- روزنامه ایران نوشت: قرار است که امسال قیمت حاملهای انرژی از جمله گاز و برق و همینطور آب هدفمندتر از سالهای اخیر اصلاح شود. به طوری که پرمصرفها جریمه میشوند و کم مصرفها پاداش خوش مصرفی میگیرند. در این میان قیمت بنزین نیز تغییری نخواهد داشت، یعنی سقف ۳ هزار تومان برای هر لیتر را حفظ خواهد کرد. در این خصوص وزیر نفت به «ایران» میگوید: «در سال ۱۴۰۱ هیچگونه افزایش قیمتی برای بنزین نخواهیم داشت.»
قیمت بنزین در سال ۱۴۰۱
اگرچه اکنون قیمت فوب خلیج فارس هر لیتر بنزین حدود یک دلار (مطابق با قیمت دلار سنا حدود ۲۵ هزار و ۳۰۰ تومان) و بنزین آزاد در ایران حدود ۱۲ سنت (۳ هزار تومان) است؛ اما دولت امسال برنامهای برای افزایش قیمت بنزین و حرکت به سمت قیمت فوب خلیج فارس - مطابق با برنامه هدفمندی یارانه ها- ندارد، لذا امسال نیز این فاصله کم نخواهد شد، تا فشاری بر معیشت خانوار از این بخش وارد نشود.
اما یک طرح بنزینی روی میز دولت است تا یارانه بنزین را هدفمند و به نفع قشر ضعیفتر کند. این طرح بنزینی، همان طرح تغییر نحوه تخصیص یارانههاست. به این ترتیب که یارانه بنزین - قیمت ۱۵۰۰ تومان برای هر لیتر- به جای کارت سوخت به کارت ملی افراد تخصیص داده خواهد شد. به هر کارت ملی حدود ۱۵ الی ۲۰ لیتر سهمیه بنزین داده میشود که این سهمیه در کارت بانکی سرپرست خانوار شارژ میشود.
در این باره، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران اخیراً اعلام کرد که «این طرح بنزینی بهصورت آزمایشی در کیش اجرایی شد و طرح پایلوت آن موفقیتآمیز بود، البته فعلاً در حد مطالعه است و زمان تعمیم آن به کشور هنوز مشخص نیست.» به گفته جلیل سالاری، فعلاً از اجرای این طرح جدید بنزین نیز خبری نیست و در حال حاضر این طرح که تخصیص سوخت براساس کارت ملی است، در فاز مطالعاتی است.
اما کارشناسان میگویند که طرح جدید بنزینی هم توزیع یارانه بنزین را عادلانه میکند و هم گامی در جهت اصلاح مصرف خواهد بود.
قیمت گاز و جریمه پرمصرفها
سال گذشته اتفاقی که برای تعرفههای گاز رخ داد، این بود که از ابتدای آذرماه قیمت تعرفه گاز برای مشترکان پرمصرف افزایش یافت. به این ترتیب، تعرفه مشترکین پرمصرف که از سال ۱۳۹۴ تغییری نکرده بود، اصلاح شد تا بخشی از مصرف این مشترکان را کاهش دهد.
در این باره جواد اوجی وزیر نفت به «ایران» میگوید: «در همان ماههای اول، اول آذرماه ۱۴۰۰، تعرفه گاز را برای آن ۲۵ درصد مشترکین ما که ۵۰ درصد مصرف را دارند و احتمالاً صاحب جکوزی و استخر هستند و بیحساب و کتاب دارند مصرف میکنند، افزایش دادیم. اما برای آن سه پله اول که ۷۵ درصد مشترکین ما هستند و ۵۰ درصد مصرف را دارند، تغییری ندادیم. به طوری که همان هزینه گازی را که شش، هفت سال قبل پرداخت میکردند، از آنها گرفتیم، ولی برای مشترکان پرمصرف، تعرفهها ۴۰ درصد هر پله نسبت به پله قبل اضافه شد، به طوری که مثلاً تعرفه ۴۰۰ تومان برای هر مترمکعب را به نزدیک مترمکعبی دو هزار تومان رساندیم، البته این گام اول بود.»
وزیر نفت درخصوص ادامه این روند در سال جاری نیز میگوید: «قطعاً در سالجاری هم افزایش تعرفه این مشترکان پرمصرف را خواهیم داشت.»
