مجمعالجزایر چاگوس واقع در میانه اقیانوس هند و در حدود هزار و ۶۰۰ کیلومتری سواحل شرقی آفریقا، در دهههای اخیر کانون یکی از برجستهترین مناقشهها و پروندههای حلنشده حقوق بشری بوده است.
اگرچه توافق منعقدشده در سال گذشته حاکمیت مجمعالجزایر چاگوس را به موریس واگذار کرد، اما مسئولیت آمریکا و انگلیس در جنایتها علیه مردم بومی این جزایر را حل نکرد.
به گزارش الجزیره، توصیف اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا از توافق انگلیس و موریس در مورد حاکمیت جزایر چاگوس بهعنوان «عملی از حماقت بزرگ» برای مدت کوتاهی توجه جهان را به این مجمعالجزایر دورافتاده جلب کرد.
در حالی که بیشتر پوشش خبری و بحثها بر پایگاه نظامی آمریکا در جزیره دیهگو گارسیا متمرکز بود، توجه کمی به داستان شرمآور دخالت آمریکا و انگلیس در جنایتهای جاری علیه بشریت علیه مردم بومی جزایر چاگوس شده است.
چاگوسیها که سرزمین مادری جزیرهای آنها در وسط اقیانوس هند است، عمدتا از تبار آفریقاییهای شرقی هستند که قبلا به بردگی گرفته شده بودند؛ بیش از ۶۰ سال پیش، مقامهای آمریکایی تصمیم گرفتند که بزرگترین جزیره، دیهگو گارسیا، مکان مناسبی برای یک پایگاه نظامی دورافتاده باشد.
آمریکا جمعیت چاگوسیها را بهعنوان یک مشکل میدید، زیرا آنها میخواستند جزیره از ساکنان خالی شود؛ در طول دهه بعد، آنها مخفیانه با انگلیس - قدرت استعماری حاکم بر چاگوس - از طریق یک داستان ساختگی مبتنی بر نژادپرستی و دروغ، توطئه کردند تا ساکنان جزیره را از خانههایشان بیرون کنند.
یکی از دریاسالاران آمریکایی، گفت که ساکنان جزیره «قطعا باید بروند»؛ برای ترساندن آنها به ترک جزیره، کارکنان آمریکایی و انگلیسی سگهایشان را با گاز خفه کردند؛ از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۳، انگلیس اقدام به بیرون راندن همه چاگوسیها (تا ۲ هزار نفر) از همه جزایر، نه تنها دیهگو گارسیا، کرد؛ آمریکا پایگاه دیهگو گارسیا را ساخته و اکنون بیش از ۵۰ سال است که آن را اداره میکند.
امروزه، چاگوسیها در تبعید، عمدتا در انگلیس، موریس و سیشل، زندگی میکنند؛ بسیاری از آنها در فقر باقی ماندهاند و آمریکا و انگلیس از بازگشت آنها به وطنشان جلوگیری کردهاند، اگرچه نسلها برای این کار تلاش کردهاند.
- بیشتر بخوانید:
- پافشاری ترامپ بر ادامه نقض حقوق مردم جزایر چاگوس
- جزیرههای جرم و جنایت آمریکا؛ نقض حقوق بشر در سرزمینهای محصور در آب
این جزایر، جدا از پایگاه نظامی آمریکا، همچنان متروکه باقی ماندهاند.
داستان دخالت آمریکا در این آوارگی اجباری بهتدریج ازجمله از طریق تحقیقات کنگره آمریکا، کارهای دیوید واین، محقق دانشگاهی خستگیناپذیر نسلهای چاگوسیها برای کشف حقیقت و بازگشت به خانه آشکار شده است.
دیدهبان حقوق بشر در سال ۲۰۲۳ دریافت که آمریکا و انگلیس مسئول جنایتهای علیه بشریت بودهاند و وظیفه دارند غرامت ارائه دهند که فرصتی برای جبران اشتباههای آنها محسوب میشد.
در نتیجه، وزارت خارجه آمریکا برای نخستین بار «تاسف» خود را از آنچه برای چاگوسیها اتفاق افتاده بود، اذعان کرد؛ متعاقبا، انگلیس و موریس در اصل با معاهدهای برای به رسمیت شناختن حاکمیت موریس بر جزایر موافقت کردند، اگرچه انگلیس کنترل رسمی جزیره دیهگو گارسیا را حفظ خواهد کرد و پایگاه نظامی آمریکا باقی خواهد ماند.
در این توافق، چاگوسیها فراموش شدهاند؛ این معاهده در مورد اشتباههای تاریخی صحبت میکند، اما جنایتها ادامه دارد؛ چاگوسیها هنوز از بازگشت به خانه منع میشوند: جزایر آنها جدا از پایگاه نظامی آمریکا خالی مانده است.
برخی از چاگوسیها امیدوارند که این پیمان به آنها اجازه دهد در برخی از جزایر زندگی کنند، اگرچه این امر به انجام تعهدهای موریس بستگی دارد؛ خود پیمان هیچ تضمینی برای بازگشت آنها ارائه نمیدهد و چیزی در مورد غرامتهای پرداختی به چاگوسیها نمیگوید.
به نظر میرسد آمریکا هنوز با بازگشت چاگوسیها به دیهگو گارسیا مخالف است، حتی اگر این پایگاه بیشتر از نیمی از جزیره را اشغال کرده باشد؛ آمریکا در مذاکراتی که دستکم تا زمان اظهارات ترامپ انجام شده، حضور عمومی بسیار کمی داشته و پشت سر انگلیس پنهان شده است.
اما شرایط توافق روشن میکند که آمریکا بر مذاکرات تاثیر گذاشته است؛ پشیمانی آمریکا از رفتار با چاگوسیها هنوز به تضمین بازگشت چاگوسیها به دیهگو گارسیا تبدیل نشده است.
رفتار با چاگوسیها جنایتی است که آمریکا بیش از ۵۰ سال در آن دست داشته و ترامپ ناخواسته توجهها را به آن جلب کرده است؛ دولتهای آمریکا و انگلیس با اذعان به پشیمانی، اکنون باید اطمینان حاصل کنند که اقدامهایشان با تعهداتشان تحت قوانین بینالمللی، ازجمله همکاری با موریس برای بازگرداندن چاگوسیها به وطنشان و ارائه غرامت مناسب، همسو باشد.
تا زمانی که این اتفاق نیفتد، این بیعدالتی حل نشده باقی میماند.
انتهای پیام/