گروه سیاسی : دو هفته پیش بود که جابری انصاری سخنگوی وزارت امور خارجه از اجرایی شدن مقدمات قرارداد فروش سامانه موشکی  اس 300 به ایران خبر داد؛ پس از این اظهارات جابری انصاری که در یک نشست خبری ایراد شد، برخی خبرگزاری ها تیتر زدند که نخستین محموله اس 300 وارد ایران شده است، آن‌ها حتی تصاویری از حمل و نقل قطعات این سامانه دفاعی در خیابان‌های یکی از شهرهای شمالی کشور را نیز به خبر خود الصاق کردند.

وزارت امور خارجه: انعکاس اظهارات سخنگو در مورد "اس 300" دقیق نبوده است

پس از انتشار این خبر، وزارت  امور خارجه طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد که انعکاس اظهارات جابری انصاری  در مورد "اس 300" در خبرگزاری‌ها دقیق نبوده است و سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمله ای در رابطه با ورود این سامانه به کشور به زبان نراند بلکه از اجرایی شدن مقدمات قرارداد آن سخن گفت. 

چند روز پس از اظهارات سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان ،" دیمیتری روگوزین" معاون نخست وزیر روسیه اعلام کرد، اجرای قرارداد سامانه دفاع موشکی اس-300 بین مسکو و تهران آغاز شده است.

البته مقامات روس در 17 فروردین ماه اعلام کرده بودند که مسکو نخستین محموله سامانه دفاع موشکی اس-300 را  در روزهای آتی به تهران تحویل خواهد داد. این اظهارات مقامات روس در حالی بود که پیش‌تر خبرگزاری ریانووستی اعلام کرده بود اولین محموله سامانه دفاع موشکی اس-300 در ماه‌های اوت تا سپتامبر 2016 (11 مرداد تا 10 مهر 1395) به ایران تحویل داده خواهد شد.

اما در چند روز اخیر بحث ورود یا عدم ورود "اس 300" به ایران و اینکه اجرایی شدن مقدمات قرارداد آن دقیقا به چه معناست در محافل رسانه‌ای داخلی مطرح بود، تا اینکه در روز یکشنبه 29 فروردین در جریان رژه یگان‌های ارتش، قطعاتی از "اس 300" از مقابل جایگاه عبور کرد.

بازتاب رونمایی از "اس 300" در رسانه‌های خارجی

رژه یگان‌های ارتش در روز 29 فروردین و رونمایی از سامانه "اس 300" بازتاب زیادی در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی داشت؛ رویترز در این باره نوشت: «ایران در مراسم رژه روز ارتش سامانه موشكی "اس 300"  را به نمایش گذاشت  كه نخستین محموله آن هفته گذشته از روسیه به این كشور تحویل داده شده بود. این سامانه یكی از پیشرفته ترین تجهیزات نظامی در نوع خود با قابلیت هدف قرار دادن چندین هواپیما و موشك بالستیك در فاصله 150 كیلومتری است».

روزنامه "كلاينه زايتونگ" چاپ اتريش با اشاره به رژه ارتش جمهوری اسلامی ايران  و نمايش سيستم موشكی "اس 300"  در اين رژه نوشت: با وجود مخالفت های امريكا و اسرائيل، "اس 300" وارد ايران شد.

اما یکی از روزنامه صهیونیستی در رابطه  با رژه روز ارتش و به نمایش در آمدن قطعاتی از سامانه " اس 300" در آن، طی یادداشتی نوشت: «عدم نمایش کامل سامانه "اس 300" در رژه نیروهای ایرانی یا ناشی از این است که ایرانی‌ها می خواهند از مکشوف شدن نوع سامانه "اس 300" که دریافت کرده اند، جلوگیری کنند».

سامانه دفاع موشکی "اس 300" دارای انواع مختلفی است، اطلاع  دقیقی در دست نیست که روسیه کدام مدل آن را به ایران تحویل داده است. پیش‌تر روسیه موافقت خود را با فروش مدل PMU1 در سال 2007 اعلام کرده بود. این سامانه موشکی 150 کیلومتر برد دارد و می تواند به چند هدف همزمان شلیک کرده و جنگنده های تا ارتفاع 27 کیلومتر را ساقط کند. همچنین ماهواره های مرتبط با آن می توانند اهداف هوایی را تا فاصله 240 کیلومتر ردگیری کنند.  

پایگاه خبری آمریکایی بیزنس اینسایدر هفته پیش در گزارشی درباره ویژگی های اس 300 و افزایش توانمندی های دفاعی ایران بواسطه این سامانه، نوشت: «اگر ایران یک سامانه اس 300 را در ساحل جنوب شرقی خود قرار دهد، می‌تواند به سرعت هواپیماهای آمریکایی یا متحدان آن ها را که از پایگاه های محلی خود بلند می شوند ردیابی کند. نه تنها اکثر جنگنده ها پیش از رسیدن به سواحل ایران برابر ردیابی و رویارویی آسیب پذیر می شوند، بلکه اس 300 به ایران قابلیت های تهاجمی در بیرون مرزهای هوایی خود را نیز می دهد که تهدید هواپیماهای غیر متخاصمی که بر فراز کشورهای همسایه پرواز می کنند را نیز در بر می گیرد».

