مواجهه ترامپ با انبوه گزینه‌های بد در قبال ایران

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در بحبوحه مذاکرات صلح متوقف‌شده با ایران، با افزایش نارضایتی داخلی و افزایش مخاطرات ژئوپلیتیکی، با فشار فزاینده‌ای روبرو است.

به گزارش الجزیره، خوش‌بینی درباره مجموعه‌ای دیگر از پیشنهادهای صلح با هدف شکل‌دهی به یک توافق صلح بین ایران و آمریکا، این هفته به سرعت از بین رفت.

ترامپ، ادعا کرده است که آتش‌بس شکننده با ایران که از ۸ آوریل برقرار شده بود، اکنون در شرایط نامساعدی قرار دارد و اعضای دولت وی‌ مدعی شدند که آمریکا می‌تواند جنگ را از سر بگیرد.

اما تحلیلگران می‌گویند با وجود همه رجزخوانی‌های ترامپ در برنامه شبکه اجتماعی تروث سوشال، بلندگوی مورد علاقه‌اش، وی اکنون بین تشدید تنش و امتیازدهی گیر افتاده و منطقه به‌طور فزاینده‌ای در منطقه خاکستری نه صلح و نه جنگ گیر افتاده است.

از سرگیری خصومت‌ها همچنان محتمل است، اما این جنگ در بین آمریکایی‌ها محبوبیتی ندارد و می‌تواند پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای مهم، بر جمهوری‌خواهان فشار زیادی وارد کند؛ با وجود این، رهایی آمریکا از این درگیری و دستیابی به یک توافق ممکن است مستلزم آن باشد که ترامپ به تهران امتیاز بدهد، چه در مورد موضوع هسته‌ای آن و چه در مورد نقش ایران در تنگه هرمز، مهم‌ترین گلوگاه ترانزیت نفت جهان که تقریبا یک پنجم صادرات انرژی جهانی از آن عبور می‌کند.

آلیسون مینور، مقام سابق وزارت خارجه و شورای امنیت ملی آمریکا و مدیر فعلی پروژه ادغام خاورمیانه شورای آتلانتیک، گفت: کاخ سفید با مجموعه‌ای از گزینه‌های بد روبرو است.

تهران خواهان پایان جنگ در تمام جبهه‌ها، ازجمله لبنان، است؛ تهران می‌خواهد مرحله اول مذاکرات بر پایان دادن به خصومت‌ها متمرکز باشد و سپس به مرحله دوم برای بحث در مورد موضوع هسته‌ای برود.

ایان لسر، عضو برجسته صندوق مارشال آلمان در آمریکا، گفت: در حالی که آمریکا و اسرائیل می‌توانند حمله‌های خود را به ایران از سر بگیرند، چشم‌انداز یک درگیری طولانی مدت بدون هیچ پایانی می‌تواند به یک مسئولیت سیاسی بزرگ برای ترامپ تبدیل شود.

وی گفت: ایران قبلا ثابت کرده است که مقاوم‌تر و بادوام‌تر (با آستانه تحمل درد فیزیکی و اقتصادی بالاتر) از آنچه دولت آمریکا انتظار داشت، است.

لسر گفت، علاوه بر این، درگیری‌های مجدد بر توانایی‌های آمریکا برای پاسخ به تهدیدها در جاهای دیگر، ازجمله در منطقه هند و اقیانوس آرام، تأثیر خواهد گذاشت؛ گزارشی از مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی هشدار داد که این درگیری آمادگی واشنگتن را برای دیگر درگیری‌های احتمالی، به‌ویژه با چین، کاهش داده است.

ایران پیش از این نشان داده است که اگر آمریکا و رژیم صهیونیستی بمباران خود را از سر بگیرند، چه اتفاقی خواهد افتاد؛ پس از آن که ترامپ طرح ادعایی موسوم به «پروژه آزادی» را اعلام کرد (طرحب برای باز کردن اجباری آبراه باریک برای عبور کشتی‌های سرگردان) ایران با رگباری از موشک‌ها و پهپادها پاسخ داد.

مقام‌های آمریکایی استدلال کردند که این حمله‌ها به اندازه‌ای نبود که نقض آتش‌بس شکننده‌ای که در اوایل آوریل بر سر آن توافق شده بود، تلقی شود؛ در عین حال، رئیس‌جمهور آمریکا ظرف ۲۴ ساعت طرح ادعایی خود را به حالت تعلیق درآورد.

فشار در داخل آمریکا نیز در حال افزایش است؛ آخرین نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز سه‌شنبه منتشر شد، نشان می‌دهد که دو سوم آمریکایی‌های شرکت‌کننده در نظرسنجی فکر نمی‌کنند که ترامپ دلیل روشنی برای آغاز این جنگ توسط آمریکا ارائه کرده باشد و همین درصد با افزایش قیمت بنزین، نفت و کود، فشار مالی ناشی از جنگ را احساس می‌کنند.

میزان محبوبیت ترامپ که ۳۶ درصد است، همچنان بسیار کمتر از میزان آن - ۴۷ درصد - در سال گذشته است، آن‌هم پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر که می‌تواند تعیین کند آیا حزب جمهوری‌خواه کنترل کنگره را حفظ خواهد کرد یا خیر.

در حالی که رئیس‌جمهور آمریکا اغلب نسبت به افکار عمومی در واشنگتن نسبتا بی‌تفاوت به نظر می‌رسد، اما به نوسانات بازار، قیمت انرژی و تورم اهمیت می‌دهد و می‌داند که وضع موجود را نمی‌توان به‌طور نامحدود حفظ کرد.

بعید است ترامپ بتواند ایران را متقاعد کند که هم به توافقی که فعالیت هسته‌ای‌اش را محدود می‌کند، دست یابد و هم کنترل تنگه هرمز را واگذار کند؛ وی مجبور خواهد شد یکی را بر دیگری اولویت دهد و توافق هسته‌ای را در اولویت قرار خواهد داد.

در عین حال، موضع ایران در مورد مذاکرات سخت‌تر شده است؛ دنیس سیترینوویچ، محقق ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی، می‌گوید پیشنهادهای آتش‌بس و موضع سرسختانه ایران نشان‌دهنده رهبری است که از این درگیری با اطمینان به اینکه دست بالا را دارد و بعید است که در برابر فشار آمریکا تسلیم شود، بیرون آمده است.

از دیدگاه تهران، جنگ و کارزار فشار اقتصادی نتوانسته‌اند امتیازات استراتژیک را تحمیل کنند؛ سیترینوویچ گفت، برعکس، به نظر می‌رسد ایران این بحران را فرصتی برای گسترش اهرم فشار خود و تعریف مجدد بازدارندگی در برابر واشنگتن می‌داند؛ در عین حال، اعتماد به نفس ایران، آسیب‌پذیری‌های احتمالی آن را پنهان می‌کند.

پاسخ ایران، ترامپ را با گزینه‌های بسیار کمی روبرو می‌کند و همه آن‌ها از بد تا بدتر متغیر هستند.