به گزارش خبرنگار اقتصادی میزان، به اعتقاد کارشناسان ارزش قاچاق به کشور سالانه 20 تا 25 میلیارد دلار است اما به طور کلی رقم دقیقی در خصوص حجم قاچاق کالا به داخل کشور وجود ندارد و چنین معضلی برای تولید داخل به سمی مهلک تبدیل شده است.

به هر حال پدیده قاچاق ماحصل سیاست های نادرست و کوتاهی برخی مسئولان اجرایی است که جور آن را باید تولیدکننده های داخل بکشند، این در حالی است که در این زمینه اقدام مناسبی نیز صورت نمی گیرد.

حمیدرضا طباطبایی عضو ناظر مجلس در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و عضو کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی طی گفت وگویی در این زمینه گفت: ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز فرا قوه ای است و اعضای ناظر از دستگاه ها و قوه های مختلف در این ستاد حضور دارند.

بیش از یک سوم تجارت کشور قاچاق است
طباطبایی نائینی گفت: میزان قاچاق در کشور ما بسیار وسیع است و بیش از یک سوم تجارت ما را قاچاق تشکیل می دهد که این عدد به واقعیت نزدیک است.

وی با بیان اینکه قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز چندین بار اصلاح و بازنگری شده است، اضافه کرد: تا زمانی که کالاها دارای کد نباشند به راحتی می توان آنها را جابه جا کرد و تشخیص اینکه کدام کالا قاچاق و کدام کالا مجاز است، سخت است.

نبود سامانه ای جامع برای مبارزه با قاچاق
عضو ناظر مجلس در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز تصریح کرد: سامانه ای جامعی نداریم که تمام اطلاعات در آن وجود داشته باشد تا بتوان پیگیری و رصد کالا و محصولات را دنبال کرد.

طباطبایی با بیان اینکه با وجود مجازت های سنگین اما باز شاهد پدیده قاچاق کالا هستیم، اضافه کرد:  به عنوان مثال مواد مخدر نمونه ای از آن است که برخورد و مجازات ها با این مورد بسیار سنگین است اما بازهم چنین پدیده ای وجود دارد.

عضو ناظر مجلس در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز تصریح کرد: کالاهایی که اساسا ممنوع است برخورد با آن راحتر است، البته در این راه باید از قوه قضائیه نیز کمک گرفت.

عضو کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی افزود: برخوردهای مقطعی وجود دارد اما اگر بخواهیم مشکلات را به صورت زیربنایی حل کنیم باید کد بندی و تشکیل سامانه در دستور کار باشد.

وی با انتقاد از اینکه در پدیده قاچاق مماشات می کنیم و آیین نامه را به موقع تصویب نمی کنیم و در اجرا ضعیف عمل می کنیم، اضافه کرد: اگر در راه مبارزه با قاچاق کالا 80 درصد هم موفق شویم، موفقیت بسیار قابل قبولی است.

وی گفت: اینکه چند جعبه انگور و میوه وارد کشور می شود معضل بزرگی نیست معضل حجم عظیمی از کالاهای لوازم خانگی است که در داخل نیز تولید می شود.

چرا قاچاق خودرو وجود ندارد
وی با ذکر این پرسش که چرا در خودرو قاچاق صورت نمی گیرد، گفت: زیرا واردات خودرو ثبت می شود و به همین دلیل قاچاق خودرو بسیار کم است بنابراین تا زمانی که راهکارهای تعیین شده از سوی قانون اجرایی نشود مشکلی حل نمی شود.

مبارزه با قاچاق
مجتبی خسروتاج قائم مقام وزیر صنعت نیز گفت: در جلساتی که در ستاد مبارزه با قاچاق کالا بود در سال 92 برآوردی در بخش های مختلف صورت گرفته است که به عنوان مثال در حوزه طلا کشور سالانه به 80 تا 90 تن شمش طلا نیاز دارد اما بسیاری از نیازها به صورت قاچاق وارد کشور می شود.