آمریکا در واکنش به تحویل "اس 300": ایران را تحریم می‌کنیم

اما گویا به نمایش درآمدن قطعاتی از سامانه دفاع موشکی "اس 300" در رژه روز ارتش چندان به مذاق آمریکایی ها خوش نیامده است؛ جان کربی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری دیروز خود گفت: «تحویل موشک‌های  "اس 300"  به ایران ممکن است به تحریم این کشور منجر شود».

آمریکایی‌ها چندی پیش نیز پس از انتشار اخباری مبنی بر سفر سرلشکر سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران به روسیه، این سفر را با موضوع "اس 300" بی ارتباط ندانستند و حتی روس ها را از آن جهت که تمهیدات سفر سرلشکر سلیمانی به کشورشان را فراهم آورده اند، تهدید به مجازات و تحریم کردند. 

فراز و نشیب‌های انعقاد قرارداد "اس 300"

به گزارش میزان، در سال 2007 میلادی قراردادی نظامی به ارزش 800 میلیون دلار بین ایران و روسیه برای دریافت سامانه پدافندی "اس300" امضا شد؛ به موجب این قرارداد روس‌ها متعهد شدند ظرف 5 سال ایران را مجهز به سامانه دفاع موشکی "اس 300" کنند؛ اما در سال 2010 میلادی پس از تصویب قطعنامه ضد ایرانی 1929 در شورای امنیت سازمان ملل، "دیمیتری مدودف" رئیس جمهور وقت روسیه فرمانی را مبنی بر لغو تحویل سامانه "اس 300" به ایران به دلیل تبعیت از تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل صادر کرد.

پس از این اقدام روسیه، جمهوری اسلامی ایران در مراجع قضائی بین المللی شکایتی را علیه روسیه مطرح و درخواست غرامت 4 میلیارد دلاری کرد. مسئولان ایرانی معتقد بودند روس‌ها نمی‌توانند به بهانه قطعنامه تحریمی سازمان ملل، از انجام تعهداتی که پیش از تصویب قطعنامه مزبور ارائه کرده اند، شانه خالی کنند.

پس از تسلیم شکایت ایران علیه روسیه در محاکم بین‌المللی، "الکساندر لوکاشویچ"، سخنگوی وزارت خارجه روسیه  به خبرگزاری اینترفاکس گفت که «از این اقدام ایرانی‌ها متعجب شده است». البته در همان زمان، محمودرضا سجادی سفیر ایران در مسکو گفت که «ایران از روسیه شکایت کرد تا به این وسیله کرملین بتواند مجوزهای حقوقی لازم را برای تحویل موشک‌های اس-۳۰۰ به ایران به دست بیاورد».

اما در آوریل 2015 در شرایطی که از یک سو چارچوب توافقنامه هسته‌ای میان ایران و 1+5 در لوزان سوئیس شکل گرفته بود و از سویی دیگر روابط روسیه و غرب متشنج تر شده بود، "ولادیمیر پوتین" رئیس جمهور روسیه قانون ممنوعیت تحویل سامانه دفاع موشکی "اس‌ــ300" به ایران را لغو کرد.

پس از فرمان پوتین، کرملین شرط تحویل سامانه اس‌300 به ایران را پس گرفتن شکایت تهران علیه مسکو تعیین کرد، اتفاقی که به گفته دیمیتری روگوزین معاون نخست وزیر روسیه محقق شده است و به نظر می‌رسد یکی دیگر از قطعات پازل اس 300 تکمیل شده است.

اسماعیل کوثری رئیس کمیه دفاعی مجلس در گفت و گو با ، در رابطه با بحث تحویل "اس 300" به ایران از طرف روسیه، گفت: « یقینا اگر مدتی دیگر زمان می گذشت و این سامانه ها به ایران تحویل داده نمی شد، متخصصان ما به توانایی ساخت این سامانه دست پیدا می کردند اما از آنجا که در مباحث دفاعی زمان برای ما بسیار مهم است، سامانه اس 300 را از روسیه تحویل گرفتیم».

قصد حمله به کشوری را نداریم

حسین نقوی حسینی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با خبرنگار گروه سیاسی تصریح کرد: ارائه سامانه موشکی اس 300 بدون شک می‌تواند در جهت افزایش امنیت و توان دفاعی کشورمان در منطقه و جهان تأثیر بسزایی داشته باشد.

وی اظهار کرد: البته ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که ما در راستای افزایش توان دفاعی خود قصد هجوم و یا  حمله به کشوری را نداریم و تنها در راستای تقویت بنیه دفاعی خود تجهیزات و وسایل دفاعی خود را مجهز می‌کنیم.

سامانه S300  ضریب امنیت ایران را افزایش می دهد

نوذر شفیعی سخنگوی  در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی اظهار کرد: سامانه S300یک سامانه دفاعی است که ضریب امنیت ایران را افزایش می دهد و با توجه به سطح روابط استراتژیک ایران و روسیه در جهت افزایش تعاملات دو کشور تاثیر به سزایی خواهد داشت.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: بدون شک با توجه به حمایت ایران از محور مقاومت افزایش توان دفاعی ایران در راستای حمایت از کشورهای منطقه نیز تاثیرگذار خواهد بود زیرا جمهوری اسلامی ایران بارها اشاره کرده است که برای تامین امنیت منطقه از هیچ نیرویی کم نخواهد گذاشت.

شفیعی خاطر نشان کرد: تحویل سامانه S300 از سوی روسیه به ایران گام مهمی را در جهت تقویت روابط دو کشور ایجاد خواهد کرد و راه های جدیدی را پیرامون دو کشور برای گسترش مناسباتشان فراهم می کند.