تهدیدات روسیه علیه ترکیه بوی جنگ می دهد؟

به گزارش گروه بین الملل ، اکنون که 4 روز از اقدام ترکیه علیه جنگنده روسی می گذرد، تهدیدات و هشدارهای روسیه به ترکیه افزایش یافته است. افزایش این تهدیدات شاید از نظر برخی تحلیلگران بوی جنگ بدهد اما آغاز جنگ میان روسیه و ترکیه با شرایط بحرانی منطقه دلایل و منطق خاص خود را می خواهد که اکنون وجود ندارد.

بحران هایی که در غرب آسیا منطقه را به آشوب کشیده است، اجازه نمی دهد که یک جنگ تمام عیار و سنگین بر سر سرنگونی یک فروند سوخو 24 روسی رخ دهد. روس ها ظرفیت خود را صرف مقابله با گروه های تروریستی تفکیری در سوریه می کنند و ابزارهای دیگری برای پاسخ به اقدام بی خردانه ترکیه در دست دارند.

روس ها به خوبی می دانند که تبعات اقدام نظامی علیه ترکیه هم برای منطقه و هم برای دنیا سنگین خواهد بود. در این که ارتش سرخ از قابلیت ها و ویژگی های بالایی برخوردار است شکی نیست. نشان به آن نشان که ورود نیروی هوایی ارتش روسیه برای کمک به دولت و ملت سوریه، معادلات نظامی در این کشور را بر هم زد و اکنون سوریه شاهد پیروزی های بزرگی با حضور نظامی ایران بر روی زمین است.

پیشروی های ارتش سوریه روی زمین با حمایت هوایی روسیه و زمینی ایران ادامه دارد. حامیان تروریسم در منطقه نگران این پیشرفت ها هستند و سعی دارند تا به گونه ای این روند را کاهش دهند. اقدام جنگنده ترکیه در سرنگونی سوخو 24  روسی در همین راستا است.

روسیه غیر از واکنش نظامی به ترکیه ابزارهای دیگری هم در دست دارد تا بتواند در این شرایط ترکیه را به عقب براند. ابزار سیاسی، اقتصادی و گسترش عملیات نظامی در سوریه، ابزاری مناسب و کارآمد برای مسکو است.

هم اکنون بیش از 50 درصد گاز ترکیه را روسیه تأمین می کند، این ظرفیت اقتصادی می تواند فشار زیادی را بر مقامات ترکیه وارد کند تا از مواضع خود در حمایت از تروریست های تکفیری و دشمنی با دولت قانونی بشار اسد دست بردارد. ترکیه برای تأمین گاز مورد نیاز خود جایگزینی هم ندارد، چرا که در منطقه تنها روسیه و ایران هستند که به خاطر ذخایر غنی گازی خود سوخت کشورهای منطقه را تأمین می کنند.

جمهوری اسلامی ایران هم اکنون صادرات گاز به ترکیه دارد اما به اندازه و سهم قراردادی است که با این کشور بسته و به نظر هم نمی رسد که بتواند در فصل سرما صادرات خود را به ترکیه افزایش دهد.

یکی دیگر از ابزارهایی که روسیه در دست دارد تا بتواند عرصه را بر ترکیه و اقداماتی که این کشور در منطقه انجام می دهد، تنگ تر کند، افزایش حملات و عملیاتی است که هم اکنون در سوریه دارد.

غرب در رویای این بود که پس از ورود روسیه به بحران سوریه و حمایت مسکو از بشار اسد و مردم این کشور، بر سر معامله ای با هم، با کنار رفتن اسد از قدرت و تشکیل دولت انتقالی و سپس انتخاب جایگزینی برای او به توافق خواهد رسید. شاید اقدامی که ترکیه در حمله به جنگنده روسی انجام داد برای وارد کردن فشار به مسکو بود تا شرایط غرب را بپذیرد اما این اقدام واکنشی خلاف خواسته غرب و آمریکا را باعث خواهد شد.

اگر تصور کنیم که روسیه حتی یک درصد هم در ذهن خود با کنار رفتن اسد موافق بود، اکنون این یک درصد هم از بین رفته و مسکو صد در صد خواهان ماندن اسد در ریاست جمهوری سوریه است.

روسیه وسوریه پیمان نظامی دارند. مسکو اکنون بر اساس همان پیمان نظامی در سوریه حضور دارد و اقدام غیر قانونی انجام نداده است. اکنون هم ارتش روسیه و هم ارتش سوریه از هر نظر این اجازه را دارند که علیه اقدامات نظامی خارج از چارچوب های روسیه ایران و سوریه، علیه جنگنده هایی که در آسمان سوریه عملیات می کنند، واکنش نشان دهند. که البته این هشدار از سوی روسیه به طرف های مقابل داده شده است.

قطع روابط سیاسی و یا حداقل کاهش سطح روابط روسیه با ترکیه یکی دیگر از ابزارهایی است که مسکو می تواند برای تحت فشار قرار دادن آنکارا به کار گیرد. روسیه از جنبه های گوناگون برای ترکیه اهمیت دارد و اگر چنین اتفاقی بیفتد، برای ترکیه گران تمام خواهد شد و یکی از کشورهای قدرتمند را که پیش از این روابط حسنه ای با او داشت، تبدیل به دشمن خود کرده است.

سیاست تحقیری که روسیه در پیش گرفته باعث شده است تا دولت ترکیه در یک شرایط نامناسب روانی قرار گیرد. دولتی که به سختی و با ترفندهای زیاد توانست اکثریت پارلمان را به دست آورد تا بتواند دولت مستقل و تک حزبی تشکیل دهد اکنون از سوی مردمی که در انتخابات زود هنگام به حزب عدالت و توسعه رأی داده اند بازخواست می شود.

تحقیری که رسانه ها و مقامات روسیه علیه ترکیه به کار برده و آغاز کرده اند بی سابقه است.  یک نمونه از این تحقیرها را سفارت روسیه در لندن انجام داده، این سفارت تصویری از اثر هنری مربوط به سال 1915 را در حساب توییتر خود منتشر کرده که در این پوستر یک عثمانی در حال رجزخوانی مقابل سرباز روسی است.

مردم ترکیه این همه فشار و تحقیر را از چشم حاکمان خود می بینند و آنها را مقصر می دانند. مردم این کشور با شرایطی که دولت ترکیه ایجاد کرده به این نتیجه خواهند رسید که دولت اردوغان این کشور مسلمان را به پرتگاه خواهد برد و اگر دولتمردان این کشور همچنان به حمایت های آمریکا و غرب دل خوش کرده اند باید روزی نه چندان دور طعم خنجر از پشت خوردن را بچشند.

سناریوهایی که اکنون از سوی روسیه برای ترکیه تدارک دیده شده بسیار زیاد است و نیازی به انجام عملیات نظامی علیه ترکیه نیست. روسیه کم هزینه تر می تواند پاسخ اقدام ترکیه را بدهد.