فشار پوتین بر روی شاهرگ ترکیه

به گزارش گروه بین الملل جنگنده بمب افکن سوخو 24 روسیه در آسمان سوریه با شلیک موشک هوا به هوای جنگنده بمب افکن اف 16 ترکیه هدف قرار گرفت و سرنگون شد.

در جریان این اقدام یکی از خلبانان هواپیمای روسی کشته و یکی دیگر از آنها با عملیات کماندویی از دست تروریست ها نجات یافت. از زمان سرنگونی هواپیمای روسی تاکنون یک جنگ لفظی سخت و سنگین میان دو کشور آغاز شده و کفه تهدیدات روسیه علیه ترکیه بسیار سنگین تراست.

از تهدید به جنگ گرفته تا تحریم اقتصادی و قطع روابط سیاسی بخش مهم تهدیدات و فشارهای روسیه به ترکیه است. آنکارا پس از گذشت 5 روز از اقدام جنگنده خود علیه جنگنده روسیه، تلاش بسیاری کرد تا بتواند این موضوع را حل کند.

حتی درخواست اردوغان رئیس جمهوری ترکیه برای دیدار با پوتین در اجلاس آب و هوا در پاریس با مخالفت رئیس جمهوری روسیه روبرو شد. تلفن رئیس جمهوری ترکیه به پوتین هم بی پاسخ ماند.

این واکنش های تند از سوی روسیه نشان می دهد که روسیه قصد دارد تا از همه ابزارها به جز جنگ برای تنبیه ترکیه استفاده کند. ولادیمیر پوتین روز گذشته دستور وضع تحریم های روسیه علیه ترکیه را صادر کرد.

گرچه در این فرمان به طور کامل مشخص نشده که این تحریم ها شامل چه تحریم های اقتصادی خواهد بود اما مشخص است که همه جانبه و تأثیر گذار می تواند باشد.

مناسبات اقتصادی و تجاری روسیه و ترکیه در سطح بالایی قرار دارد و به همین خاطر اقداماتی که روسیه در اعمال تحریم ها انجام خواهد داد می تواند بر روی اقتصاد ترکیه تأثیر منفی بگذارد.

ترکیه پذیرای سالانه بیش از 4 میلیون گردشگر روسیه است که این رقم کمی نیست. مقامات روسیه دستور لغو سفرهای گردشگری به ترکیه را صادر کرده اند. بیشترین منبع در آمد ترکیه از بخش گردشگری است. سال گذشته 4/4  میلیون شهروند روسیه برای گردشگری به ترکیه رفتند.

سخت گیری های شدید در زمینه سفر اتباع روسیه به ترکیه هم یکی دیگر از اقداماتی است که مسکو برای تحت فشار قرار دادن ترکیه در دستور کار دارد.

ممنوعیت واردات کالاهای ترکیه یکی دیگر از تحریم هایی است که روسیه می تواند علیه این کشور وضع کند. روسیه یکی از وارد کنندگان عمده مواد عذایی از ترکیه است.  در سال ۲۰۱۴ میلادی مقصد ۴ درصد از صادرات ترکیه که عمدتا شامل منسوجات و مواد غذایی به ارزش ۶ میلیارد دلار می شد، روسیه بوده است.

اما در این میان دست ترکیه خالی است. آنکارا در حال از دست دادن شریک دوم تجاری خود در جهان است و این اتفاق یک ضربه بزرگ اقتصادی به این کشور وارد می کند.

بخش بزرگی از منبع درآمد ترکیه با اعمال تحریم های شدید روسیه علیه این کشور حذف می شود. با شرایط موجود پیدا کردن جایگزین برای روسیه هم نه تنها دشوار بلکه محال است.

البته در این میان روسیه هم به خاطر قطع واردات از ترکیه با کمبودهایی روبرو خواهد شد که او برای خود جایگزین هایی دارد. بیشترین واردت روسیه از ترکیه مواد عذایی و منسوجات بود.

شرایط به وجود آمده زمان مناسبی است تا بخشی از نیازهای غذایی روسیه از سوی جمهوری اسلامی ایران تأمین شود. این فرصتی است تا تولید کنندگان کشورمان با تولید محصولات با کیفیت به صادرات محصولات و تولیدات خود به روسیه اقدام کنند و جایگزین مطمئن و خوبی به جای ترکیه باشند.

البته ایران توانایی تأمین مواد غذایی به اندازه صادرات ترکیه را ندارد اما وضعیت کنونی میان دو کشور روسیه و ترکیه نشان می دهد که کوتاه نخواهد بود. کشورهای دیگر هم برای تأمین نیازهای روسیه وارد بازار این کشور خواهند شد از جمله چین، هند و برخی دیگر از کشورهای منطقه که می توانند نیازهای روسیه را تأمین کنند.

البته روسیه خود از ظرفیت های بالایی برخوردار است تا بتواند این شرایط را تحمل کند، ضمن این که این کشور اکنون در تحریم های اقتصادی شدید از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا قرار دارد. این تحریم ها به خاطر موضوع اوکراین وضع شده است.

یکی دیگر از ابزارهای فشار که در دست روسیه است، صادرات گاز به ترکیه است. روسیه بزرگترین تامین کننده گاز ترکیه است. اگر روسیه تصمیم به لغو قرارداد گازی خود با ترکیه بگیرد، بخش زیادی از این کشور فلج خواهد شد.

همه این اقدامات کافی است تا ترکیه را از صرافت حمایت از تروریست ها در سوریه باز دارد و شاید سر عقل بیاید و از سیاست های آمریکا و رژیم سعودی در منطقه تبعیت نکند.

ترکیه به کمک های آمریکا و کشورهای اروپایی هم دلخوش نباشد که آنها در چنین مواقعی به یاری کشوری مانند ترکیه نخواهند رفت چرا که او را از خود نمی دانند و تنها ترکیه را برای اجرای اهداف و مقاصد خود می خواهند.

پای پوتین بر روی شاهرگ اقتصادی ترکیه گذاشته شده و هر روز که می گذرد فشار بر این شاهرگ هم بیشتر می شود.