در کشور ما نزدیکترین انتخابات سراسری پیش رو انتخابات دوره دهم مجلس شورای اسلامی و دوره ششم مجلس خبرگان رهبری در هفتم اسفند ماه 1394 است که چیزی در حدود چهار ماه زمان تا فرا رسیدن آن باقی است حتی ثبت نام نامزدها نیز در روزهای پایانی آذر ماه انجام می گیرد که دو ماه دیگر خواهد بود اما این موضوع نه تنها در روزهای کنونی مورد توجه بوده است بلکه ردپای آن را می توان حتی در اواخر فصل بهار و پیشتر از آن به روشنی پیگیری کرد.

 

این مسئله را می توان از دیدگاه های بسیاری مورد بررسی قرار داد ولی بی تردید یکی از رویه های آن پدیده تبلیغ زود رس نامزدها برای انتخابات است.

 

از گوشه و کنار کشور اخبار بسیاری پیرامون این دست فعالیتها به گوش می رسد با اینکه هنوز دو ماه دیگر تا موعد ثبت نام نامزدها باقی مانده است اما مقامات وزارت کشور از اعلام آمادگی حدود 6هزار نفر برای شرکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی خبردادند واین آگاهی وزارت کشور بدون ثبت نام نشان از تحرک وجنب وجوش روشن نامزدها یا به عبارت بهتر نامزدهای احتمالی برای انتخابات است.

 

هر چند این اعلام های نامزدی به خودی خود تبلیغ زود رس برای انتخابات به شمار نمی رود اما در بسیاری از موارد مسئله به همین جا ختم نمی شود و در موارد بسیاری دیده می شود که نامزدها از هم اکنون و حتی پیشتر به روشهای گوناگون در تلاش برای معرفی خود به افکار عمومی حوزه هدف و همراه کردن آن با خود هستند حتی در پاره ای از موارد رفتارهای شگفت انگیز و بعضا خنده دار نیز از آنها سر می زند که به هیچ نحوی قابل توجیه نیست.

 

هشدارهای متعدد مقامات وزارت کشور و همچنین مقامات استانداری وفرمانداریها درباره برخورد با تبلیغات زود رس برای انتخابات دلیلی برای فراوان بودن این دست فعالیتها محسوب می شود.

 

در صدر همه این اظهارات می توان به گفته های وزیر کشور اشاره کرد که در سخنانش به درج سوابق نمایندگان از سوی وزارت کشور در پرونده آنان هنگام تصویب اعتبار نامه در مجلس در صورت فعالیت زود رس انتخاباتی و بداخلاقی پرداخته بود.

 

از این گونه فعالیتها می توان به حضور به ظاهر سرزده در مجالس مختلف ومعرفی شدن و اعلام نامزدی شخص در مجلس توسط گرداندگان مجلس و سخنرانی در خلال مراسم مذهبی و غیر مذهبی تا ارسال پیامکها به عناوین گوناگون توسط نمایندگان مستقر اشاره کرد.

 

گروه های مختلف در تلاش و تکاپو برای حضور موثرتر در انتخابات هستند هر چند انسجام، یکپارچگی و هماهنگی جریان های گوناگون باعث بهتر و هدفمند تر برگزار شدن انتخابات می شود اما تبلیغ زودتر از موعد می تواند آسیب های بسیاری نیز به همراه داشته باشد.

 

این دسته تحرکات پیش از موعد هم توسط برخی از نمایندگان حاضر در پارلمان که قصد نامزدی در انتخابات بعدی را دارند انجام می شود و هم توسط اشخاصی که بیرون از مجلس بوده وبرای ورود به هرم سبز وارد میدان مبارزات انتخاباتی خواهند شد.

نخستین آسیب این امر که روشنترین آن نیز است صرف هزینه های هنگفت بوده چرا که افزایش مدت زمان تبلیغات به طبع هزینه های آن را افزایش می دهد در واقع هر لحظه ای که این رقابت ها بیشتر ادامه پیدا کند مبالغ نجومی برای آن صرف خواهد شد.

 

به علاوه چون تبلیغات زود هنگام قانونی نبوده نامزدها به اجبار از راه های فرعی بهره ای بیشتری جسته و روی آن تمرکز می کنند  که اکثر این روش ها هزینه های بیشتری در بر خواهد داشت برای مثال نامزدها تلاش می کنند تا به بهانه های گوناگون در همه مناسبتها با برگزاری مراسم و جشنها یا عزداریها در حوزه انتخابیه مربوط خود را بیشتر در کانون توجه قرار دهند بدیهی است که چنین مراسمی همواره هزینه های سرسام آوری به همراه دارد که البته در بیشتر موارد نیز هیچ فایده و اثر ماندگاری در محیط نداشته جز نشان دادن دست و دلبازی وسفره داری فلان  نامزد ونماینده.

 

در همین راستا برای تبلیغات غیر مستقیم می توان آسیب دیگری را برشمرد و آن اینکه نامزدها برای زمینه سازی در ذهن رای دهندگان ممکن است در زیر پوشش انتقاد و دلسوزی دست به تخریب رقیب یا رقبای احتمالی بزنند از این دسته می توان به زیر سوال بردن عملکرد نماینده مستقر نامفید جلوه دادن فعالیتهای نامزد رقیب درسمت پیشین وی از موضعی به ظاهر خیرخواهانه بزنند.

