زندانی برای درمان و اصلاح رفتار به زندان میرود/ اقدامات فرهنگی زمینه بازگشت زندانیان به جامعه
: معاون سابق دادسرای انتظامی قضات گفت: زندانی به مثابه بیماری است که برای درمان و اصلاح رفتاری به زندان که همانند بیمارستان است، میرود.
رحیم یعقوبی در گفتوگو با خبرنگار حقوقی میزان اظهارکرد: همه جوامع بشری در سالهای اخیر از حیث بهره گیری از نظرات کارشناسان فن رشد محسوسی داشته تمام اقدامات خود را بر پایههای مطالعات اولیه و تعیین اهداف و برنامه اجرایی، آسیبشناسی و نظارت و ارزیابی کیفی و کمی موفقیتها را استوار میسازند.
وی تصرح کرد: در کشور ما هم نباید مسئولان امر از مراجعه به دانشمدان علم زندانها و صاحبان اندیشه و تجربه غفلت نمایند و در این مسیر بسنده کردن به شیوههای سنتی و بدون توجه به تجارب ارزشمند فاحش خواهد بود.
این قاضی بازنشسته اذعان داشت: رعایت مراتب فوق را به دست اندرکاران و برنامه ریزان و مجریان سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی توصیه میکنم.
وی ادامه داد: کار فرهنگی برای همه اقشار و همه سنین ضروری و مثمر ثمر خواهد بود و زندانیان هم از این غذای معنوی بینیاز نیستند.
یعقوبی افزود: آسیبی که زندانیان به واسطه ارتکاب جرم و موضع گیریهای مجنی علیهم و بستگان آنها و ارکان مختلف حکومت و مردم که از جرم و مجرم نفرت دارند، میبینند که موجب انزوای اجتماعی از آنها و حشر و نشر با مجرمان و تبه کاران میشود و انگیزه درونی برای به کار انداختن توانها و استعدادهای خدادای و تجارب اکتسابی برای خدمت به خود، خانواده و اجتماع را از دست میدهند و به عناصری غیر مفید یا ضرر رسان تبدیل میشوند و به عبارت دیگر، هویت انسانی و حقیقی خود را تا حدود زیادی از دست میدهند.
وی خاطر نشان کرد: اصولیترین کار برای ترمیم شخصیت و روحیه «زندانیان» این قبیل افراد زخم خورده اعاده هویت و کرامت انسانی آنهاست که از مجرای امور فرهنگی رفتاری و اخلاقی قابل دست یابی است این امر باید از ابتدای تعقیب تا مرحله محکومیت و اجرای حکم زندان و پس از آن توسط مسئولین دست اندرکار تعقیب شود زیرا به تعبیر امام خمینی «ره» هدف شارع مقدس، هدایت جاهلان است و ماموریت اصلی کتاب مقدس آسمانی ما قرآن کریم، در «هدی للناس» خلاصه میشود.
معاون سابق دادسرای انتظامی قضات اضافه کرد: زندانی جرائم از تحت تعقیب قرار یا محکوم به حبس را باید بیمار تلقی کرد که به ویروس جهالت مبتلا شده و اخلاق و رفتار او از حالت تعادل و توازن خارج شده است و شارع مقدس و قانونگذار با تعیین و اجرای مقررات تنبیه آمیز زندان بنا دارند منش و رفتار او را اصلاح و وی را به اجتماع و از سرگیری زندگی انسانی و شرافتمندانه بازگردانند.
وی در ادامه این مطلب اظهار کرد: هرگز نباید تصور شود فرد زندانی عنصری مطرود، منفور و بریده از اجتماع است بلکه زندان باید به منزله زایشگاهی باشد که زندانیان در دوران سپری کردن بازداشت یا محکومیت زندگی خانوادگی و اجتماعی را بیاموزند.
یعقوبی گفت: کارشناسان مختلف نیازهای هر زندانی و کمبودهای رفتاری او را با شیوههای مدون علمی از ابتدای ورود به زندان از طریق مصاحبه کتبی و شفاهی شناسایی و بر آن اساس برنامه ریزی جامع علمی کوتاه مدت و بلند مدت برای دوران محکومیت و پس از آن طراحی کنند و در این رابطه از اعضای خانواده و خویشانی که با زندانی روابط صمیمی دارند استمداد کرده و آنها را نیز توجیه کنند.
وی افزود: افرد، زندانی را به عنوان لکه ننگ خانواده و شهر و دیار خویش تلقی نکنند بلکه به مثابه بیماری بدانند که برای درمان رفتار خود مدتی در بیمارستان بستری بوده و پس از دوران نقاهیت به دامان خانواده و اجتماع بازگشته است و با عیادت و مراقبت خود او را مورد حمایت معنوی و مادی قرار دهند.
معاون سابق دادسرای انتظامی قضات تاکید کرد: از سرزنش و اقداماتی که باعث تخریب روحیه و و سرخوردگی و گریزاز خانواده و اجتماعی میشود، به طور جدی پرهیز شود.
وی به اهمیت اقدامات فرهنگی برای زندانیان اشاره کرد و گفت: اهمیت اقدامات فرهنگی و رفتاری و اخلاقی پس از دوران محکومیت از دوران زندان کمتر نیست در غیر این صورت مجرو دوباره به مجرم حرفهای تبدیل و خسارت جبران ناپذیری متوجه جامعه میشود.
این قاضی بازنشسته خاطر نشان کرد: در آموزههای دینی ما نیز همواره تاکید میشود «این درگه ما درگه نومیدی نیست صد بار اگر توبه شکستی باز آی» که نشانگر راه بازگشت زندانیان به آغوش جامعه و خانواده است.
وی افزود: باید همه افرادی که به نوعی با این قبیل آسیب دیدگان اجتماعی سر و کار دارند درمان و اصلاح مجرمان و آشتی آنها با خانواده و اجتماع را سرلوحه کار خویش قرار دهند.
یعقوبی در پایان با بیان اینکه مخدوش نکردن کرامت انسانی علمیترین و عاقلانهترین روش برای بازسازی و اصلاح افراد زندانی است، گفت: سیره انبیا و اولیا الهی براصلاح و جذب استوار بوده است نه برضایع کردن و طرد این افراد، اندیشمندان علم زندان و جرمشناسان باید با بهره گیری از آموزههای دینی برای بازگرداندن زندانیان به جامعه اقدام کنند.
