- قوه قضاییه در راستای تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی اقدامات مهم و مثمر ثمری را در جهت هوشمند سازی و الکترونیکی کردن خدمات قضایی ترتیب داده است به طوری که بسیاری از خدمات قضایی در حال حاضر به صورت آنلاین و الکترونیکی انجام می‌شود.

در همین زمینه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور سامانه الکترونیکی ثبت درخواست صدور سند مالکیت را در چارچوب «سند تحول قضایی» و تحقق «قوه قضاییه هوشمند» راه‌اندازی کرده است.

با استفاده از این سامانه به آدرس http://www.sabtemelk.ir متقاضیان می‌توانند درخواست خود را بدون نیاز به حضور فیزیکی در ادارات سازمان ثبت اسناد و املاک و از طریق موبایل، تبلت یا کامپیوتر ثبت کنند.

پیش از این روستاییان برای سنددار کردن زمین‌های کشاورزی فاقد سند، علاوه بر طی مسافت‌های طولانی و هزینه رفت‌وآمد به ادارات شهرستان‌ها یا مراکز استان، زمانی نسبتا طولانی را برای ثبت درخواست صدور سند در این اداره‌ها صرف می‌کردند و ساکنین شهر‌ها نیز برای انجام فعالیت‌های ثبتی خود زمان زیادی را در ادارات باید سپری می‌کردند که با راه اندازی این سامانه علاوه صرفه جویی در وقت هزینه‌های ایاب و ذهاب نیز کاسته خواهد شد.

معرفی سامانه

برای استفاده از این سامانه ابتدا باید آدرس آن را در یک مررگر تایپ کرده و وارد سامانه شد.

پس از ورود به سامانه، در بخش «راهنمای متقاضیان» راهنمای مراحل ثبت الکترونیکی درخواست و مدارک لازم از جمله نسخه کاغذی فایل نقشه و فایل گواهی تعیین مختصات ملک و سایر مدارک قابل مشاهده است.

ثبت درخواست

متقاضیان می‌توانند در بخش «درخواست پذیرش جدید» وارد صفحه ثبت تقاضا شوند.

پیش از ورود به این بخش پیامی شامل «قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند» نمایش داده می‌شود که از طریق انتخاب گزینه تایید، دسترسی به صفحه ثبت تقاضا ممکن خواهد شد.

در بالای این صفحه، بخش‌های مختلفی از جمله تقاضانامه، نماینده، مدارک، پرداخت، چاپ و مرسوله پستی را قابل مشاهده است.

متقاضیان در ابتدا باید تقاضانامه را که شامل مشخصات متقاضی (شخص حقیقی، شخص حقوقی) و مشخصات ملک تکمیل کنند. پس از تکمیل این فرم الکترونیک، و درج کد ۶ رقمی پایین صفحه در مستطیل و فشردن دکمه «ثبت و ادامه»، شماره ورود به سامانه یا اصطلاحا کد تایید قابل دریافت است.

متقاضیان با وارد کردن این کد می‌توانند سایر مراحل را که شامل مدارک و پرداخت است تکمیل کنند. پس از این مرحله متقاضیان می‌توانند هزینه ثبت درخواست را که ۵۰۰ هزار ریال (۵۰ هزار تومان) است، به صورت الکترونیکی پرداخت کنند.

ارسال مدارک با پست

سپس متقاضیان باید پرینت نسخه کاغذی گواهی تعیین مختصات ملک را امضا کرده و به همراه سایر مدارک با پست سفارشی به نشانی واحد ثبتی شهرستان محل وقوع ملک ارسال کنند.

تکمیل درخواست

در مرحله بعد، در بخش «تکمیل درخواست» در قسمت ثبت شماره مرسوله پستی، شماره ۲۰ رقمی کد مرسوله را وارد کرده و ثبت نهایی انجام خواهد شد. پس از این کار متقاضیان با دریافت «شماره پرونده» می‌توانند پیگیری‌های بعدی را از طریق سامانه الکترونیکی انجام دهند.

کدام املاک می‌توانند سنددار شوند؟

قانون «تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند»، شرایطی را برای دریافت سند مالکیت اعلام کرده است.

بر طبق قانون برای زمین‌های کشاورزی، باغ‌ها و ساختمان‌هایی که سابقه ثبت به نام اشخاص دارند و متقاضی صدور سند مالکیت، همه یا قسمتی از این املاک را به صورت عادی خریده، اما نتوانسته برای آن سند بگیرد، می‌تواند برای آن درخواست سند کند.

برای املاکی که دارای سابقه ثبت است و متقاضی مالک رسمی مشاعی است و تصرفات او در محل مجزا شده و به علت عدم دسترسی به سایر مالکان مشاعی یا فوت مالک رسمی یا ورثه، موفق به دریافت سند مالکیت ۶ دانگ نشده، امکان ثبت درخواست سند نیز فراهم شده است.

همچنین برای املاکی که عرصه (زمین) آن وقف است و متقاضی سند مالکیت عرصه را با حق احداث اعیانی (ساختمان) اجاره کرده و موفق به دریافت سند مالکیت اعیانی نشده، می‌تواند به این سامانه برای ثبت درخواست صدور سند مالکیت مراجعه کند.

برای کدام املاک نمی‌توان سند گرفت؟

قانون «تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند»، درخواست و دریافت سند مالکیت برای بعضی املاک را منع کرده است.

اراضی ملی، اراضی موات (زمین‌های غیرآبادی که دارای ۳ ویژگی «مجهول بودن سابقه مالکیت خصوصی»، «عدم مشغولیت به زراعت و مستحدثات در حال حاضر» و «عدم داشتن مالک در حال حاضر» هستند) و اراضی و املاکی که متعلق به دولت یا موسسات دولتی هستند، مشمول این قانون نمی‌شوند.

همچنین برای اراضی و املاکی که فاقد سابقه ثبت هستند و املاک فاقد بنا اعم از اینکه محصور یا غیرمحصور باشند، سند مالکیت صادر نمی‌شود. علاوه بر این، آن دسته از اراضی و املاکی که مالک رسمی آن در قید حیات است و امکان دسترسی به او برای تنظیم سند رسمی وجود دارد، خارج از شمول این قانون هستند.

برای اراضی و املاکی هم که مالک رسمی آن فوت کرده و متقاضی برای انتقال رسمی ملک به ورثه دسترسی دارد و امکان انتقال رسمی آن از طریق دفتر اسناد رسمی فراهم است، مشمول این قانون نمی‌شوند.