:بانک مرکزی در روزهای گذشته خبر رشد اقتصادی 4.6 درصدی فصل بهار را منتشر کرد که تعجب بسیاری از کارشناسان را برانگیخت. نمونه آن نطق مصباحی مقدم در مجلس بود که این نرخ را بیشتر شبیه افسانه دانست. البته بانک مرکزی هم تلاش دارد به انتقادها پاسخ دهد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، طی روزهای اخیر گزارشی تحت عنوان «نرخ رشد اقتصادی 4.6 درصدی بازی با اعداد یا رشدی واقعی؟» منتشر کرد به دنبال این موضوع کارشناسان زیادی در خصوص صحت آمار منتشر شده اظهار نظر کرده اند و برخی آن را بازی با اعداد و آمارسازی و برخی نیز آن را واقعی دانستند.
در حال حاضر اکثر آمارهای اقتصادی ایران و خروجی عملکرد دولت از سوی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی تهیه و منتشر می شود، دو مرکزی که هر دو وابسته به دولت هستند.
نظرات مختلف در مورد نرخ رشد اقتصادی
غلامرضا مصباحی مقدم عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه نرخ رشد 4.6 درصد اعلام شده که در مطبوعات ذکر شده به شدت غلط و غلط انداز است تصریح کرد: مگرمی شود نرخ رشد منفی 5.8 سال گذشته در سه ماهه اول سال 93 به 4.6 درصد رسیده باشد؟ این به افسانه شبیه تر است.
وی با بیان اینکه احتمال دارد در مقایسه سال 93 با 92 این نرخ رشد به دست آمده باشد که با کم کردن 4.6 از نرخ منفی 5.8 نتیجه منفی 1.2 می شود، ادامه داد: این بدین معناست که هنوز نرخ رشد زیر صفر است.
نوبخت سخنگوی دولت در جواب سوالی درمورد اظهارنظر مخالفان دولت مبنی بر غلط بودن آمارهای اقتصادی دولت یازدهم، گفت: «افراد مختلف میتوانند نظراتشان را مطرح کنند، اما مراجع رسمی مبنای محاسباتی سنجیدهیی دارند که قابل ارایه و دفاع است پس تشکیک کردن در منطق اقتصادی جایگزین آمارهای رسمی نیست.»
وضعیت اسفبار استخراج آمار
حسین راغفر کارشناس اقتصادی در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی میزان، در این رابطه گفت: متاسفانه در ایران در بعضی از بخش ها به طور کلی آمار تولید نمی شود و اگر هم آماری استخراج شود فاقد کیفیت لازم است، در صورتی که برای هر تصمیم گیری نیازمند آمار صحیح هستیم.
راغفر با اشاره به اینکه برای تصمیم گیری صحیح نیازمند آمار استخراج شده معتبر و درست هستیم، اضافه کرد: در حال حاضر آمارهای استخراج و اعلام شده گویای هیچ تصویر روشن از مشکلات اقتصادی کشور نیست.
وی ادامه داد: اینکه مسئولان اعلام می کنند، نرخ تورم یا بیکاری کاهش پیدا کرده و از رکود خارج شده ایم یا نرخ رشد اقتصادی افزایش یافته است، ملاک بهبود وضعیت نیست بلکه مردم باید به صورت واقعی بهبود شرایط اقتصادی را در سر سفره های خود لمس کنند.
واکنش بانک مرکزی به انتقادها
صاحبنظران و کارشناسان در برخورد با آمار رسمی منتشره رویکرد علمی و کارشناسی خود را حفظ کنند و از ایجاد ابهام و خدشه در آمارهای رسمی کشور و وارد نمودن ملاحظات و انگیزه های غیر اقتصادی پرهیز کنند.
واقعیت آن است که اقتصاد ایران پس از 8 فصل نزول مستمر، در نقطه عطفی قرار گرفته است که امید میرود با استمرار سیاستهای اقتصادی دولت یازدهم و بهبود شرایط و فضای اقتصاد کلان، ظرفیتهای خالی در بخشهای مختلف اقتصاد به سرعت بازیابی و استفاده شده و با بازیابی توان از دست رفته، نهایتاً در مسیر بسط و گسترش و بالندگی قرار گیرد.
ضمن آن که رشد 4.6 درصدی اقتصاد در فصل اول سال جاری مسرت بخش و حاکی از حرکت اقتصاد در مسیر صحیح میباشد، انتظار میرود با همت و تلاش مسئولین و فعالان اقتصادی کشور، انشاءالله این مسیر در آینده نیز تداوم داشته باشد و شاهد حرکت هر چه بیشتر اقتصاد در مسیر رشد و شکوفایی باشیم.
مدیر کل اقتصادی بانک مرکزی نیز گفت: حصول به یک رشد اقتصادی مثبت پس از هشت فصل رشد منفی اقتصادی، خبر مسرتبخشی است و انتظار میرود به جای تخطئه و هجمهسازی بیمورد در این زمینه، مورد توجه و استقبال قرار گیرد.
ابوالفضل اکرمی افزود: باید توجه داشت که طرح چنین ابهاماتی در خصوص عملکرد یک نهاد تخصصی و مرجع آماری نظیر بانک مرکزی، هرچند که ممکن است تامین کننده بعضی ملاحظات کوتاهمدت و زودگذر باشد، لیکن چنین رویکردی با هر نیتی که پیگیری شود، خدشه به حیثیت نظام آماری یک کشور بوده که به هیچ عنوان با اهداف ملی همخوانی ندارد.
وی ادامه داد: بانک مرکزی به عنوان یک نهاد تخصصی همواره به اصول علمی و حرفهای خویش پایبند بوده و آمارهای اقتصادی تولید شده از سوی این بانک در سطح قابل قبولی از دقت و کیفیت قرار دارد و این بانک همواره یکی از مراجع معتبر آماری در حوزه داخلی و بینالمللی بوده است. بانک مرکزی در پردازش حسابهای ملی کشور علاوه بر کارشناسان مجرب، از روشها و استانداردهای بینالمللی بهره میبرد و پایبندی به اصول حرفهای و استانداردهای آماری، از اصول خدشه ناپذیر این بانک به حساب میآید.
وی تصریح کرد: به گواه تجربه سالهای گذشته و حتی با پذیرش یک دوره چند ساله عدم انتشار اطلاعات، این بانک سابقه حرفهای و تخصصی 55 ساله خود را به هیچ وجه تابع اهداف و ملاحظات غیراقتصادی قرار نمیدهد و همواره تبعیت از اصول حرفهای و کارشناسی و استانداردهای آماری را اولویت اصلی خود میداند.
وی تاکید کرد: در پردازش حسابهای ملی مطابق روال معمول، دادههای پایه و اطلاعات مورد نیاز از منابع آماری رسمی مرتبط از قبیل وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نفت، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، وزارت نیرو و طرحهای آماری اداره آمار اقتصادی بانک مرکزی نظیر طرح آماری کارگاههای بزرگ صنعتی و طرح آماری فعالیتهای بخش ساختمانی، دریافت میگردد. در گروه خدمات نیز متناسب با هر یک از فعالیتها، از منابع آماری و شاخصهای قیمت مرتبط با موضوع استفاده میشود.