لزوم توجه قضات به صدور مجازات‌های جایگزین حبس

به گزارش خبرنگار گروه حقوقی و قضایی ، احمد رحمانیان در کارگاه آموزشی مجازات های جایگزین حبس گفت: این مجازات ها همواره وجود داشته اما متاسفانه نگاه به حبس محوری در بین قضات باعث شده نگاه مردم هم حبس محوری باشد.

معاون قضایی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان فارس با اشاره به اینکه برخی از قضات مجازات های جایگزین حبس استفاده نمی کنند، بیان کرد: متاسفانه هنوز فرهنگ استفاده از این مجازات ها در سطح جامعه به وجود نیامده و این موضوع نگران کننده است از این رو قضات باید به این موضوع توجه ویژه ای داشته باشند.

وی افزود: امروزه عدم توجه به مجازات های جایگزین حبس منجر به تراکم شدید جمعیت کیفری شده است.

وی بیان کرد: در حال حاضر از نظر فیزیکی با مشکلات کمبود فضاهای آموزشی روبه رو هستیم.
رحمانیان در خصوص اهداف استفاده از مجازات حبس افزود: صدور مجازات حبس اهداف مختلفی را دنبال می کند اما دو هدف که به طور شاخص دنبال می شود یکی طرد مجرم به صورت دایم یا موقت از جامعه است که در این وظیفه تا حدودی موفق بوده ایم اما هدف بلندتری که دنبال می شود اصلاح تربیتی مددجویان است که متأسفانه با توجه عدم تناسب تعداد امکانات زندان ها در این امر موفق نبوده ایم.

وی با بیان اینکه نشانه موفق نبودن در اصلاح زندانیان افزایش برخی جرایم و تکرار جرم است  به بررسی نتایج حبس پرداخت و افزود: حبس آثار و نتایج بسیار سویی بر زندانی و خانواده زندانی دارد که  یکی از این نتایج سوء قرار گرفتن زندانیان مبتدی در کنار زندانیان حرفه ای است.

معاون قضایی رئیس کل دادگستری فارس از وضعیت معیشت خانواده زندانیان نیز به عنوان یکی از دیگر آثار سوء حبس یاد کرد و افزود: با زندانی شدن فرد، خانواده در تنگنا قرار می گیرد و از بُعد مادی و معنوی آثار سوء زیادی بر خانواده زندانی می گذارد و منزلت اجتماعی آنان را تنزل می دهد .
رحمانیان با تاکید بر اینکه جمعیت زندانیان هزینه زیادی را بر دولت تحمیل می کند، ادامه داد: در برخی موارد در تأمین نیاز های اولیه و رفع مشکلات بهداشتی با مشکلاتی مواجه هستیم.

وی با اشاره به اینکه زندان یک پیشینه منفی برای فرد زندانی ایجاد می کند، گفت: به لحاظ آثار سوء حبس، مجازات های جایگزین حبس در قانون پیش بینی شده است و به مقرراتی اشاره شده و حتی مجازات هایی تحت عنوان آزادی مشروط، تعلیق مجازات و تعلیق تعقیب پیش بینی شده از این رو لازم است  این دسته از مجازات ها بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

معاون قضایی، اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری فارس با تاکید بر اینکه قانونگذار استفاده از مجازات های جایگزین حبس را الزامی دانسته است افزود: یکی از اهداف برگزاری این کارگاه ترغیب قضات بر استفاده از مجازات های جایگزین های کیفر است.

وی در خصوص برخورد با مرتکبان جرائم خشن نیز گفت: دستگاه قضایی در برخورد با مرتکبان جرائم مهم و خشن و  جرائمی از جمله سرقت های مسلحانه، آدم ربایی و موادمخدر همچنان سیاست های برخورد قاطع  را در دستور کار دارد و تنها در برخورد با مرتکبان جرانم خرد و کم اهمیت و افراد فاقد سابقه کیفری از ابزارهای جایگزین حبس استفاده می نماید.

رحمانیان با اشاره به اینکه بر اساس تحقیقات صورت گرفته در کمتر از یک درصد آرای صادر شده از مجازات های جایگزین حبس استفاده شده است افزود: این در حالی است  که در 15 درصد از احکام، قابلیت استفاده  از مجازات های جایگزین حبس وجود دارد.

استاد حقوق دانشگاه شیراز نیز در این همایش یک روزه با اشاره به اینکه ماحصل این نشست ها باید تغییر نگرش قضات و مردم برای اجرای این مجازات ها باشد؛ گفت: مهمترین رمز موفقیت در تغییر نگرش است  و برای استفاده از این مجازات ها  دیدگاه های مخالف و موافق بسیاری وجود دارد که با آموزش می توان به تعدیل دیدگاه هاه کمک کرد.

دکتر فضل الله فروغی با اشاره به اینکه همزمان با تحولات جرم، واکنش های کیفری در برابر جرم به وجود می آید، افزود: در گذشته هر بار نگرش به مجازات به یک شیوه ای بوده و همواره شاهد تغییراتی در این حوزه بوده ایم.

وی گفت: در این خصوص باید جنبش اصلاح زندان ها سیر تکاملی خود را تحت تأثیر آموزه های دینی ادامه دهد و قضات از مجازات های جایگزین حبس استفاده کنند و در این خصوص فرهنگ سازی صورت گیرد.

این استاد دانشگاه شیراز با تاکید بر لزوم فرهنگ سازی گفت: باید از ظرفیت رسانه ها استفاده کرد و دیدگاه منفی شکل گرفته در خصوص زندان ها را که باعث گردیده مردم  حتی حاضر به اهداء یک جلد کتاب به زندان ها نشوند؛ اصلاح شود.