به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی ، این روزها تئاتر بیش از گذشته شاهد حضور چهره های سینمایی، ورزشی و موسیقی در قامت بازیگر هنرهای نمایشی است. افرادی که شاید گیشه را برای خود و تهیه کننده اثر تضمین کنند اما به همین نسبت فضا و فرصت کافی برای ظهور و بروز جوانان را از آنها می گیرند.
سالانه تعداد زیادی از جوانان در رشته های مختلف هنرهای نمایشی از قبیل ادبیات نمایشی، بازیگری، طراحی صحنه، کارگردانی و سایر شاخه ها فارغ التحصیل می شوند اما نکته مهم آنجاست که زیرساخت های تئاتر به هیچ عنوان نتوانسته در قیاس با تعداد هنرمندان جوان بستر اجرایی فراهم آورد.
به همین مناسبت خبرنگار گروه فرهنگی ، با تنی چند از هنرجویان، فارغ التحصیلان و هنرمندان جوان عرصه تئاتر به گفت و گو نشسته و جویای دغدغه ها و مشکلات آنها برای حضور در عرصه هنرهای نمایشی شده است. حامد عابدی بازیگر جوان تئاتر از جمله بازیگرانی است که سال جاری نمایش «فرمالیته» و «جویستیک» را روی صحنه خواهد برد.
میزان: وضعیت کلی تئاتر را در سالهای گذشته چطور میبینید؟
عابدی: وضعیت تئاتر خیلی مناسب و دلچسب نیست و متاسفانه با گذر زمان بدتر میشود، این اتفاق به دلیل حضور افرادی است که دغدغه اصلی تئاتر را درک نکردند و حتی میشه گفت اصلا دغدغه تئاتر را ندارند و صرفا به آن به شکل یک پل ارتباطی برای ورود به سینما نگاه میکنند. همین باعث میشود معدود افرادى در عرصه تئاتر بتوانند رسالت و وظیفه اصلی که تئاتر باید داشته باشد را به درستی و کامل انجام دهند.
میزان: با تاسیس و ظهور تماشاخانههای خصوصی امید بها دادن به نسل جوان به شدت قوت گرفت، اما بعد از چند سال این تماشاخانهها تغییر رویه دادند. به نظر شما تماشاخانههای خصوصی امروزه برای نسل جوان تاثیر گذار هستند؟
عابدی: همانطور که خودتان گفتید در ابتدای امر وجود تماشاخانههای خصوصی کاملا دلگرمی بزرگی بود هم برای نسل جوان و هم هنرمندانی که بسیار شایسته بودند و به دلیل نداشتن ارتباطات قوی، مدت بسیار طولانی در انتظار سالن هاى دولتى براى اجرا مى ماندند. ولی در حال حاضر تماشاخانههای خصوصی هم صرفا بُعد اقتصادی رو مد نظر دارند و حمایتی از نسل جوانی که بعضا خود مدیران این تماشاخانهها هم جزئى از همین نسل هستند، نمیکنند.
میزان: حضور چهرهها و سلبریتیها در تئاتر دغدغهای است که سالهاست مورد بحث بوده است. به نظر شما حضور این افراد قابل قبول بوده است یا نه؟
عابدی: حضور سلبریتیها در تئاتر هم جنبه مثبت داشته و هم جنبه منفی، جنبه مثبت آن، تمایل تماشاگر عام برای دیدن تئاتر و آشنایی بیشتر با این مقوله بوده است، اما می شود گفت جنبه منفی آن بیشتر بوده است. در حال حاضر فقط تمایل برای تماشاى اجراهایی است که در آن سلبریتیها حضور دارند و در ضمن تهیه کنندگان و سرمایه گذاران اغلب به دنبال حمایت از کارهایی هستند که از سلبریتی بهره برده است، در این بیندوستان هنرمندی که مملو از استعداد و دانش در این حرفه هستند، همچنان مهجور مانده اند، در کل خیلی موافق این مسئله نیستم.
میزان: متاسفانه در آمد اهالی تئاتر در آمد مناسبی نیست و به هیچ عنوان نمی توان از این هنر ارتزاق کرد. آیا خود شما تئاتر را به عنوان یک شغل برای تامین معاش نگاه کردید؟
عابدی: بله دقیقا در آمد اهالی تئاتر حتی در سطح بالا هم جوابگوی ارتزاق فعالان این عرصه نیست، حتی همین امر باعث دوری چندین ساله من از فعالیت در عرصه تئاتر شد و در حال حاضر شغل دیگری برای تامین معاش دارم.
میزان: به نظر شما مهمترین مشکل امروز تئاتر چیست و چه راهی برای حل آن پیشنهاد میکنید؟
به نظر من بزرگترین مشکل امروز تئاتر حضور افراد غیر متخصص و غیردلسوز در این عرصه هست، چه کسانی که در ادارات مسئول هستند و چه کسانی که در غالب گروهها در هر سمتی فعالیت میکنند، بهترین راه حل جلوگیری از ورود این افراد به عرصه تئاتر است که متاسفانه با وجود رابطهها و لابی گرى ها، تقریبا میشود گفت امری غیر ممکن است.
