دولت اصول معطلمانده قانون اساسی را اجرا کند
رئیس دیوان عدالت اداری با گرامیداشت یاد شهیدان رجایی و باهنر و قدردانی از خدمات دولتمردان گفت: در راستای کمک به دولت و موفقیتش، بر همکاری و تعامل با دولت تاکید داریم.
به گزارش ، حجتالاسلام و المسلمین منتظری در جلسه هیات عمومی دیوان با اشاره به موضوع حدود مسئولیت رئیس جمهور در قانون اساسی که مجددا مطرح شده است، اظهار کرد: در اصل 113 قانون اساسی و به موجب اصلاحیه سال 1368 آمده است، «پس از مقام رهبری، رئیس جمهور عالیترین مقام رسمی کشور است و مسئولیت اجرای قانون اساسی و ریاست قوه مجریه را جز در اموری که مستقیماً به رهبری مربوط میشود، بر عهده دارد».
وی افزود: اینکه اجرای این اصل چگونه باشد، همواره در دولتهای گذشته نیز مورد بحث و اختلاف نظر بوده و برداشتهای متفاوتی از این اصل میشود، به نحوی که برخی رئیسجمهور را مسئول اجرا شدن قانون اساسی میدانند و نه اجرا کردن آن. ضمن اینکه برخی نیز معتقدند با توجه به اصل تفکیک قوا، رئیس جمهور تنها مسئول اجرای اصولی است که برعهده قوه مجریه نهاده شده است.
رئیس دیوان عدالت اداری با اشاره به حذف عبارت «تنظیم روابط قوای سهگانه» از مسئولیتهای اجرایی رئیسجمهور در اصل 113 قانون اساسی پس از اصلاح تصریح کرد: در این عبارت شائبه دخالت بوده که حذف شده است. بنابراین آنان که مدعی هستند، رئیسجمهور میتواند در همه مسایل ورود یابد، باید به این مساله توجه کنند.
منتظری افزود: بعلاوه تفسیر قانون اساسی بر عهده شورای نگهبان است و شورای نگهبان در تفسیری از اصل 113 بیان داشته است که «اولا مستفاد از اصول متعدد قانون اساسی آن است که مقصود از مسئولیت اجرا در اصل 113 قانون اساسی، امری غیر از نظارت بر اجرای قانون اساسی است. ثانیا، مسئولیت رئیسجمهور در اصل 113 شامل مواردی نمیشود که قانون اساسی تشخیص، برداشت، نوع و کیفیت اعمال اختیارات و وظایفی را به عهده مجلس خبرگان رهبری، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس شورای اسلامی، قوه قضائیه و هر مقام و دستگاه دیگری که قانون اساسی به آنها اختیار یا وظیفهای محول نموده است. ثالثا، در مواردی که به موجب قانون اساسی رئیسجمهور حق نظارت و مسئولیت اجرا ندارند، حق ایجاد هیچگونه تشکیلاتی را هم ندارد.
وی تاکید کرد: با توجه به اینکه این موضوع همواره از سوی دولتهای مختلف مطرح شده و بیم آن میرود که به موضع اختلافی غیرقابل قبولی منتهی شود، پسندیده است که دولت و مجلس با همکاری هم حدود اختیارات رئیس جمهور را در اصل 113 قانون اساسی تعیین کنند.
رئیس دیوان عدالت اداری با تذکر نسبت به موضوع اصول معطل مانده قانون اساسی که اجرای آن از وظایف دولت است و متاسفانه از گذشته تا به حال هیچ اقدام موثری در اجرایی کردن آنها انجام نشده است، گفت: از باب دلسوزی به قوه مجریه میگوییم که بهتر است دولت به اجرای اصول معطل مانده و وظایفی که در اجرای قانون اساسی برعهده دارد، بپردازد.
منتظری با طرح این پرسش که چرا دولتها در طول سالهای پس از انقلاب و تاسیس قانون اساسی تاکنون نسبت به اجرایی کردن برخی اصول اقدام نکردهاند، اضافه کرد: اصل هشتم از اصول مهم قانون اساسی در احیای قانونمند امر به معروف و نهی از منکر است که تا به امروز بر زمین مانده و متاسفانه هیچ دولتی تاکنون برای احیای آن اقدام نکرده است.
وی ادامه داد: همچنین نمونه دیگر اصول اجرا نشده قانون اساسی، اصل پنجاهم در موضوع حفاظت از محیط زیست است که نیازمند توجه جدی است.
رئیس دیوان عدالت اداری گفت: اینکه تا این اندازه در کشور شاهد تخریب محیطزیست و منابع ملی هستیم و همچنین ساختوسازهای بیرویه در مناطق ساحلی، جنگلی و از بین رفتن طبیعت وجود دارد، نشان میدهد که به اجرای این اصل توجهی نشده است.
منتظری در ادامه سخنان خود طرح این انتقادات را به دولت از سرخیرخواهی و دلسوزی دانست و گفت: انتظار ما از دولتمردان این است که اگر نظر مخالفی، منطقی و دلسوزانه ارایه شد، آن را بپذیرند.
وی افزود: وقتی سخنی گفته یا تصمیمی گرفته میشود، ممکن است مخالفانی نیز وجود داشته باشند و دلسوزانه انتقاد خود را مطرح کنند که سخن آنان باید منطقی پذیرفته شود. البته این با عنادورزیدن و تخریب که به قصد سنگاندازی و ایجاد کندی از سوی برخی صورت میگیرد، متفاوت است. دسته نخست را باید دلسوز و دسته دوم را مخرب دانست.
رئیس دیوان عدالت اداری با بیان اینکه «اگر روحیه نقدپذیری در میان مسئولان حاکم و تقویت شود، به نفع کشور است» ادامه داد: اگر بنا باشد همه مردم یک فکر داشته باشند، حرکت و رشدی نخواهد بود. از همین رو نیز در روایات ما آمده که «اختلاف بین امت من رحمت است» و مراد از واژه اختلاف، تضارب آراء و بحث برای یافتن بهترین راه برای حل علمی و اجرایی است.
وی اضافه کرد: خداوند به پیامبر اسلام که عقل کل بود نیز امر کرده تا در امور اجتماعی و اجرایی با مردم مشورت کند و پس از آن به خدا توکل کند.
منتظری در پایان با تاکید بر اینکه «قوه قضائیه به ویژه دیوان عدالت اداری به واسطه وظیفه و مسئولیتی که بر عهده دارد، آماده هرگونه همکاری و تعامل با دولت برای اجرای قانون است» اظهار امیدواری کرد که دولتمردان بتوانند با اجرای صحیح قانون به وظایف خود عمل کنند.
