تقابل روسیه و ترکیه؛ زمینه‌ساز سومین نبرد جهانی؟

-گروه سیاسی: اتفاقی که ساعت 9 و 24 دقیقه صبح روز سه شنبه افتاد برای نخستین بار در طول بیش از ۵٠ سال گذشته تقابل یکی از اعضای ناتو را با روس‌ها به تصویر می‌کشد، تقابلی که بالقوه می‌تواند زمینه ساز سومین نبرد جهانی شرق و غرب باشد.

اقدام ترکیه نه تنها ناشیانه که از سر لجاجت کودکانه رقم خورد و سرنگون کردن هراپیمایی که به گفته رئیس جمهور ترکیه پس از این اتفاق متوجه شده‌اند که متعلق به روسیه بوده موجب واکنشهای بین المللی شد.

در اینکه ترکیه حق دارد از حریم هوایی خودش مراقبت کند شکی نیست اما به‌‌ همان میزان هم یونان محق است، یونانی که حالا مدعی است ترکیه در طول یکسال گذشته بیش از ٢ هزار بار حریم هوای‌اش را نقض کرده و آن‌ها می‌توانستند همین عمل متقابل را انجام دهند.

همین حق را هم باید برای دولت سوریه متصور بود زمانی که کمتر از پنج ماه از آغاز نزاع داخلی در سوریه نمی‌گذشت جنگنده ترکیه وارد حریم سوریه شد و منهدم شد اردوغان که آن موقع نخست وزیر بود، فریاد بر آورد که مگر چند ثانیه حضور در فضای آسمان کشور دیگر آن هم سهواً چه اشکالی دارد؟

حالا باید همین حق را هم به مقامات خشمگین روسیه داد که مدعی هستند هواپیمایشان اصلا وارد حریم ترکیه نشده بوده است.

به هر صورت این اقدام ترکیه در سرنگونی جنگنده روسی به مثابه اعلان جنگ به یک کشور بزرگ است که نتایج بسیار خطرناکی برایش به دنبال خواهد داشت.

 نخستین آثار این اقدام را می‌توان در اقتصاد ترکیه جستجو کرد اقتصادی که به شدت تحت تاثیر روابط با روسیه است.

ترکیه می‌توانست از حضور چند ثانیه ایی جنگنده روسی در خط مرزی خود با سوریه چشم پوشی کند اما اینکه چرا نکرد سوالی است که باید به دنبال پاسخش بود.

بر کسی پوشیده نیست که ترکیه از مقامات غربی و آمریکا و ناتو درخواست ایجاد منطقه حائل و حتی پرواز ممنوع را در شمال سوریه داشته درخواستی که حتی به نوعی در اجلاس سران گروه بیست در آنتالیا و در ملاقات های دو جانبه و چند جانبه مطرح شد اما همواره مقامات غربی به دلایلی از جمله مخالفت ایران و روسیه با این اقدام از آن سرباز زدند شاید حالا این اقدام غیر مستقیم غربی‌ها را با ترکیه در این مسیر همسو کند.

یا حتی شاید ترکیه می‌خواهد آتش جنگ با روسیه را با تحریک آمریکا شعله ور‌تر کند و یا برعکس پوتین می‌خواست که با ارسال این هواپیما ترکیه را تحریک کرده و وارد جنگ منطقه‌ای کند.

پاسخ هر چه که باشد یک نتیجه محرز وجود دارد وآن جزم‌تر شدن عزم روسیه برای حضور قدرتمند‌تر در سوریه حضوری که پس از حوادث پاریس فرانسوی‌ها بدنبال جایگزین کردن خود با روسیه در سوریه بودند، حضور اولاند در آمریکا هم می‌تواند شاهدی برای این ادعا باشد، حال اینکه چقدر در پیشبرد این سیاست فرانسوی‌ها موفق خواهند بود یا خیر ویا اینکه اهداف فرانسه برای حضور در یکی از قدیمی‌ترین مستعمره‌های خود چیست در اینجا فرصت اشاره به آن نیست.

اما اگر به سخنان مقامات روسیه طی دو روز گذشته توجه کنیم می‌بینیم انتقام در راه است، انتقامی که با حمله هواپیماهای روسیه به کاروانی از کامیونهایی ترکیه که برای گروههای مسلح ترکمن سوریه کمک می‌بردند آغاز شد و آن‌ها را در مرز «اونجو پینار» با جنگنده‌های خود مورد اصابت قرار دادند در این حمله ده‌ها دستگاه کامیون ترکیه منهدم و ۷ نفر کشته شدند.

این حمله شاید نخستین اقدام پوتین در پاسخ به خنجری بود که به گفته او از پشت خورد چرا که او پس از سرنگونی جنگنده‌اش و در دیدار با پادشاه اردن گفت: سرنگونی هواپیمای روسی خنجر از پشت زدن توسط کسانی است که با تروریست‌ها تبانی کرده‌اند و هشدار داد که این حادثه عواقب خطرناکی برای روابط دو کشور خواهد داشت.

حالا باید منتظر ماند ودید که اقدام بعدی روسیه چیست آیا اتش ناآرامی های ترکیه که پس از انتخابات ١٧ خرداد روشن شده بود و بیش از ١٨٠٠ نفر از اعضای پ ک ک و نیروهای امنیتی ترکیه را در کام مرگ کشاند و با انتخابات دهم آبان فرو کش کرده بود این بار توسط روسیه شعله ور می‌شود یا نه؟

 چنانچه این اتفاق رخ دهد نخستین ضربه را بخش گردشگری ترکیه دریافت می‌کند بخشی که رگ حیات اقتصاد این کشور است و سالانه بیش از ٣٧ میلیارد دلار نصیب ترکیه می‌کند و اگر این رخداد ادامه یابد نباید به بیش از ۴/۵ میلیون توریست روسیه که مسیر خود را از ترکیه به مقصد دیگری کج می‌کنند خرده گرفت.

"مجید اخوان"