میزان: به عنوان یک کارگردان و یا بازیگر همواره با دغدغهای به نام متن روبرو هستیم. چرا همچنان در بخش نمایشنامه و یا فیلمنامه با مشکل مواجه ایم. آیا نسل جوان خوبی در نمایشنامه نویسی وجود دارند؟
عابدی: بله، در حال حاضر ما بسیار جوانان مستعد در بخش نویسندگی داریم که حمایت نمیشوند، به نظر من یکی از بزرگترین دلیل حمایت نشدنشان، سنگ اندازی مراکز مربوطه که وظیفه تایید این متون را دارند است، همین امر باعث میشود که گروهها به دنبال متون افراد سرشناس و از قبل تایید شده باشند ولو این که شاید از لحاظ کیفی مناسب نباشند و یا چندین بار اجرا شده باشند.
میزان: حضور چهرهها از طرفی باعث فروش بیشتر تئاتر شده است اما به گفته بسیاری از اهالی تئاتر این افزایش تعداد مخاطب کمکی به بالا بردن کیفیت نداشته و مخاطب این نوع تئاترها از تئاتر تجربی و دانشجویی حمایتی نمیکند. به نظر شما افزایش فروش تئاترها نشانی از اقبال عمومی به تئاتر است و یا این موجی گذراست؟
عابدی: بله این قضیه کاملا گذراست، چون جذب مخاطب به شکل ریشهای انجام نشده و کاملا سطحی و عوام پسندانه است.
میزان: جشنواره تئاتر فجر در راه است. شما از برگزاری این جشنواره در سالهای پیش راضی هستید و آیا به نظرتون آثار بر اساس کیفیت به این جشنواره میرسند؟
عابدی: من وجود جشنوارههایی مثل جشنواره فجر را ضروری میدانم، ولی در کل همیشه جشنوارهها کاملا سلیقهای بوده و در بیشتر موارد کیفیت فدای سلیقه شده است.
میزان: هر بازیگر و یا کارگردان و هنرمندی برای آینده خود تصویری را شکل میدهد که به نوعی آرمان، آرزو و یا هدف وی است. دغدغه شما از حضور در تئاتر چیست و چه آیندهای را برای خودتان متصور میشوید؟
عابدی: بیشترین دغدغه من، داشتن نگاه و تفکر درست به زندگی به کمک هنر تئاتر است که برای من بسیار آرامش بخش و شیرین است، در مورد آینده هیچ تصوری ندارم بیشتر سعی میکنم از حال لذت ببرم.
میزان: بسیاری از بازیگران تئاتر از همان ابتدا تئاتر را پلی برای رسیدن به سینما میدانند. آیا سینما مدینه فاضله بازیگری است و اینکه چرا این هجمه علاقه به سینما به وجود آمده است؟
بله اکثر بازیگران همانطور که در اوایل صحبت هایم عرض کردم، تئاتر رو پلی برای ورود به سینما میدانند، ولی کلا مخالف این هستم که سینما مدینه فاضله بازیگری است، این دو (سینما و تئاتر) کاملا زمینهها و چالش هاى متفاوتى از بازیگرى را در بر مى گیرند. فکر میکنم بزرگترین دلیل این هجمه علاقه به سینما دیده شدن و شهرت است.
میزان: یکی از مشکلات مهم امروز تئاتر وجود رابطه، لابی و رانت در تمامی بخشها است. امروزه انتخاب عوامل و به خصوص بازیگران بر اساس تواناییها شکل میگیرد و یا معیارهای دیگهری در این عرصه وجود دارد؟
عابدی: در اکثر موارد وابسته به معیارهایی غیر از توانایی است.
میزان: به طور معمول میبینیم که گروههای پر چهره در کمتر از یک ماه تمرین اثر را روی صحنه میبرند، اما گروههای جوان بعد از ماهها تمرین همچنان دغدغه سالن اجرا دارند. چگونه می توان این دغدغهها را از بین برد و آیا تئاتر میتواند با یک ماه تمرین به رسالت خود برسد؟
عابدی: در حال حاضر تولید تئاتر بسیار کار مشکلی است، این مسئله که یک پروژه تئاتر با چه مقدار تمرین میتواند به کیفیت درست خود برسد مستلزم عوامل متفاوتی از جمله متن، شیوه کارگردانی و بازیگری و ... است، ولی امروزه زیاد شاهد کارهایی هستیم که در زمان خیلی کوتاه تولید میشوند و متاسفانه کیفیت خوبی هم ندارند که یکی از عوامل اصلی این اتفاق نبود درآمد مناسب در قبال تمرین طولانی است.
میزان: این روزها مشغول چه کاری هستید؟ آیا نمایشی را برای اجرا در برنامه دارید؟
عابدی: در حال حاضر مشغول تمرین سه اثر در حوزه تئاتر هستم و نمایش جویستیک در آبان ماه و نمایش فرمالیته در آذر ماه را برای اجرا پیش رو دارم.