آشنایی با تاریخچه و ساختار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

گروه سیاسی : شصتمین کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با حضورنمایندگان 168 کشور از روز دوشنبه به مدت پنج روز در مقر آژانس در وین برگزار می‌شود.


علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران به منظور شرکت در این کنفرانس به وین سفر کرده است. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی و هیاتی از کارشناسان سازمان انرژی اتمی، صالحی را در این سفر همراهی می‌کنند.

مسائل مختلفی نظیر استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، تعیین بودجه، انتخاب اعضای شورای حکام ، گزارش‌های مدیرکل آژانس و اجرای پادمان‌های آژانس در شصتمین کنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی  مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.


همچنین هم‌زمان با برگزاری این کنفرانس، اجلاسی علمی با عنوان «تکنولوژی هسته‌ای برای اهداف توسعه پایدار» از 28 تا 29 سپتامبر (6 و 7 مهر ) برگزار می‌شود.

به همین منظور نگاهی خواهیم داشت به تاریخچه و ساختار سازمان انرژی اتمی:

کنفرانس عمومی؛ بالاترین رکن آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از 3 بخش مهم و عمده؛ کنفرانس عمومی، شورای حکام و دبیرخانه تشکیل شده است.

کنفرانس عمومی بالاترین رکن و مجمع تصمیم گیرنده آژانس می‌باشد که سالی یک بار تشکیل جلسه داده و مقر آن در وین می‌باشد. این رکن متشکل از نمایندگان کلیه دولت‌های عضو با یک حق رأی می‌باشد و تصمیمات آن با اکثریت آراء اتخاذ می‌شود.

طبق اساس‏نامه آژانس بین المللی انرژی اتمی،کنفرانس عمومی، دارای اختیارات وسیعی در زمینه خط مشی و امور مالی و اداری آژانس است. از مهمترین وظایف این کنفرانس، انتخاب اعضای شورای حکام، گزارش نحوه فعالیت‌های آژانس به سازمان ملل و انتخاب دبیرکل آژانس برای مدت 4 سال می‌باشد.

در مورد تصمیمات مالی، تغییرات و اصلاح اساس‏نامه و ترک عضویت اعضاء، آرای دو سوم دولت‏های متعهد در کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ضروری است.

شورای حکام

شورای حکام از دو گروه انتصابی و انتخابی تشکیل شده‌است. اعضای انتصابی(اعضای دائم) طبق اساسنامه شامل 10 عضو از بین پیشرفته‌ترین دولت‌های عضو سازمان از حیث تکنولوژی هسته‌ای در هر منطقه می‌باشد که توسط کنفرانس عمومی تعیین می‌گردند. اعضای انتخابی (غیر دائم) 15 عضو هستند که آنها نیز توسط کنفرانس عمومی انتخاب می‌شوند.


در سال 1984 تعداد کشورهای شورای حکام به 35 کشور افزایش یافت. مدت دوره‌های عضویت در شورای حکام 2 سال است. وجه تسمیه این شورا به حکام آن است که به این شورا اختیار حاکمیت و صدور حکم درباره فعالیت‌های هسته‌ای داده شده است.

دبیرخانه

دبیرخانه آژانس از تعدادی کارمند و یک دبیرکل در رأس آن تشکیل شده که برای یک دوره 4 ساله به پیشنهاد شورای حکام و تأیید کنفرانس عمومی انتخاب می‌شود. دبیرکل دبیرخانه مسئولیت اداره امور جاری آژانس را برعهده دارد.