- ذبیح‌الله خداییان در نشست خبری امروز خود (۵ بهمن ماه) با خبرنگاران با تبریک ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) و روز زن، بیان کرد: حدود ۶ ماه از دوره تحول و تعالی قوه قضاییه سپری شده است، در این مدت اقدامات بسیار مفید و موثری در راستای قانونمندی دستگاه قضایی و سازمان‌های وابسته و سازمان‌های مرتبط با این دستگاه و همچنین اجرای عدالت انجام شده است. گام‌های کاربردی که نقش موثری در اجرای قانون و احقاق حق داشته اند.

وی بیان کرد: یکی از اقداماتی که در روزهایی ابتدایی این دوره انجام شد توجه جدی به وضعیت زندانیان بود. زندانیان یکی از اقشار آسیب پذیر جامعه  هستند و به دلیل شرایطی که زندان برای آنها ایجاد می کند به راحتی دسترسی به مسئولان ندارند و اگر توجه لازم به آنها صورت نگیرد ممکن است حقی از آنها تضییع شود.

سخنگوی دستگاه قضا، اظهار کرد: در همان روزهای ابتدایی دوره تحول و تعالی، رئیس قوه قضاییه شخصاً در زندان حضور پیدا کرده و با زندانیان ملاقات داشته است. رییس قوه قضاییه در این بازدید دستور صادر کرد که همه مقامات قضایی، روسای دادگستری ها، دادستان ها و قضات پرونده ها شخصا در زندان ها حضور پیدا کنند و با زندانیان دیدار داشته باشند.

وی بیان کرد: در این دوره هزاران بازدید از زندان ها داشتیم که در ساماندهی زندان ها بسیار موثر بود. از جمله اقداماتی که در این دوره صورت گرفت فراهم کردن زمینه ملاقات زندانیان با خانواده ها از طریق اعطای مرخصی یا ملاقات های تلفنی و حضوری به آنها بود. طبقه بندی زندانیان از جمله اقداماتی بود که در این دوره انجام شده است.

خداییان گفت: از جمله اقداماتی که در این دوره به آن تاکید شد عدم استفاده از دستبند و پا بند جز در موارد ضروری است.  کاهش جمعیت کیفری از دیگر مباحث مورد توجه بود که تاکید شد در مواردی که برای متهمان قرار تامین صادر می‌شود، ترتیبی اتخاذ شود که متهمان با سپردن وثیقه یا معرفی کفیل روانه زندان نشوند.

نهاد های ارفاقی شامل حال مخلان نظم و امنیت، سارقان و مفاسد اقتصادی نمی شود

وی افزود: در این دوره مقرر شد در صدور احکام بیشتر از مجازات های جایگزین و از نهادهای ارفاقی در طول مدت تحول حبس استفاده شود که همین عامل نقش موثری در کاهش جمعیت کیفری زندان ها داشت.  توجه به بهداشت و تغذیه زندانیان و پیگیری جدی مسائل و مشکلات مربوط به آنها از دیگر اقدامات انجام شده در دوره تحول و تعالی است. همچنین با توجه به تاکیدات رئیس دستگاه قضا، رئیس سازمان زندان ها اخیرا در راستای توجه جدی به حقوق زندانیان، بخشنامه ای را صادر کرد. البته رئیس قوه قضاییه بارها تاکید کرده اند که نهادهای ارفاقی شامل حال کسانی که مخل نظم و امنیت و افرادی که دارای سوابق متعدد به خصوص در سرقت و مفاسد اقتصادی هستند، نمی شود.

توجه ویژه به حریم خصوصی افراد در دوره تحول و تعالی

خداییان با بیان اینکه یکی از اقداماتی که در این دوره به آن توجه ویژه شد توجه به حریم خصوصی مردم است، عنوان کرد: هر کسی در زندگی شخصی خود حریمی دارد و هیچ کسی حق ندارد به حریم خصوصی افراد بدون اجازه وارد شود. در این زمینه دستور صادر شد قضات دستور ورود به منازل افراد و متهمان راجز در موارد خاص که مبتنی بر دلیل و مدرک است، صادر نکنند.

وی اظهار کرد: همچنین تاکید شده است اگر در مواردی ورود به منازل افراد ضروری تشخیص داده شد و اگر ضرورت دارد دلایل و مدارکی مانند دستگاه رایانه متعلق به متهم جمع آوری و به مقر ضابطان یا دستگاه قضایی تحویل داده شود فقط وسایلی که مربوط به جرم و اتهام است، جمع آوری شود و وسائلی که مربوط به زندگی خصوصی افراد است تفکیک شود.

خداییان بیان کرد: قضات باید توجه لازم را داشته باشند و در حدود نقشی که طبق قانون ضابطان می توانند در پرونده داشته باشند در رسیدگی ها و تحقیقات مقدماتی به آنها اذن داده شود و استقلال دستگاه قضایی و ضابطین در رسیدگی ها رعایت شود. لذا قضات حق دادن اختیارات کلی به ضابطین را ندارند و دستوراتی که صادر می کنند حتما باید صریح و روشن باشد.

کارشناسان خاطی به مراجع ذی صلاح معرفی شوند

وی بیان کرد: از جمله اقداماتی که در این دوره به آن توجه جدی شده مسئله کارشناسی است. نظرات کارشناسان نقش موثری در اتقان آرا، احقاق حق و کاهش اطاله دادرسی دارد. گاهی دیده می شود که بین نظرات کارشناسان اختلاف فاحش وجود دارد.