– مقایسه برخورد کشور‌های عضو اتحادیه اروپا با پناهجویان اوکراینی و پناهجویان خاورمیانه‌ای و آفریقایی سبب واکنش فعالان حقوق بشری شده و این پرسش را مطرح کرده که آیا جنگ اوکراین می‌تواند سیاست‌های مهاجرتی اروپا را تغییر دهد؟

 

به گزارش پایگاه «دیزرت»، رومانی، اسلواکی، مجارستان و مولداوی مجموعاً تقریباً دو میلیون پناهجوی اوکراینی را پذیرفته اند؛ شرکت‌های هواپیمایی، اتوبوس و قطار، حمل و نقل رایگان را به اوکراینی‌هایی که به دنبال اسکان مجدد در کشور‌های همسایه هستند، ارائه کرده اند؛ اتحادیه اروپا یک دستورالعمل دو دهه‌ای را احیا کرد که به طور خودکار به پناهجویان اجازه می‌دهد تا حداکثر سه سال در این بلوک ۲۷ کشوری کار کنند و به رفاه دسترسی داشته باشند.

 

بررسی برخورد کشور‌های اروپایی با حدود ۴.۵ میلیون پناهجوی اوکراینی در بیش از ۵۰ روز گذشته، نشان دهنده سیل حمایت از آن هاست.

 

این برخورد اروپا با پناهجویان اوکراینی به موازات نمایش فوق العاده همبستگی سبب واکنش فعالان حقوق بشری شد؛ زیرا این کشور‌ها همان‌هایی بودند که در سال‌های اخیر از هیچ اقدامی در عقب راندن پناهجویان خاورمیانه‌ای و آفریقایی دریغ نکرده اند.

 

اروپا در سال ۲۰۱۵ در‌های خود را به سوی بیش از یک میلیون پناهجوی عمدتا از افغانستان، سوریه و عراق بست و مخالفت سرسختانه خود با ورود این افراد را با اقدام‌های خشونت بار به موازات لفاظی‌های تهدید کننده از طریق توصیف آن‌ها به عنوان تروریست به نمایش گذاشت.

 

کشور‌های حوزه بالکان با عجله حصار‌هایی از سیم خاردار در امتداد مرز‌های خود ساختند.

 

گزارش‌ها حاکی از آن است که افسران مجری قانون، سگ‌های مهاجم را به سمت پناهجویان روانه کردند و آن‌ها را با باتوم هدف ضرب و شتم قرار دادند.

 

رییس حزب راست‌گرای لهستان پناهجویان را به «انگل‌ها و تک یاخته‌ها» توصیف کرد.

 

این حزب در انتخابات پارلمانی آن سال پیروز شد و از آن زمان تاکنون در قدرت بوده است.

 

احزاب راست افراطی ضد مهاجرت از فرانسه و مجارستان تا آلمان به طور مشابه به دستاورد‌های انتخاباتی دست یافتند.

 

مقام‌های مجارستانی و لهستانی همواره پناهجویانی را که از کشور‌های مسلمان انتقال یافته اند، یک تهدید امنیتی توصیف می‌کنند.

 

پارلمان لهستان در تلاش برای جلوگیری از عبور مهاجران از بلاروس در سال گذشته ساخت دیوار مرزی با فناوری پیشرفته ۴۰۷ میلیون دلاری را تصویب کرد؛ در اسلواکی پناهجویان در شرایط غیرانسانی در بازداشتگاه‌ها نگهداری می‌شوند.

 

اکنون این پرسش پیش آمده است که آیا سیاست مهاجرتی اروپا تغییر می‌کند یا با ورود پناهجویان اوکراینی به کشور‌های اروپایی، فضای پذیرش پناهجویان جدید کم‌تر و سیاست‌های مهاجرتی اروپا در قبال پناهجویان خاورمیانه‌ای و آفریقایی سخت‌تر می‌شود.

اما آنچه مشخص است دلیل اصلی رفتار متفاوت اروپا با پناهجویان اوکراینی و غیر اوکراینی، نژادپرستی و بیگانه هراسی است و پناهجویان غیر اروپایی و غیر مسیحی پذیرفته نمی‌شوند.

 

البته نباید از ذهنیت کشور‌ها اروپایی در پذیرش پناهجویان اوکراینی غفلت کرد.

 

کشور‌های اروپایی به پناهجویان اوکراینی به عنوان نیروی کار ارزان و بی دردسر روال قانونی ویزا می‌نگرند که برای بهبود اقتصادی پساکرونا مورد نیاز هستند.

 

اما نگرانی اصلی این است که واکنش کنونی به پناهجویان اوکراینی آغازگر عصر جدیدی از جنگ سرد باشد که در آن پناهجویی نه یک حق بلکه یک انتخاب سیاسی کشور‌های میزبان تلقی شود.