- کتاب در میانه میدان مجموعه سخنرانی ها، مکاتبات و گزارش‌های توجیهی در صیانت از حقوق مردم در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به نگارش کاظم غریب آبادی، سفیر و نماینده دائم سابق جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر سازمان ملل و سایر سازمان‌های بین المللی مستقر در وین و دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه منتشر شد.

غریب آبادی در مقدمه این کتاب در مورد هدف از تدوین این مجموعه، این‌گونه نوشته است که با توجه به اهمیت مباحث مربوط به آژانس و تفاهم هسته‌ای و مواضع جمهوری اسلامی ایران در این رابطه، لازم دیدم تا مطالب و متون ارائه شده در این رابطه ظرف چهل ماه فعالیت در وین (تیرماه ۱۳۹۷ تا مهرماه ۱۴۰۰) در قالب مجموعه منسجمی تدوین شد.

 

مجموعه حاضر در سه فصل تنظیم شده است که شامل سخنرانی‌ها در شورای حکام درخصوص تفاهم هسته‌ای و پادمان، مکاتبات و گزارشات توجیهی و روشنگرایانه، سخنرانی‌ها درخصوص سایر موضوعات مهم دستورکار آژانس است.

فصل اول این کتاب سخنرانی‌ها در شورای حکام پیرامون برجام و پادمان بوده که شامل ۲۱ سخنرانی است. در مقدمه این فصل آمده است که از زمان حصول برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵ و مأموریت محوله به آژانس ذیل این تفاهم جهت راستی آزمایی و نظارت بر اجرای برجام در ایران و ارائه گزارشات منظم از سوی مدیرکل به شورای حکام، این موضوع از ۲۰۱۶ به بعد به طور ثابت در دستورکار نشست‌های شورای حکام قرار دارد و کشور‌های مختلف نیز به اعلام نظر درخصوص گزارش های مدیرکل می‌پردازند.

از سوی دیگر، به دلیل یافتن برخی آلودگی‌های ناچیز هسته‌ای در سه مکان در ایران که متعلق به بیش از دو دهه قبل می‌باشد، مدیرکل آژانس در چارچوب پادمان نیز گزارشاتی را به شورای حکام در این رابطه ارائه می‌کند.

 

 مواد هسته‌ای در چارچوب پادمان قرار می‌گیرند و ارتباطی با برجام ندارند. جمهوری اسلامی ایران در نشست‌های شورای حکام با ارائه سخنرانی‌های جامع، ضمن دفاع منطقی و مستدل از برنامه صلح آمیز هسته‌ای کشورمان و ارائه نظرات و دیدگاه‌های کشورمان در مورد گزارش‌های مدیرکل، به بیانیه‌های سایر دولت‌ها و همچنین ادعا‌های احتمالی برخی اعضاء نیز پاسخ قاطع و مستدل ارائه می‌کند. این فصل به این دو موضوع اختصاص دارد و سخنرانی‌های ارائه شده از سوی جمهوری اسلامی ایران در نشست‌های شورای حکام پیرامون برجام و پادمان را به طور کامل ارائه می‌کند.

فصل دوم نیز با عنوان مکاتبات و گزارشات توجیهی و روشنگرایانه بوده که از ۱۸ سند و گزارش تشکیل شده است. در مقدمه این فصل اینگونه آمده است که یکی از کارکرد‌های ویژه سازمان‌های بین المللی از جمله آژانس بین المللی انرژی اتمی این است که کشور‌ها می‌توانند مواضع خود را در قالب سند، نامه، یادداشت و گزارش توجیهی تهیه و تدوین و آن را به عنوان سند رسمی جهت درج در سوابق و همچنین استناد به آن‌ها در آینده، نزد آن سازمان به ثبت رسانند. در مورد آژانس بین المللی انرژی اتمی، نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در وین از این ظرفیت به خوبی استفاده نموده و مواضع اصولی و نظرات کشورمان را درخصوص موضوعات مختلف منعکس و به عنوان سند رسمی آژانس به ثبت رسانیده است.

 

از جمله موضوعات این کتاب شامل تروریسم هسته‌ای و تهدید حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح آمیز؛ ترور و تهدید به ترور دانشمندان هسته ای؛ ایمنی و امنیت مواد و اماکن هسته ای؛ نقض‌های متعدد برجام توسط سایر طرف‌های تفاهم؛ وضعیت اجرای برجام و توجیه اقدامات جبرانی ایران ذیل برجام؛ وضعیت همکار‌های ایران با آژانس؛ ونقض اصل محرمانگی از سوی آژانس است.

 

فصل دوم به اقدامات جمهوری اسلامی ایران درخصوص ثبت مواضع کشورمان و صیانت از حقوق ملت در قالب مستندسازی پرداخته است.

فصل سوم نیز تحت عنوان سخنرانی‌ها درخصوص سایر موضوعات مهم در دستورکار آژانس شامل ۲۱ سخنرانی است.

 

در مقدمه این فصل آمده است که شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس دستورکار‌های مختلفی را مورد بررسی قرار می‌دهند که شامل  منطقه خاورمیانه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی، وضعیت اجرای پادمان‌ها در خاورمیانه، برنامه هسته‌ای رژیم اسرائیل، کاربرد قدرت هسته ای، وضعیت کره شمالی و سوریه در رابطه با معاهده عدم اشاعه و موافقت نامه پادمان، همکاری و کمک‌های فنی، ایمنی و امنیت هسته ای، برنامه و بودجه آژانس، و .... نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در وین با توجه به اهمیت موضوعات مختلف، ضمن مشارکت فعال در مباحث و موضوعات مزبور، مواضع و دیدگاه‌های کشورمان را در قالب سخنرانی‌های مختلف ملی ارائه می‌کنند.

همچنین، رایزنی‌های گسترده‌ای جهت جلب توجه قرار دادن شورای حکام و کنفرانس عمومی به برخی موضوعات مهم و راهبردی نظیر برنامه مخفی نظامی هسته‌ای رژیم صهیونیستی اسرائیل و وضعیت پادمان در عربستان سعودی از سوی نمایندگی دائم صورت می‌پذیرد. این فصل به گزیده‌ای از سخنرانی‌ها و مواضع اتخاذی نمایندگی دائم در جریان برگزاری نشست‌های شورای حکام و کنفرانس عمومی آژانس پیرامون موضوعات فوق الذکر می‌پردازد.