. در ذائقه‌سنجی جذابیت بصری یک عنصر مهم است و از طرفی ذائقه‌سنجی به نیازسنجی احتیاج دارد.

صالحی امیری با بیان این‌که ذائقه در نسل کودک و نوجوان یک نیاز اساسی است، بیان کرد: فکر می‌کنم ذائقه‌سنجی نیاز مهمی است. بحث تنوع اساسا انتخاب را ایجاد می‌کند و در مسیر حرکت و تصمیم‌گیری نقش موثری دارد. تحولات فرهنگی در دهه چهارم نشان می‌دهد که ما از عرصه سیری، به تنوع گرایش پیدا کرده‌ایم. زمانی پدر نان بر سر سفره می‌آورد و بچه‌ها آن را میل می‌کردند، اما امروز ذائقه‌ها از دیزی به پیتزا تغییر پیدا کرده و این موضوع در حوزه فرهنگی نیز محسوس است.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت:‌ زیباشناختی و جذابیت کالا نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. آثاری که از میراث فرهنگی پیدا می‌شود و نقوشی که روی آن‌ها دیده می‌شود، نشان می‌دهد زیباشناختی وحشتناکی در آن وجود داشته است. ارزش‌آفرینی مسئله بعدی دیگری است که باید به آن بپردازیم، زیرا کالایی که ارزش مادی دارد، ارزش فرهنگی و معرفی را نیز به مخاطب منتقل می‌کند، مثلا عروسک باربی که با ساختار،‌ حجم، قد و تنوع پوشش ساخته می‌شود، مفاهیم فرهنگی متفاوتی دارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: عروسک باربی که بچه نداشته باشد، نماد فمینیسم است و ما نمی‌توانیم با عروسک دارا و سارا که ۷ / ۲ کیلوگرم وزن دارد و بچه نمی‌تواند آن را حمل کند رقابت کنیم. ما باید به کالای فرهنگی نگاه بلندمدت داشته باشیم، اما متاسفانه به لحاظ جامعه‌شناختی ما به‌دنبال منافع کوتاه‌مدت هستیم. زمانی می‌رسد که کالاها از مرزها عبور کنند و به برند تبدیل شوند. نگاه کوتاه‌مدت یکی از آسیب‌های جدی فرهنگی ماست.

صالحی امیری افزود:‌ فرش، یک کالای فرهنگی است، چرا فرش ایرانی کماکان در دنیا جایگاه خود را دارد؟ زیرا این کالا به‌دلیل عنصر برندی شکل گرفته است.

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به اقناع‌سازی اشاره کرد و گفت: اقناع‌سازی یعنی فرد به‌لحاظ درونی باور داشته باشد که یک کالا از کیفیت، جذابیت و رقابت‌پذیری بالایی برخوردار است. الگوی مصرف در مدرسه باید به فرهنگ درونی تبدیل شود.

در ادامه این مراسم، علی فریدونی - دبیر جشنواره دومین جایزه کالاهای فرهنگی - اظهار کرد:‌ این جشنواره در سه حوزه اسباب‌بازی، نوشت‌افزار، کتاب و اسباب‌بازی با شورای نظارت سیاست‌گذاری برگزار شد. ما امسال در این جشنواره بخش پژوهشی را نیز داشتیم.

او ادامه داد: سه‌هزار و ۴۰۰ کالا اعم از فرهنگی،‌ تولیدی و پژوهشی به دبیرخانه ارسال شد که ۶۵۰ اثر در حوزه اسباب‌بازی، هزار کتاب - اسباب‌بازی و ۸۵۰ اثر در حوزه نوشت‌افزار و ۹۳۵ اثر به حوزه پژوهشی تعلق داشته است. آنچه جایزه فرهنگی به‌دنبال آن بود، بررسی خلأهای موجود در کالاهای فرهنگی بوده است.

غلامرضا خلیل ارجمندی - مدیرعامل صندوق هنر - نیز در بخش دیگری از این مراسم، گفت:‌ سال گذشته در کشور ما، ۱۷ هزار میلیارد تومان کالای فرهنگی وارد شده است. اگر قرار است کالاهای فرهنگی را شکل دهیم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید این حوزه‌ها را پیشران کند، زیرا وقتی درباره تولید صحبت می‌کنیم، کیفیت و قیمت کالا نیز مهم است. معتقدم راه‌اندازی دبیرخانه دائمی می‌تواند در این حوزه موثر باشد. کالاها و بازار را رصد کند تا ما بتوانیم در این حوزه فعالیت کنیم.

مدیرعامل مجمع نوشت‌افزار ایرانی - اسلامی نیز بیان کرد:‌ با توجه به نوع کالا و تاثیراتی که اسباب‌بازی و پوشاک دارد همه مردم به‌عنوان مصرف‌کننده جدی در این حوزه‌ها محسوب می‌شوند، زیرا این کالاها به عبارتی شکل‌دهنده شخصیت کودکان هستند. در حوزه اقتصاد نیز کالاهای فرهنگی در دنیا کاربرد جدی دارند و ما در این حوزه عقب مانده و تازه شروع به فعالیت کرده‌ایم. کالاهای فرهنگی در کشورهای دیگر پنج درصد تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهند، اما ما هیچ سهمی از کالاهای فرهنگی نداریم، در حالی که کشور ما با توجه به تمدن دیرینه‌ای که دارد، می‌تواند اقتصاد فرهنگی را به‌صورت جدی داشته باشد.

حسینی افزود: گردش مالی نوشت‌افزار چهار هزار میلیارد تومان در کشور است؛ اما متاسفانه بخش زیادی از این کالاها وارداتی هستند. این حوزه استراتژیک است و ما نمی‌توانیم فرهنگ را وارد کنیم. ما باید در این زمینه شخصیت‌سازی فرهنگی داشته باشیم. از نظر ادبیات نیز شاهنامه یک کالای فرهنگی و بی‌نظیر در دنیاست.

در ادامه این مراسم، از برگزیدگان دومین جایزه کالاهای فرهنگی با الگوی ایرانی تقدیر شد.

سمانه قاسمی به‌دلیل ایده‌پردازی در طراحی مجموعه آثار از  انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سپیده فتحی مولف کتاب ملیله کاغذی، رضا سراج مولف ناشر کتاب شناخت کامل الکترونیک در بخش کتاب اسباب‌بازی، علیرضا جراحی و رفیعی در بخش اسباب‌بازی و سرگرمی، امیر اله ورن و کشاورز در بخش نوشت‌افزار، عباس کاظمی و طلیعه خادمیان در بخش پژوهشی، طاهره موسوی کاخکی، سمیرا اجتهادی، و سهیلا کاظمی در حوزه پایان‌نامه برگزیده شدند.

همچنین سیاوش ذوالفقاریان،‌ تهمینه کرمانی، علی خدایی، رمضان‌پور، شیخ‌الملوکی و رفیعی نیز در برگزیدگان کتاب اسباب‌بازی و نوشت‌افزار تقدیر شدند.