- «حسین امیرعبدالهیان» در اختتامیه همایش ملی ایران و همسایگان که در مرکز مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه برگزار شد، گفت: من باید در جلسه افتتاحیه در این نشست حضور پیدا میکردم، اما به دلیل آنکه مذاکرات وین به نقطهای رسیده است که باید در خصوص مسائل مهم تصمیمگیری میکردیم، صبح امروز جلسهای در این راستا تشکیل شد و من باید در آن جلسه حضور مییافتم، به همین دلیل امکان شرکت در نشست افتتاحیه از من سلب شد.
وی افزود: بنا به مشکلات مختلف تا امروز نتوانستهایم از این ظرفیت و سیاست مهم به طور کامل استفاده کنیم.
وزیر امور خارجه افزود: یکی از اولویتهای اساسی مطرح شده در دولت جدید، اولویت بخشی به همکاری و تعامل با همسایگان است. دولت سیزدهم با این اولویت، در تعامل با همسایگان در تلاش است که با به فعلیت رساندن ظرفیتهای مغفول مانده تا تحقق این هدف گام بردارد. اولویت بخشی به همکاری با همسایگان دارای مفاهیم عام جغرافیایی و سیاسی است.
امیرعبدالهیان گفت: سیاست همسایگی دارای گزینههای حقوقی و بینالمللی از جمله حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی و عدم تعرض به تمامیت و یکپارچگی ارضی و احترام به استقلال و حاکمیت کشورها است.
وزیر امور خارجه گفت: در عرصه سیاست همسایگی با دو چالش در پیرامون خود روبرو هستیم؛ یکی چالش همسایه شرقی یعنی افغانستان است. کمتر از یک ماه پیش هیأتی از افغانستان به تهران سفر کرد. ما مرز مشترک طولانی و موضوعات متنوعی با این کشور داریم. از حدود چهار و نیم ماه قبل تاکنون روزانه بیش از ۵ هزار زن کودک و مرد افغان از مرزهای زمینی به دلیل سرما و وضعیت ناپایدار در افغانستان به سمت مرزهای ما میآیند.
وی افزود: تشکیل دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام در افغانستان برای ما مهم است. ضمن اینکه در ارسال انرژی به افغانستان کمک میکنیم، ولی از تشکیل دولت فراگیر در افغانستان کوتاه نیامدهایم.
وزیر امور خارجه افزود: امیرخان متقی سرپرست وزارت امور خارجه افغانستان در سفر به تهران درخواست کرد سفارت افغانستان را به هیأت حاکمه تحویل دهیم، گفتیم دوستیها به جای خود، اما تاکید ما بر ضرورت تشکیل دولت فراگیر با نگاه به امنیت پایدار در افغانستان موضوع مهمی است. زمانی که دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام شکل گرفت آن وقت میتوانیم راجع به شناسایی وضعیت دولت جدید و واگذاری سفارت افغانستان به هیآت حاکمه اصلی که سر کار میآید صحبت کنیم.
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: این روزها اتفاقی بین یمن و یکی دیگر از همسایگان در حال وقوع است. آنچه بین یمن و برخی همسایگان وکشورهایی که در عملیات نظامی مشارکت دارند موضوع یمنی است. ایران در تمامی مراحل از ابتدای بحران یمن طرح سیاسی چهار مادهای را ارائه و از پیگیری آن طرح حمایت کرده است. ما گسترش دامنه جنگ را نگران کننده میدانیم و از عربستان و امارات میخواهیم که با روش سیاسی و با رویکردی سازنده برای پایان دادن به محاصره انسانی و پایان جنگ اقدام کنند چرا که ادامه این وضعیت به نفع منطقه نیست.
وی گفت: ما راه را برای عربستان باز گذاشته ایم و خرسندیم که سه دیپلمات ما در جده مستقر شده اند.
وی ادامه داد: از دورجدید گفتگوها استقبال میکنیم لذا اتخاذ تصمیم سیاسی یک رویکرد است.
وزیر امورخارجه گفت: در حوزه روابط خارجی هم با شرق و هم با غرب کار میکنیم، اما در حوزه استقلال سیاست نه شرقی و نه غربی به قوت خود باقیست.
امیرعبداللهیان در خصوص موضوع روابط دوجانبه با عربستان نیز گفت: ما راه را برای عربستان باز گذاشتهایم و هر زمان این کشور تصمیم بگیرد روابط دیپلماتیک خود با ایران را به حالت طبیعی برگرداند از بازگشایی سفارتخانهها و بازگشت روابط به حالت طبیعی و حتی توسعه روابط با عربستان استقبال میکنیم. خرسندیم سه دیپلمات ما از چند روز پیش در جده مستقر شدند.
وی افزود: اینکه چه زمانی سفارتخانههای دو کشور باز شود منوط به زمانی است که ریاض تصمیم بگیرد.
وی ادامه داد: از دور جدید گفتگوها استقبال میکنیم و در اینجا مایل هستم اشاره کنم که تنها گفتگوهای طولانی لازمه بازگشت روابط به حالت عادی نیست بلکه اتخاذ تصمیم سیاسی یک ضرورت است.
وزیر امور خارجه عنوان کرد: ما در دولت جدید این تصمیم را اتخاذ کردهایم که عربستان هر زمان به جمع بندی رسید میتواند به بازگشت روابط با ایران اقدام لازم را به عمل بیاورد.
وزیر امور خارجه در رابطه با حواشی سفر رئیسجمهور به روسیه گفت: این روزها در فضای مجازی به دلیل تحرکاتی که وجود دارد حاشیههایی سعی میکنند ساخته شود. دستاوردهای این سفر کاملا در راستای منافع ملی کشور است.
وی تصریح کرد: در حوزه روابط خارجی هم با غرب و هم شرق کار میکنیم. در سفر آقای رئیسی میگویند نحوه چیدمان میز متفاوت است قبل از سفر به ما گفتند شرایط کرونایی وخیم است. توافق کردیم به دلیل محدودیتها و شرایط کرونایی پروتکلها در نشستن رعایت و فاصله لازم حفظ شود. برای ما مهم است رئیس جمهور در سفر خارجی همه پروتکلها به دقت رعایت شود.
امیرعبدالهیان با بیان اینکه آقای پوتین برای استقبال از آیتالله رئیسی از چند دقیقه قبل در اتاق انتظار منتظر بود و قدم میزد، گفت: وقتی از سیاست همسایگی صحبت میکنیم همه ابعاد مدنظر ما قرار دارد. نگاه به حوزه همسایگان جنوبی و حوزه خلیج فارس در کنار سایر همسایگان مورد توجه ایران است. در آینده نزدیک سفر رئیس جمهور را برای یکی یا دو کشور همسایه در حوزه جنوبی و غربی تنظیم خواهیم کرد.
وی در پایان با بیان اینکه روابط با ترکیه ممتاز و مبتنی بر دوستی است، خاطرنشان کرد: در آینده نه چندان دور سفر آقای اردوغان را به تهران خواهیم داشت.