به گزارش گروه سیاسی میزان به نقل از خانه ملت، محمد نهاوندیان روز سه شنبه در جلسه کمیسیون ویژه برجام گزارشی از باز شدن ابعاد اقتصادی برجام و قطعنامه ارایه کرد و افزود: از حضور فعال نمایندگان برای بررسی برجام استقبال می کنیم؛ چرا که اگر همین احتمال و توجه در دوره گذشته در هنگام صدور قطعنامه های تحریم آمیز صورت می گرفت و ابعاد محدودیت های اقتصادی آن بارز می شد می توانستیم موضوع را بهتر مدیریت کنیم؛ با این حال الان فرصتی است که مجلس برجام را با هدف عزت ایران مورد بررسی قرار دهد.

وی با بیان اینکه اکنون وقت آن رسیده است که منسجم تر مسایل را بررسی کنیم اظهار داشت: کمیته اقتصادی دولت همزمان با آغاز مذاکرات سیاسی و فنی هسته ای کار خود را آغاز کرد و تمام محدودیت ها و تبعات آثار تحریم ها را با استفاده از نظرات وزارتخانه ها و بخش خصوصی دریافت کرد.

نهاوندیان تاکید کرد: این کار با هدف رفع آثار تحریم ها و پیامدهای آن حاصل شد و باید یادآور شوم که نتایج گزارش اقتصادی براساس فعالیت میدانی و حقوقی به دست آمد. شاید در بخش اقتصادی آنچه که ما به دنبال آن بودیم رفع تحریم ها بود اما سیاست ما در مذاکرات، طرح این موضوع نبود.

رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه آثار تحریم ها ایجاد فساد و افزایش هزینه ها بود گفت: در طول مذاکره، مذاکره کنندگان ما نسبت به فشارهای تحریمی خم به ابرو نیاوردند و موضوع را طوری بیان نکردند که باعث به زانو درآمدن اقتصاد ایران شوند.

نهاوندیان با تاکید بر اینکه اکنون وقت آن رسیده است که آثار تحریم ها مورد بررسی قرار گیرد افزود: این کار را برای جبران خسارت انجام می دهیم و همچنین تاکید می کنم که در خصوص رفع تحریم ها از 37 بند برجام، 16 بند آن در خصوص تحریم ها آورده شده است و حتی یک زمینه به طور مفصل، نحوه برداشته شدن تحریم ها و تعهدات متقابل تهیه شده است.

وی با بیان اینکه در دورآخر مذاکرات یکی از موفقیت های تیم مذاکره کننده کشور محقق شد توضیح داد: تیم ما توانست طرف مقابل را در خصوص رفع تمام تحریم ها متقاعد کند و تأکید می کنم تحریم های اقتصادی مربوط به هسته ای برطرف شد؛ در بند 18 برجام تمام تحریم هایی که در توان طرف مقابل بود آورده شده و براین اساس تمام تحریم های اروپا و شورای امنیت لغو می شود و بخشی از تحریم های آمریکا که در اختیار رییس جمهور است متوقف می شود.

رییس دفتر رییس جمهوری با بیان اینکه لغو تحریم ها در برجام در دو بخش آمده است اظهار داشت: در یک بخش تحریم ها به صورت سلبی برطرف شد و در بخش دیگر با احصاء برخی موارد تحریم ها ایجابی برطرف می شود؛ به این معنا که آثار و تبعات تحریم ها به صورت ایجابی رفع می شود و نه تنها تحریم ها برداشته می شود بلکه به لحاظ حقوقی طوری در برجام آثار و تبعات آن رفع می شود که شرکت های غربی برای ارتباط با ایران در بخش حقوقی مشکلی نداشته باشند.

نهاوندیان تاکید کرد: در 8 بند به طور تفصیلی رفع تحریم ها، چه تحریم های اروپایی و چه تحریم های آمریکایی برطرف خواهد شد؛ از جمله امور مالی، نفتی، پتروشیمی، کشتی سازی، طلا، فلزات، سکه، اسکناس و اشاعه هسته ای و نرم افزاری به تفصیل توضیح داه شده است.