او درخصوص میزان تأثیرگذاری تغییر تعرفهها بر مصرف اذعان میکند: «از این بخش در زمستان سال قبل نزدیک به ۲۵ تا ۲۸ میلیون مترمکعب در روز کاهش مصرف اتفاق افتاد. این معادل تولید یک فاز پارس جنوبی است و خوشبختانه کاهش مصرف هم کمک زیادی به ما کرد.»
براساس آنچه وزیر نفت میگوید، قیمت گاز در سالجاری به نفع کم مصرفان تغییر خواهد کرد، یعنی پرمصرفها جریمه میشوند، تا مصرف خود را اصلاح کنند. ارقام تعرفهها، مطابق با الگوی مصرف هر منطقه و همینطور تعرفههای فصول گرم و سرد متفاوت است، اما کم مصرفها همان تعرفههای سال ۱۳۹۴ را میپردازند. در این میان ۳ دهک اول، به شرط خوش مصرفی، معاف از پرداخت هزینه گاز نیز خواهند بود؛ لذا تعرفههای گاز نیز در دولت سیزدهم به نوعی طراحی شده است که از معیشت دهکهای کم درآمد حمایت کند. البته هنوز قیمت گاز در ایران نسبت به کشورهای دیگر ناچیز است، به طوری که برای مثال قیمت گاز در اروپا مدتی است بیشتر از ۳۰۰ سنت دلار برای متر مکعب شده، اما قیمت گاز در ایران برای بخش خانگی زیر یک سنت است.
قیمت آب و برق و پاداش خوش مصرفی
موضوع بازنگری یارانههای انرژی از مسائلی است که وزارت نیرو نیز در حال حاضر به طور جد آن را دنبال میکند؛ اما در وزارت نیرو نیز آنچه ملاک اصلاح تعرفههای آب و برق است، تشویق مشترکان به خوش مصرفی و کم مصرفی است.
در این باره وزیر نیرو میگوید: «تعرفه آب بها در سال ۱۴۰۱ برای مشترکانی که طبق الگو مصرف میکنند هیچگونه تغییری نکرده، اما برای آن دسته از افرادی که بیش از الگو، مصرف دارند بهصورت پلکانی مشمول افزایش قیمت میشود.»
درخصوص برق نیز، پرمصرفها از بهمن ماه سال ۱۴۰۰ با فرمولی جدید جریمه میشوند؛ که در این تعریف جدید، تا زمانی که مشترکان برق، مصرف خود را بهینه نکنند، قبض گرانتری را دریافت خواهند کرد؛ هزینه برق مصرف شده همراه با جریمه بدمصرفی.
علیاکبر محرابیان وزیر نیرو درباره تعرفه برق نیز به «ایران» توضیح میدهد: «اصلیترین مشکل این بود که بهدلیل ناکارآمدی نظام تخصیص یارانه، هر مشترکی که بیشتر برق مصرف میکرد، یارانه بیشتری دریافت میکرد و همین موضوع منجر به مصرف بیرویه و افزایش جهشی مصرف برق با توجه به تغییر در سبک زندگی مردم میشد. دولت جدید همت و همراهی ارزشمندی در این موضوع دارد به نحوی که هزینه مصارف در حد الگوی مصرف کماکان یارانهای در نظر گرفته شده و یارانه نادرست تخصیص یافته به مشترکان با مصارف غیرمتعارف کاهش پیدا میکند. وزارت نیرو انتظار دارد این موضوع که به نوعی جراحی اقتصادی در این بخش به شمار میآید منجر به کاهش بخشی از مصارف غیرمتعارف بخصوص در دوران اوج مصرف شود.»
او بیان میکند: «یکی از وظایف راهبردی وزارت نیرو تأمین برق پایدار و اقتصادی برای همه بخشهای مصرف از جمله صنعتی، تجاری و خانگی است، اما ما در کنار استمرار برقرسانی به آحاد جامعه عدالت محوری در عرضه برق را هم موضوع کلیدی میدانیم؛ لذا امسال نیز برنامه اصلاح تعرفهها را به نوعی طراحی خواهیم کرد که مدیریت تقاضا انجام و این اصلاح تعرفه، منجر به کاهش مصارف غیرضروری از شبکه برق شود.»
براساس آنچه وزیر نیرو میگوید، اگر امسال تعرفه آب و برق تغییری داشته باشد، این تغییر در جهت جریمه پرمصرفها خواهد بود. مجموع اظهارات این دو عضو کابینه دولت سیزدهم - وزرای نفت و نیرو- نشان میدهد که موضع دولت کنونی در خصوص تغییر تعرفه بیشتر حول محور جریمه پرمصرفها، اصلاح مصرف و حمایت از اقشار ضعیف متمرکز است. این در حالی است که از یک سو، قیمت تمام شده برخی از حاملهای انرژی بیش از قیمت فروش آن است و از سوی دیگر، در حال حاضر قیمت حاملهای انرژی در جهان هر روز رکورد جدیدی را به ثبت میرساند.
آمادگی برای پیک برق تابستان
علاوه بر اصلاح مصرف برق، وزارت نیرو برای افزایش تولید برق نیز برنامههایی را از مهرماه سال گذشته در پیش گرفته است تا کشور پیک مصرف برق تابستان امسال را با اطمینان بیشتری پشتسر بگذارد. وزیر نیرو در این باره میگوید: «بدون اضافه کردن سوخت و بدون سرمایهگذاری گسترده و صرفاً با استفاده از روشهای دانشبنیان ۱۰۰۰ مگاوات به ظرفیت نیروگاهها اضافه کردیم.»
محرابیان با ابراز امیدواری از اینکه با پیگیری برنامهها فاصله میان تولید و مصرف به حداقل خواهد رسید تا مشکلات مردم در این زمینه نسبت به سالهای گذشته به صورت چشمگیر کاهش پیدا کند، میگوید: «در راستای توسعه طرحهای نیروگاهی پیشبینی شده مجموعاً ۶ هزار مگاوات به ظرفیت نیروگاهی کشور اضافه شود که ۴ هزار و ۵۰۰ مگاوات آن در چارچوب طرحهای نیروگاهی است البته بخشی از آن به بهرهبرداری رسیده و بخش دیگر تا فصل تابستان به بهرهبرداری خواهد رسید. از این میزان ۵۰۰ مگاوات از محل نیروگاههای تجدیدپذیر به بهرهبرداری خواهد رسید و ۱۰۰۰ مگاوات نیز با ارتقای توان نیروگاههای موجود با طرحهای دانشبنیان است.» گفتنی است، تابستان سال گذشته کشور در اوج مصرف برق حدود ۱۲ هزار مگاوات کسری تولید برق داشت.
۳ وسیله الکتریکی که ۹۰ درصد برق خانگی را مصرف میکنند
بررسیهای کارشناسان انرژی نشان میدهد که ۹۰ درصد مصرف برق خانگی به ۳ وسیله الکتریکی پرکاربرد اختصاص داشته و میتوان با استفاده صحیح از این لوازم، مصرف برق و بهتبع آن هزینه قبوض را به میزان قابل توجهی کاهش داد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو، کارشناسان انرژی معتقدند بخش عمده مصرف برق خانگی در فصل گرم سال عموماً به ۳ وسیله پرکاربرد یعنی «کولر»، «یخچال» و «روشنایی» اختصاص دارد، به گونهای که یخچال و فریزر به تنهایی ۳۵ درصد، کولر ۳۵ درصد و روشنایی ۱۵ تا ۲۰ درصد مصرف برق خانگی را به خود اختصاص میدهند. بنا بر برخی آمارها بخش خانگی، تجاری، اداری و عمومی کشور بیش از ۵۰ درصد برق تولیدی کشور را به خود اختصاص میدهند و این در حالی است که در کشورهای پیشرفته، بخش عمده مصرف برق به بخش مولد یعنی تولید و صنعت اختصاص مییابد و صرف به حرکت درآمدن چرخهای اقتصاد و تولید ناخالص داخلی کشورها میشود، شاید با یک مثال ساده بتوان بیشتر به اهمیت موضوع پی برد، اینکه از ۵۳ هزار مگاوات پیک بار تابستان بیش از ۲۰ هزار مگاوات مربوط به سیستم سرمایشی در بخشهای مختلف بوده که معادل کل مصرف برق ۳ کشور همسایه ایران است! در همین حال، با اندکی توجه و مصرف بهینه میتوان مشمول پرداخت هزینههای اضافی در قبوض برق نشد.
- بیشتر بخوانید:
- افزایش تعرفه آب و برق چه نفعی برای مردم دارد؟