 

مورد دیگری که بسیار مهم به نظر می رسد این است که فعالیتهای پیش از موعد در حالی انجام می گیرد که هنوز ثبت نام و تایید صلاحیتی از سوی وزارت کشور وشورای نگهبان صورت نگرفته و هر یک از نامزدها ممکن است به علل مختلف از حضور در میدان رقابت انتخاباتی باز بماند این مطلب در درجه نخست  باعث گمراهی افکار عمومی شده واز سوی دیگر انتظارات و حقوق کاذبی در ذهن خود داوطلبان و هواداران آنها ایجاد می کند که می تواند منجربه بد اخلاقیها و حتی برخوردهای شدیدتر شود.

 

تبلیغات زود رس همچنین می تواند بر عملکرد نامزدهای احتمالی در مقام و منسب کنونی آنها موثر واقع شود وآنها را وسوسه کند تا از امکانات در دسترس خود برای پیشبرد اهداف انتخاباتی بهره گیرند یا به بیان دیگر کارکرد مقام خود را در راستای انتخابات باز تعریف کنند.

 

همچنین چون فرصت برای تبلیغات به نسبت زیاد است حتی بعد از استعفا نیز نامزدها می توانند از کارکنان و مقامات متبوع خود در سازمان محل خدمتشان به سود خود بهره برداری کنند این موضوع به ویژه درباره خود نمایندگان مستقر نمود بیشتری پیدا می کند در نظر داشتن این موضوع که می بایست برای انتخابات دوره آتی از هم اکنون آماده شد بر کارکرد نمایندگان به عنوان قانونگذار تاثیر می گذارد.

 

این موضوع می تواند تا جایی پیش رود که نمایندگان کارویژه قانونگذاری خود را به حاشیه رانده وتمرکز خود را روی حوزه انتخابیشان متمرکز کنند با این هدف که در ذهن رای دهندگان خود را دلسوز و متوجه به امور منطقه و پیگیر مشکلات نشان دهند این موضوع حتی می تواند تا تلاش برای منصرف کردن رقبای احتمالی از شرکت در انتخابات ادامه پیدا کند همچنین ارائه گزارشهای عملکرد و بیلان ها که در برخی موارد از اساس در حوزه اختیارات نمایندگان نیست از این دسته به شمار می رود.

 

در خود روند قانونگذاری به طور خاص نیز این مشکل به چشم می خورد تاثیر تحرک زود رس برای انتخابات می تواند حتی در رفتار و تصمیم نمایندگان در تصویب قانون و مخالفت و موافقت با یک طرح یا لایحه و در سطحی بالاتر همراهی و مقابله با دولت و یا طیف خاصی در پارلمان به سختی تاثیر گذار باشد چرا که نمایندگان درهمه حرکات خود مدام در حال سنجش این موضوع هستند که این موافقت یا مخالفت یا آن رای مثبت و منفی چه تاثیری در دیدگاه رای دهندگان می تواند داشته باشد این امر می تواند منجربه حاشیه رفتن مصالح واقعی مملکت در تصمیم گیریها شود.

 

 در این باره می توان گفت هرچند انتخابات و مبارزات انتخاباتی در جامعه نشاط  و جنبش ایجاد می کند اما زودتر از موعد بودن آن می تواند باعث ایجاد اختلال در روند عادی امور حکومتی و اداره درست کشور و همچنین اشتغال بیش از اندازه اذهان عمومی به خود شود که ممکن است منجربه پیش آمدن سوء تفاهمات و رویارویی های نالازم و اصطکاک نیروهای مفید اجتماعی و هدر رفت انرژی با ارزش جامعه شود.

انتقاد رهبر معظم انقلاب به تبلیغات زود تر از موعد نامزدهای انتخابات در رسانه ملی

در خاتمه این گزارش بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب که در دیدار جمعی از نخبگان علمی کشور در تاریخ 25 خرداد 84  مطرح شد را می خوانیم: حرف، جنجال‌سازىِ تبلیغاتی و لفاظی هیچ کمکی به حل مشکلات نمیکند؛ همچنانی که شما دیدید. تو همین قضایای انتخابات، خوب، تبلیغات انتخاباتی مثلاً باید یک ماه یا بیست روز قبل از شروع انتخابات انجام بگیرد؛ اما از پیش از عید نوروز تبلیغات انتخاباتی شروع شد! همین تلویزیونی هم که مورد انتقاد بعضی از دوستان است، متأسفانه منعکس میکرد. بنده موافق هم نبودم. این را هم شما خیال نکنید که حالا بنده چون رئیس صدا و سیما را انتخاب میکنم، همه‌ی برنامه‌های صدا و سیما را می‌آورند، دانه دانه بنده نگاه کنم، امضاء کنم. نخیر، از خیلی از برنامه‌های صدا و سیما بنده راضی هم نیستم؛ از جمله، از همین من راضی نبودم که از سه ماه قبل از انتخابات - انتخابات بیست و دوم خرداد بود - از ماه اسفند، بلکه زودتر از اسفند، بعضی از سفرهای تبلیغاتی و حرفهائی که زده شد و تظاهراتی که میشد و مجادلاتی که انجام میگرفت، از تلویزیون پخش شود، که متأسفانه تو تلویزیون پخش شد؛ به خاطر همین، که یعنی ما آزاداندیشیم! اینها توهم است؛ این جنجال‌آفرینی در داخل کشور است.