کاهش فقر با غربالگری دهکهای نهم و دهم/ اعتبارات یارانه نقدی در حال خشکیدن؟
: زمزمه آغاز اجرای فاز سوم هدفمندی یارانه در حالی شنیده میشود که هنوز اقدامی برای حذف 10 میلیون پردرآمد از سوی دولت صورت نگرفته است، اقدامی که اگر تحقق یابد شاهد توزیع عادلانه درآمد و کاهش فقر در جامعه خواهیم بود.
به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، طرح هدفمندی یارانه ها از سال 89 توسط دولت دهم با مطالعات اولیه ناکافی آغاز شد و دولت وقت به تمام دهکهای جامعه از ثروتمند تا فقیر یارانه نقدی پرداخت کرد که به دنبال این امر مشکلات آن در سالهای پایانی دولت احمدی نژاد بروز کرد؛ بالا رفتن حجم نقدینگی و تورم در کنار حذف یارانه بخش تولید و پرداخت آن به شکل یارانه نقدی باعث مشکلات مختلفی شد.
فاز دوم هدفمندی یارانهها نیز توسط دولت روحانی اجرایی شد، دولت یازدهم هم با علم به اینکه طرح هدفمندی یارانهها دارای اشکالات فراوان است را ادامه داد، البته با این تفاوت که اعتبارات ویژه ای برای بخش سلامت در نظر گرفت و در کنار این موضوع انضباط و مدیریت مالی بهتری را در دستور کار خود قرار داد.
پرداخت یارانه بیش از 3 هزار میلیارد تومان در ماه میراثی است که به اجبار به دولت روحانی به ارث رسیده است، دولت برای اینکه قدرت مانور بیشتری برای حمایت از بخش سلامت، تولید و دیگر بخشها را داشته باشد بحث حذف 10 میلیون پردرآمد و مرفه از لیست یارانه بگیران را مطرح کرد اما این طرح تاکنون اجرایی نشد.
دولت علت این امر را نبود بانک اطلاعاتی جامع عنوان میکند اما به اعتقاد نمایندگان مجلس علت این امر انتخاباتهای پیشرو است. به اعتقاد برخی نمایندگان مجلس، دولت نگران از دست دادن 10 میلیون رای را دارد. این در حالی است که نمایندگان مجلس نیز گامی در اجبار دولت برای حذف پردرآمدها بر نمی دارد و به نوعی مجلس و دولت جرات پا پیش گذاشتن در این موضوع را ندارند.
اعتباراتی که خشکید
با کاهش قیمت جهانی نفت و به تبع آن کاهش درآمدهای نفتی ایران، اعتبارات بخش های مختلف از جمله بخش عمرانی دولت در حال خشکیدن است. مطابق گزارش بانک مرکزی دولت با کسری 18 هزار میلیارد تومانی در سه ماهه نخست سال جاری روبرو شده است.
این در حالی است که از دولتهای دهم و یازدهم برای تامین اعتبار یارانه نقدی از محل های مختلف از جمله اعتبارات عمرانی برداشت می کردند، اکنون این اعتبارات نیز در حال خشک شدن است بنابر این با چنین تفاسیری حذف 10 میلیون پردرآمد از لیست دریافت یارانه نقدی خواه ناخواه پر رنگ تر می شود و دولت و مجلس باید به زودی در این زمینه تصمیم جدی اتخاذ کنند.
چرا یارانه نقدی به همگان پرداخت شد؟
عضو هئیت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی در مورد این پرسش که چرا یارانه نقدی به همگان پرداخت شد، به خبرنگار اقتصادی میزان گفت: یکی از علتها تعجیل دولت برای عملیاتی کردن سیاست افزایش قیمت حاملها ی انرژی و اتخاذ راهکار ساده پرداخت یارانه نقدی همگانی و بروز خطای نوع اول (حذف افرادی که مستحق دریافت یارانه اند ولی در لیست قرار نمی گیرند) و تشدید شدت فقر است.
علی دینی تر کمانی ادامه داد: به دنبال چنین امری شاهد افزایش احتمال به زیر خط فقر افتادن بخشی از طبقه متوسط بعد از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها خواهیم بود.
وی تصریح کرد: در نتیجه پرداخت یارانه نقدی همگانی خطای نوع اول را صفر و خطای نوع دوم (پرداخت یارانه به افرادی که مستحق دریافت نیستند) را حداکثر کرد.
عضو هئیت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی با ذکر این پرسش که چه باید کرد، گفت: ادامه پرداخت یارانه نقدی و محدود کردن مرحله ای آن به گروههای هدف یعنی غربال دو دهک دهم و نهم درآمدی در مرحله اول و دو دهک هشتم و هفتم در مرحله بعد باید در دستور کار باشد.
وی گفت: پرداخت بیشتر یارانه به گروهای فقیرتر شناسایی شده تحت پوشش کمیته امدام امام و سازمان بهزیستی نیز باید مورد توجه دولت باشد.
دینی ترکمانی تاکید کرد: یارانه غیر نقدی (خدمات بهداشتی و درمانی و آموزشی) جانشین کاملی برای یارانه نقدی (درآمد ثانویه جاری) نیست.
عضو هئیت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی گفت: یارانه غیر نقدی در طول زمان باید به تدریج تقویت و مکمل یارانه نقدی شود.