وی با بیان اینکه افراد حقیقی و حقوقی که تحریم های اقتصادی هسته ای داشته اند از لیست تحریم ها خارج شدند توضیح داد: در ابتدا طرف مقابل زیر بار این نمی رفت که این لیست تهیه شود اما مذاکره کنندگان ما با پافشاری خواستار آن شدند تا تمام تحریم های اقتصادی و هسته ای لغو شود دستاورد در این خصوص خارج شدن 800 شخص حقیقی و حقوقی از تحریم های اقتصادی و هسته ای است مواردی دیگر در خصوص تحریم های غیر هسته ای است.

رییس دفتر رییس جمهوری در خصوص تحریم های اشاعه هسته ای گفت: در این بخش نیز عنوان شده است که برای تأمین کالا و خدمات مرتبط هسته ای، مشارکت استخراج معدن، تولید و حمل اورانیوم ایران در همان شرایط می تواند در بازار اقتصادی هسته ای حضور داشته باشد.

به گفته رییس دفتر رییس جمهوری تحصیل دانشجویان در رشته های هسته ای امکان پذیر خواهد بود.

نهاوندیان با بیان اینکه با رفع تحریم ها نه تنها اقتصاد ایران به گروگان گرفته می شود توضیح داد: در چنین شرایطی اقتصاد ما از گروگان بودن خارج شده است و در مسئله هسته ای به رسمیت شناخته شده ایم.

وی با تأکید بر اینکه تیم مذاکره کننده ما اجازه نداشت در خصوص مسایل غیر هسته ای به ویژه آمریکا وارد مذاکره شود گفت: اما دستاورد درخشانی در رفع برخی از تحریم های غیر هسته ای به دست آمده است. این موضوع در سه مورد کسب شد اولی رفع تحریم های هواپیمایی، مسافری و تجاری و قطعات آن، اجازه دادن به اشخاص غیر آمریکایی با مالکیت آمریکایی برای تبادلات تجاری با ایران و سومی صادرات ایران در حوزه های غذایی و فرش.

وی با بیان اینکه دستاورد دیگر برجام دسترسی های تجاری، فناوری، مالی و انرژی است توضیح داد: در بندهای مختلف تصریح شده است که طرف مقابل به طور خاص در بحث اعتبار صادراتی و همکاری فنی گامی بلندتر از رفع تحریم ها بردارد که این به معنای آغاز همکاری ها است.

رییس دفتر رییس جمهور با تأکید بر اینکه یکی از محورهای برجام همکاری هسته ای است ادامه داد: در برجام و قطعنامه طرف مقابل اجتناب شده است از اینکه به بهانه های دیگر تحریم های گذشته را مجدد اعمال کند بنابراین نه تنها تحریم ها متوقف و یا لغو می شود بلکه اعمال مجدد آنها نیز امکان پذیر نیست.

نهاوندیان با تأکید بر اینکه رفع فوری تحریم های اقتصادی هسته ای به قوت و صراحت حاصل شده است عنوان کرد: در مورد تحریم های اشاعه ای و تسلیحاتی نیز پذیرفته است که پس از گذشت زمانی تحریم آنها را لغو کند.

رییس شورای اطلاع رسانی دولت در خصوص عدم رفع تحریم های آمریکایی گفت: برخی از تحریم ها براساس مسائل دو جانبه بین ایران و آمریکا از سال 58 مقرر شد و اگر می خواستیم در این باره مذاکره کنیم باید مذاکرات سیاسی و دوجانبه بین ایران و آمریکا صورت می گرفت.

وی تاکید کرد: طرف مقابل اشتیاق آن را داشت که با ایران وارد مذاکره دو جانبه شود اما ایران بود که مایل نبود در این برهه وارد چنین مذاکره ای شود.

