نگارش تاریخ ادبیات فارسی در "افغانستان" به کندی پیش می‌رود

12:16 - 05 فروردين 1396
کد خبر: ۲۷۳۱۲۵
خلیل‌الله افضلی مدیر مؤسسه پژوهشی بایسنغر با بیان اینکه انتشار آثار ادبی در افغانستان به کندی انجام می‌گیرد، گفت: تا نگارش تاریخ ادبیات فارسی معاصر در افغانستان راه درازی در پیش است.
نگارش تاریخ ادبیات فارسی در به گزارش سرویس بین الملل خلیل‌الله افضلی مدیر مؤسسه پژوهشی بایسنغر در هرات، از محققان و پژوهشگران افغانستانی است که دکترای خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه فردوسی مشهد دریافت کرده است.
 
افضلی از بیدل‌شناسان جوان افغانستان محسوب می‌شود که تاکنون مقالات فراوانی از وی در نشریات ایران، افغانستان و تاجیکستان پیرامون ادبیات فارسی خصوصا شعر و اندیشه بیدل منتشر شده است. پایان‌نامه دکترای وی نیز به دیدگاه‌های ادبی بیدل اختصاص داشته است.
 
خلیل‌الله افضلی پیرامون فعالیت‌های ادبی و تحقیقات در حوزه زبان فارسی در افغانستان گفت: در قسمت تحقیقات ادبی در مقایسه با چند دهه قبل، وضعیت خوبی نداریم و این جای نگرانی دارد فرصت‌های فراوانی را از دست داده‌ایم.
 
وی ادامه داد: ما تا نوشتن تاریخ ادبیات فارسی معاصر در افغانستان راه درازی در پیش داریم چرا که تاکنون بخش عمده‌ای از آثار ادبا و شاعران ما در دسترس قرار ندارد. آشنایی‌ها با تصحیح متون در افغانستان در سطوح ابتدایی قرار دارد و روند انتشار آثار ادبی از سرعت کندی برخوردار است.
 
این پژوهشگر افغانستانی تصریح کرد: تاریخ ادبیات فارسی معاصر افغانستان از شعرا و نویسندگان خوب تهی نیست، نمی‌گویم تعدادشان زیاد است، همین تعداد اندک نیز تاکنون شناسایی نشده‌اند. از همین رو در تاریخ‌های ادبی انگشت شماری که منتشر شده، کاستی‌ها و مشکلات زیادی دیده می‌شود.
 
افضلی یادآور شد: تاکنون آثار ادبی به صورت فردی و مستقل بررسی شده و نویسندگان نتوانستند منطق و پیوندهایی بین این آثار به عنوان جریان‌ها و سبک‌های عمده ادبی رایج در این کشور و دلایل آن پیدا کنند.
 
وی افزود: اکنون می‌توان به دانش‌آموختگان رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه‌های ایران امید بست تا این خلا را تا حدودی پر کنند.
 
افضلی گفت: اما متاسفانه مشکلی که وجود دارد این است که پژوهشگران و محققان ادبی که در ایران درس خوانده‌اند پس از بازگشت به کشور به دلیل نبود حمایت‌های لازم از تحقیقات و مطالعات آن‌ها، مجبور می‌شوند یا به کارهای اقتصادی بپردازند و یا مشغول فعالیت‌های سیاسی و اداری شوند و این گونه از پژوهش‌ها و تحقیقات ادبی دور می‌شوند.
 
این پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی یادآور شد: انتظار و توقع ما از دولت افغانستان این است که از نویسندگان و  آثاری که به روشن‌شدن سیر و تحول جریان‌های ادبی معاصر افغانستان کمک می‌کنند، حمایت و پشتیبانی صورت گیرد.
 
افضلی در مورد همدلی میان مردم ایران و افغانستان گفت: متأسفانه در گذشته به علت کم‌اطلاعی از پیشینه و تاریخ و افتخارات فرهنگی مشترک، نبود ارتباطات، کم‌کاری و غفلت فرهنگیان و رسانه‌ها در دو سوی مرز و تلاش‌های بدخواهان گاه در روابط 2 کشور حوادثی رخ داده که باعث آزردگی خاطر شده است.
 
وی ادامه داد: خوشبختانه اکنون اوضاع نسبت به گذشته خیلی بهتر است. هر چه ما به سمت دانایی و به سوی آگاهی از گذشته مشترک خود پیش برویم، بدون شک این مشکلات و حوادث کمتر رخ خواهد داد؛ در ایران این فعالیت‌ها در جهت همدلی بیشتر شده و در افغانستان هم تلاش‌هایی در جهت این همزبانی و همدلی صورت می‌گیرد.
 
این نویسنده عنوان کرد: برای دوستانی که دغدغه فرهنگ، زبان و ادبیات را دارند، اطمینان می‌دهم که نسلی از پژوهشگران در افغانستان ظهور کرده‌اند که با تلاش و پشتکار می‌کوشند پاسدار زبان و ادب خویش باشند.
 
مدیر مؤسسه پژوهشی بایسنغر به فعالیت‌های ادبی و هنری خود در افغانستان نیز اشاره کرد و افزود: عمده فعالیت من پژوهش، تدریس و ترجمه است و در حال حاضر مسئولیت «مؤسسه پژوهشی بایسنغر» در هرات را به عهده دارم.
 
وی افزود: کار ما در این مؤسسه انتشار آثار و متون ادبی است که از آن جمله به مجموعه مراثی بایسنغر میرزا، کلیات میرزا ارشد برنابادی شاعر سده یازدهم هرات و دیوان ابوطالب مایل برنابادی» شاعر سده دوازدهم و تذکره محمدرضا برنابادی می‌توان اشاره کرد که بر اساس نسخ متعدد و تصحیح انتقادی در دست انتشار است.
 
افضلی تصریح کرد: بخشی از توجه ما هم تمرکز بر ترجمه آثار دیگر زبان‌ها از جمله عربی و انگلیسی به زبان فارسی است که باید به ترجمه «فضائل القرآن» ابوعبید قاسم بن سلام هروی که دیرینه‌ترین متن بازمانده از یک دانشمند هراتی است و همچنین ترجمه «تاریخ هرات» در دو قرن اول هجری اشاره کنیم که این کتاب را خودم به زبان فارسی ترجمه کرده‌ام و به زودی منتشر خواهد شد.
 
این محقق افغانستانی خاطرنشان کرد: از دیگر فعالیت‌های ما، تدوین یادنامه‌های بزرگان و اندیشمندان افغانستانی است که در گام نخست یادنامه علامه «صلاح‌الدین سلجوقی» تهیه شده است و می‌کوشیم که همزمان با سالگرد درگذشت ایشان در خردادماه 1396 منتشر شود.
 
وی ادامه داد: تهیه و تدوین فهرست مقالات مجلات مختلف هرات و ترجمه سفرنامه‌های جهانگردان و افسران اروپایی که از افغانستان بازدید کرده‌اند و گزارش‌های آنان نکاتی ارزنده از تاریخ و فرهنگ ما را در بر دارد، که دیگر برنامه‌های ما است.
 
/


ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *