- «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهور ترکیه، اخیرا با استقبال سران امارات وارد ابوظبی شد و از تجدید روابط بین دو کشور منطقهای پس از سالها رقابت نیابتی، تحریمهای غیررسمی و اتهامات تند، تمجید کرد.
به گزارش «سی ان بی سی»، «اردوغان» و «محمد بن زاید آل نهیان»، ولیعهد امارات، حدود ۱۳ توافقنامه را در بخشهای دفاعی، تجاری، فناوری، کشاورزی و سایر بخشها به همراه تعهدات سرمایهگذاری قابل توجهی از سوی امارات امضا کردند.
این در حالی است که درست بیش از یک سال قبل، پروازهای دبی - استانبول برای ماهها به حالت تعلیق درآمدند.
«اردوغان»، گفت «در طول این سفر، هدف ما توسعه حرکتی است که با امارات آغاز کردهایم و همه اقدامات لازم را برای بازگشت روابط به سطحی که شایسته است انجام دهیم؛ گفتوگو و همکاری بین ترکیه و امارات اهمیت زیادی برای صلح و ثبات در کل منطقه ما دارد.»
همچنین «انور قرقاش»، مقام سابق دولت امارات، گفت «سفر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه به امارات، صفحه مثبت جدیدی را در روابط دوجانبه بین دو کشور باز میکند.»
سالهاست که ترکیه و امارات به دلیل سیاستهای عمیقاً متضاد در دو طرف درگیریهای منطقهای قرار گرفتهاند.
در سالهای پس از انقلابهای عربی، «اردوغان» و حزب عدالت و توسعه از برخی گروههای سیاسی در بسیاری از کشورها حمایت کردند، چیزی که به عنوان تهدیدی برای پادشاهیهای عربی حاشیه خلیج فارس مانند امارات تلقی میشود.
همچنین آنکارا و ابوظبی در رقابت خود برای نفوذ منطقهای از طرفهای مخالف جنگ داخلی خونین لیبی حمایت کردند که اکنون به بن بست رسیده است.
ترکیه به شدت با محاصرهای که امارات و سایر کشورهای عربی خلیج فارس از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ علیه قطر تحمیل کردند، مخالفت کرد و «اردوغان» قبلاً امارات را به حمایت مالی از کودتای نظامی ترکیه در سال ۲۰۱۶ متهم کرده بود.
تعدادی از عوامل کلیدی به تغییرات اخیر منجر شده است، اما آشکارتر نیازهای اقتصادی و عقب نشینی آشکار هر دو کشور از درگیریهای منطقهای و پیوندهای تجاری است.
«رایان بول»، تحلیلگر غرب آسیا و آفریقا، میگوید «من فکر میکنم برای هر دو طرف ما شاهد ظهور مجدد عمل گرایی پس از سالها تقابل گرایی و ماجراجویی در دوره ترامپ هستیم.»
اقتصاد ترکیه با تورم ۴۸.۷ درصدی در بحران است و پول ملی آن، یعنی لیر، در سال گذشته تقریباً ۴۸ درصد از ارزش خود را از دست داده است.
در همین حال، امارات برای تنوع بیشتر اقتصاد خود به دور از نفت و احیای خود از ضربه اقتصادی کووید-۱۹ فشار آورده است.
«حسین ایبیش»، محقق ارشد موسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشنگتن، میگوید «امارات به دنبال سرمایه گذاری است؛ ترکیه نیاز به سرمایه گذاری دارد؛ این یک تناسب طبیعی است؛ و زمانبندی این موضوع به این معناست که اماراتیها به لطف ارزان بودن لیر، در حال معامله با ترکیه هستند.»
به گفته وی، «برای امارات، ترکیه به یک مجرای جدید برای بازارهای جدید در آسیا و به ویژه آفریقا تبدیل میشود؛ ترکیه همچنین در زمینههای تجاری خاص سرمایهگذاری میکند.»
ترکیه همچنین به دنبال بهبود روابط با رژیم صهیونیستی است که به طور رسمی از دوستان امارات از زمان اعلام توافقنامه موسوم به «آبراهام» در آگوست ۲۰۲۰ است.
با وجود اینکه ترکیه در سال ۲۰۲۰ تهدید کرده بود که روابط خود را با امارات به دلیل توافق عادی سازی با رژیم صهیونیستی قطع خواهد کرد، «اسحاق هرتزوگ»، رئیس رژیم صهیونیستی، قرار است در ماه مارس به ترکیه سفر کند.
فاطمه محمدی