نهاوندیان با تاکید بر اینکه اهمیت دستاوردهای برجام را وقتی درک می کنیم که وضعیت اقتصادی گذشته را بررسی کنیم گفت: در گذشته نمی توانستیم در خصوص آثار تحریم صحبت کنیم اما اکنون آزادتر می توانیم در خصوص خسارات ناشی از تحریم مطالبی عنوان شود تاکید داشتم که اقتصاد ایران به گروگان گرفته شده بود اما بعد از آزادی می توانیم ستم های وارد شده را بازگو کنیم.

رییس دفتر رییس جمهوری در بخش دیگری از صحبت هایش به آثار تحریم ها اشاره کرد و گفت: اولین اثری که تحریم ها داشت، بالا بردن هزینه های مبادلات بود البته با هوشمندی مردم و ابتکار فعالان اقتصادی توانستیم تا حدودی تحریم ها را دور بزنیم. هرگز اجازه ندادیم اقتصاد کشور متوقف شود اما این عدم توقف باعث شد هزینه های اضافه ای بر کشور تحمیل شود.

نهاوندیان با بیان اینکه به جرات می توان گفت تحریم ها شرایطی ایجاد کرد که با ابتکارات فضا مثبت شود، ادامه داد: در این شرایط بعضی از تولیدات و صنایع کشور توانستند قدرت بیشتری بگیرند این حاکی از استفاده هوشمندانه ما از تحریم ها بود اما هرگز نباید اجازه دهیم که مصیبت وارده بر کشور در چشم دشمن موضوعی مثبت تلقی شود و باید لطمات آن به خوبی برآورد شود.

وی با بیان اینکه با حساب سرانگشتی حداقل هزینه وارد شده بر تولید و صادرات 15 درصد است، گفت: از آنجایی که ما نمی توانستیم به طور مستقیم کالاها را وارد کنیم، متحمل هزینه های مضاعف شدیم. پیشنهاد می کنم از آقای زنگنه سوال کنید چرا که ما مجبور شدیم برای وارد کردن برخی کالاهای حساس سه بار آن را خریداری کنیم چرا که دو بار آن گیر افتاد و این یعنی افزایش هزینه مبادلات.

نهاوندیان با بیان اینکه 100 میلیارد دلار در 8 سال گذشته هزینه اضافه مبادلاتی بر کشور تحمیل شد، گفت: سالانه 15 میلیارد دلار و روزانه 130 میلیون دلار هزینه مبادلاتی برای کشور رقم خورد، افزایش هزینه تمام شده یک کالا را تک تک خانواده های ایرانی پرداخت می کنند.

رییس اطلاع رسانی دولت با اشاره به وضعیت فروش نفت ایران در بازار جهانی تاکید کرد: سهم ایران از فروش نفت در جهان 2.5 میلیون بشکه نفت بود که اخیرا به 1.5 میلیون بشکه رسیده بود و این به این معناست که اگر قیمت ارز را 50 دلار در نظر بگیریم 75 میلیون دلار در روز به کشور خسارت وارد شد و از درآمدهایمان کاسته شده است. این در حالی است که زمانی ایران با در دسترس داشتن حلقه نفتی بازار جهانی را در دست داشت.

وی با بیان اینکه اکنون روند بازار جهانی نفت معکوس شده است، گفت: باید این موضوع معکوس شود چرا که کاهش سهم ایران در بازار جهانی نفت باعث شده است دشمن ما با تحریم ها اطمینان حاصل کند که می تواند جای ایران را پر کند. کاهش سهم ایران از بازار نفت جهانی عاملی شده است که قدرت چانه زنی و اقتصاد ما در بازار انرژی جهانی کاهش پیدا کند.

نهاوندیان با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری در این خصوص که ایران بزرگترین ذخایر نفتی و گازی جهان را در اختیار دارد، ادامه داد: اثرگذاری و مبادلات ایران در بازار جهانی باید روند معکوسی پیدا کند، نباید اجازه دهیم که مرتب سهم ایران کاهش پیدا کند چرا که این کاهش باعث می شود که به عزت ما لطمه وارد شود.

