دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشنهاد ولادیمیر پوتین، همتای روسی خود برای تمدید داوطلبانه محدودیتهای استقرار سلاحهای هستهای استراتژیک پس از انقضای پیمانی که بیش از ۲ دهه آنها را تحت کنترل داشت، رد کرد.
ترامپ در پیامی در پلتفرم اجتماعی خود مدعی شد: به جای تمدید استارت جدید ما باید متخصصان هستهای خود را وادار کنیم تا روی یک پیمان جدید، بهبود یافته و مدرن کار کنند که بتواند تا مدتها در آینده دوام بیاورد.
رئیسجمهور آمریکا در پیام خود ادعا کرد که پیمان استارت جدید توافقی بد مذاکرهشده بوده که بهشدت نقض میشود.
پیام ترامپ در پاسخ به پیشنهاد پوتین، درباره پایبندی طرفین به مدت یک سال به محدودیت هزار و ۵۵۰ کلاهک هستهای در ۷۰۰ سیستم پرتاب شامل موشک، هواپیما و زیردریایی در پیمان ۲۰۱۰ بود.
طرفداران کنترل تسلیحات هشدار میدهند که انقضای این پیمان، مسابقه تسلیحات هستهای را تسریع خواهد کرد.
استارت جدید New START آخرین مورد از مجموعهای از پیمانهای کنترل تسلیحات بین ۲ قدرت بزرگ تسلیحات هستهای جهان بود که قدمت آن به بیش از نیم قرن پیش از جنگ سرد برمیگردد؛ این پیمان تنها یک بار تمدید را مجاز میدانست که پوتین و جو بایدن، رئیس جمهور سابق آمریکا، در سال ۲۰۲۱ به مدت ۵ سال با آن موافقت کردند.
به گزارش رویترز، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت که آمریکا به مذاکرات با روسیه ادامه خواهد داد.
پیش از این، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که اگر واشنگتن به پیشنهاد پوتین پاسخ سازندهای بدهد، روسیه همچنان آماده گفتوگو با آمریکا است.
پسکوف اظهار کرد: ببینید، اگر پاسخهای سازندهای وجود داشته باشد، البته که ما گفتوگو خواهیم کرد.
سازمان ملل از هر ۲ طرف خواسته است که این پیمان را احیا کنند.
علاوه بر تعیین محدودیتهای عددی بر تسلیحات، استارت جدید شامل رژیمهای بازرسی بود که به گفته کارشناسان، به ایجاد سطحی از اعتماد و اطمینان بین طرفهای هستهای کمک کرده است.
تحلیلگران امنیتی میگویند اگر چیزی جایگزین این پیمان نشود، محیطی خطرناکتر با خطر بالاتر محاسبه اشتباه وجود خواهند داشت.
در حالی که ترامپ گفته است که میخواهد جایگزین کردن استارت جدید با یک توافق بهتر، چین را نیز به این جمع اضافه کرد، اما پکن مذاکره با مسکو و واشنگتن را رد کرده است.
چین کسری از تعداد کلاهکهای آنها را دارد، یعنی حدود ۶۰۰ کلاهک، در مقایسه با حدود ۴ هزار کلاهک هر یک از ۲ کشور روسیه و آمریکا؛ پکن روز گذشته با تکرار این موضع، اعلام کرد که انقضای این پیمان تأسفبار است و از آمریکا خواست تا گفتوگو با روسیه را در مورد ثبات استراتژیک از سر بگیرد.
در حالی که در مورد زمان دقیق انقضای پیمان سردرگمی وجود داشت، پسکوف گفت که این زمان در پایان پنجشنبه خواهد بود.
وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که فرض مسکو این است که این پیمان دیگر اعمال نمیشود و هر ۲ طرف آزادند تا گامهای بعدی خود را انتخاب کنند.
این وزارتخانه اعلام کرد که روسیه آماده است تا اقدامهای متقابل نظامی-فنی قاطعی را برای کاهش تهدیدهای اضافی بالقوه برای امنیت ملی انجام دهد، اما همچنین پذیرای دیپلماسی است.
این هشدار در پاسخ آشکار به این احتمال بود که ترامپ بتواند با معکوس کردن گامهای برداشته شده برای رعایت استارت جدید، ازجمله بارگیری مجدد کلاهکها، استقرار هستهای آمریکا را گسترش دهد.
سلاحهای هستهای استراتژیک، سیستمهای دوربردی هستند که هر طرف در صورت وقوع جنگ هستهای برای حمله به مراکز پایتخت، نظامی و صنعتی طرف دیگر استفاده خواهد کرد؛ آنها با سلاحهای هستهای به اصطلاح تاکتیکی که قدرت کمتری دارند و برای حملههای محدود یا استفاده در میدان نبرد طراحی شدهاند، متفاوت هستند.
کارشناسان میگویند اگر هیچ توافقی مانعی برای روسیه و آمریکا ایجاد نکند، هر یک میتوانند ظرف چند سال صدها کلاهک دیگر مستقر کنند.
مدیر موسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، گفت: شفافیت و پیشبینیپذیری ازجمله مزایای ناملموستر کنترل تسلیحات هستند و بازدارندگی و ثبات استراتژیک را تقویت میکنند.
انتهای پیام/