قائم مقام وزیر صنعت ادامه داد: بر اساس کشفیاتی که ستاد مبارزه با قاچاق کالا انجام می دهد، بیشتر جنبه برآوردی دارد اما رقم واقعی نزدیک به 15 میلیارد دلار است. چنین موردی امکان احصی دقیق وجود ندارد و بیشتر آمارها تقریبی است زیرا نمی دانیم از کدام مبادی وارد می شود؟

وی تصریح کرد: به طور کلی در کشور به دلیل تکیه بر ظرفیت تولید داخلی، همواره سیاست مبارزه با قاچاق کالا مطرح بوده است اما در این زمینه موفق عمل نکرده ایم.

اولین خواسته تولید داخل از دولت
خسروتاج افزود: اولین خواسته واحدهای تولیدی این است که با مکانیزم تعرفه از تولید داخل حمایت کنیم و دروازه ممکلت را با عوارض پایین برای کالاهای خارجی باز نکنیم.

قائم مقام وزیر صنعت تصریح کرد: به عنوان مثال در بخش موبایل نزدیک به 9 درصد مالیات بر ارزش افزوده و هفت درصد سود عوارض گمرکی اخذ می شود اما وقتی قاچاق ارزان تر است به طور طبیعی این پدیده گسترش می یابد.

تعرفه حلال مشکلات است
وی با ذکر این پرسش که آیا با برداشتن تعرفه و اصلاح آن مشکلات حل می شود، اضافه کرد: به عنوان مثال در بخش برنج همواره تاکید شده است که تعرفه بالا رود و اجازه واردات داده نشود و این امر نیز در دیگر محصولات نیز وجود دارد اما چنین موردی پدیده قاچاق را تشدید کرده است.

برندهای معروفی که واردات آن ممنوع است
قائم مقام وزیر صنعت تصریح کرد: در حال حاضر نارنگی پاکستان، سیب فرانسه و انگور شیلی و ... همه ممنوع هستند و اجازه واردات ندارند اما در بازار به وفور مشاهده می کنیم یا برندهای معروف سیگار در بازار عرضه می شود که واردات آن ممنوع است ولی در بازار به وفور مشاهده می شود.

خسروتاج گفت: بسیاری از کالاها مثل روز روشن است که واردات آن ممنوع است بنابراین دیگری نیازی به صدور کد ندارد و باید مشاهده کرد که چگونه این کالاها وارد کشور می شود و از ورود آن جلوگیری کرد.

قاچاق باید پر هزینه شود
قائم مقام وزیر صنعت با تاکید بر اینکه فعالیت های قاچاق باید پر هزینه شود، گفت: تا زمانی که هزینه قاچاق کمتر از واردات از مبادی رسمی باشد این پدیده وجود خواهد داشت.

خسروتاج در پاسخ به این پرسش که چرا چهره‎های معروف پشت‌پرده قاچاق به مردم معرفی نمی شوند، افزود: باید این افراد به مردم معرفی شوند اما چنین اقدامی کمتر صورت می گیرد.

ریشه های قاچاق اقتصادی است

وی افزود: ریشه های قاچاق اقتصادی است اما برخوردها به صورت امنیتی بوده است بنابراین برای رفع و حل مشکل باید به نیازهای تولید توجه داشته باشیم.

قائم مقام وزیر صنعت با ذکر این پرسش که چرا باید شاهد قاچاق چمدانی باشیم و چرا مردم باید نیازهای خود را از طریق قاچاق تامین کنند، تصریح کرد: واحدهای تولیدی باید به سلیقه های مردم توجه داشته باشند تا مقداری از مشکلات و نیازها حل شود. برخورد با قاچاق نیاز به نگاه سیستمی دارد و کل این زنجیره باید مورد توجه باشد، البته ناگفته نماند در آینده شاهد اتفاقات خوب در این زمینه خواهیم بود.

گفتنی است مسئولین دستگاه قضا هم همواره بر عزم جدی در مبارزه با قاچاق کالا تاکید کرده اند اما نکته کلیدی و مهمی که در این مورد وجود دارد این است که رسیدگی به پرونده های قاچاق کالا و مفاسد از سوی قوه قضائیه تسکین دهنده است اما آنچه درمانگر است، اصلاح بسترها و قوانین دستگاه های اجرایی است.