با گسترش دادرسی الکترونیک و پیش‌بینی آن در مواد ۶۴۹ تا ۶۶۳ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، این پرسش مطرح می‌شود که آیا برگزاری جلسات دادرسی به صورت مجازی الزامی است یا خیر. بر اساس تفسیر مقررات مرتبط از جمله ماده ۶۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری، آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی (۱۳۹۵) و دستورالعمل نحوه تحقیق و رسیدگی الکترونیکی (۱۳۹۹)، دادگاه الزامی به تشکیل جلسه مجازی ندارد. حتی در صورت استنکاف متهم از بازجویی الکترونیکی یا درخواست وی برای حضور حضوری، مقام قضایی تنها در صورت ضرورت یا تشخیص خود موظف به برگزاری جلسه حضوری خواهد بود. بنابراین، گرچه دادرسی الکترونیک راهکاری مهم برای تسهیل فرآیند‌های قضایی است، اما الزام قانونی برای برگزاری جلسات رسیدگی صرفاً به صورت مجازی وجود ندارد.

پرسش یکی از مخاطبان وکیل آنلاین درخصوص الزام یا عدم الزام دادگاه به برگزاری جلسه رسیدگی به صورت مجازی:

با توجه به دادرسی الکترونیک موضوع مواد ۶۴۹ تا ۶۶۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ آیا انجام تحقیقات و اخذ اظهارات به صورت الکترونیکی از اصحاب پرونده؛ بویژه متهم، از وظایف و اختیارات مراجع قضایی است؟ آیا متهم میتواند از بازجویی و پاسخ به صورت الکترونیکی استنکاف و جهت انجام تحقیقات و بررسی مستندات پرونده استفاده از حق حضور فیزیکی در مرجع قضایی و جلسه دادسرا و دادگاه را درخواست کند؟

پاسخ وکیل آنلاین مبنی بر عدم الزام دادگاه به برگزاری جلسه رسیدگی به صورت مجازی:

اولا، ً از مقررات دادرسی الکترونیکی؛ از جمله ماده ۶۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و مواد ۴ تا ۹ آییننامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه ای یا مخابراتی مصوب ۱۳۹۵/۵/۲۴ و دستورالعمل نحوه تحقیق و رسیدگی با استفاده از سامانه‌های ارتباط الکترونیک مصوب ۱۳۹۹/۱۲/۲۸ چنین مستفاد است که در فرض فراهم بودن زیرساخت و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری مرتبط، انجام برخی امور مانند طرح شکایت و دعوا و ارجاع پرونده و ابلاغ به نحو الکترونیکی الزامی است؛ اما برگزاری جلسه رسیدگی و دادرسی به نحو مجازی و از طریق سامانه‌های ارتباط الکترونیکی الزامی نیست و مرجع رسیدگی کننده مکلف به اجابت درخواست اصحاب دعوا یا وکلای آنان در تشکیل جلسه رسیدگی به نحو مجازی نمی باشد.

ثانیا، ً در فرض فراهم بودن امکانات و زیرساخت‌های لازم برای برگزاری جلسه رسیدگی از طریق سامانه‌های ارتباط الکترونیکی و موافقت دادگاه با این امر، منعی در تشکیل جلسه با حضور برخی اصحاب دعوا یا وکیل آنها به نحو حضوری و حضور برخی دیگر به نحو مجازی و از طریق سامانه‌های یادشده نمی باشد و تشکیل جلسه رسیدگی از طریق این سامانه ها، الزاماً به این معنی نیست که اصحاب دعوا همگی به نحو مجازی در جلسه شرکت کنند.

ثالثا، ً به موجب ماده ۲۴ دستورالعمل یادشده، در صورت ضرورت یا درخواست مخاطب با تشخیص مقام قضایی. تحقیق یا رسیدگی با حضور در شعبه انجام می شود؛ بنابراین صرف استنکاف متهم از پاسخگویی به نحو الکترونیکی و یا درخواست وی جهت برگزاری جلسه حضوری موجب تکلیف مقام قـضایی برای برگزاری چنین جلسه ای نیست؛ اما در برگزاری جلسه الکترونیکی رعایت دقیق مقررات دادرسی الکترونیک و حقوق دفاعی متهم، امری الزامی است.

انتهای پیام/