رییس دفتر رییس جمهوری با بیان اینکه تاخیر در بهره برداری از پروژه های عظیم از دیگر آثار تحریم هاست، توضیح داد: به دلیل تحریم ها بهره برداری از پروژه های عظیم ریلی و پتروشیمی به تاخیر افتاد، نمونه واضح آن پارس جنوبی است. البته تعهدات دیگر ما در بخش های دیگر نیز به این دلیل با تاخیر رو به رو شد.

وی عنوان کرد: از دانشمندان ما سوال کنید که آیا حاضر نبودند آزمایشات خود را با دستگاه های سوپر مدرن انجام دهند، علیرغم استقامت و همت محققان آن ها اذعان دارند که اگر امکانات بیشتری در اختیار داشتند حتما می توانستند تحقیقات بهتری ارائه کنند. ما اعتقاد داریم که باید بهتر از کشورهای دیگر در فضاهای علمی عمل کنیم. محدود شدن دانشجویان ما در رشته های حساس از مهم ترین خسارت های وارد شده است.

غلامرضا تاجگردون رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی نیز در این جلسه با بیان اینکه در برجام با عدول دو طرف شرایط جدیدی ایجاد شد گفت: اگر برجام اتفاق نمی افتاد پیش بینی می کنیم در مسایل و مشکلات اقتصادی تا چه بازه زمانی می توانستیم ادامه دهیم.

وی افزود: ایرادی که به برجام گرفته می شود در مورد سوئیفت بانکی است. گفته می شود که بعد از رفع تحریم ها همچنان در خصص مبادلات ارزی مشکلات از طریق انتقال بانک ها وجود دارد.

تاجگردون ادامه داد: همچنین قرار است برخی از شرکت ها از لیست تحریم ها خارج شوند؛ در عین حال لیستی وجود دارد که گفته می شود پس از هشت سال نیز این افراد نمی توانند در معاملات بانک های بین المللی حضور پیدا کنند. آیا این دو دستگی باعث ایجاد مشکل در آینده نخواهد شد؟

رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه بانک سپه و برخی موسسات اقتصادی در لیست دوم قرار دارند گفت: همچنین توضیح دهید دولت برای بعد از برجام چه پیش بینی و برنامه هایی دارد.

مهرداد بذرپاش نماینده مردم تهران در مجلس نیز در این جلسه گفت: دولت دقیقا از نگاه اقتصادی بگوید منابع بلوکه شده ما از تحریم های اولیه، ثانویه، اتحادیه اروپا و شورای امنیت به چه میزان خواهد بود، چرا که ارقام متعددی در خصوص آزاد شدن پول ایران ارائه می شود. انتظار می رود براساس میزان فروش نفت رقم دقیق تری منتشر شود.

عضو کمیسیون ویژه بررسی برجام ادامه داد: گفته می شود سقف بودجه سال آینده 50 تا 60 میلیارد تومان کاهش پیدا کرده است. اولا از آنجایی که هنوز برنامه ششم توسعه تدوین نشده است چطور می توان سقف بودجه را بست و از سوی دیگر با آزاد شدن منابع بلوکه شده ایران کاهش سقف بودجه کشور به نظر منطقی نمی آید.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با اشاره به روند گذشته آمریکا در خصوص آزاد شدن منابع بلوکه شده و کاهش قیمت نفت در بازار جهانی عنوان کرد: دولت ارزیابی خود را از تحریم هایی که باقی می ماند و همچنین مشکلاتی که برای کشور ایجاد می کند، ارایه دهد.

مسعود پزشکیان نماینده مردم تبریز در مجلس نیز در این جلسه با تاکید بر اینکه تحریم های ظالمانه از سال 58 تا کنون در ایران تحمیل شده است و هر سال حلقه آن تنگ تر می شود گفت: اگر مذاکرات روند خود را ادامه نمی داد، چه بلایی بر سر کشور می آمد. همچنین عنوان شود تا کنون چه هزینه هایی در خصوص تحریم ها پرداخته شده است؟

وی با بیان اینکه قرار است تهدیدها را به فرصت تبدیل کنیم یا فرصت ها را به تهدید ، خواستار آن شد که مباحث بر خلاف گذشته در کمیسیون مورد بررسی قرار گیرد.