- مولود چاوش اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه در حالی اخیراً در نشست ارزیابی سال ۲۰۲۱ در کانال خبری تی وی ۲۴ به سوالات آن شبکه خبری پاسخ داد که برخی رسانههای فارسی زبان بیگانه طبقه رسالت ذاتی رذالتگونهشان مبنی بر وارونهسازی حقایق و انتشار اخبار دروغ، اقدام به انتشار نادرست اظهارات وزیر امور خارجه ترکیه مبنی بر اقدام این کشور در جایگزینی کشور عراق بجای ایران در امر ترانزیت کردند!
متن کامل اظهارات این مقام ترکیهای که در ذیل به صورت کامل منتشر میشود؛ نشان میدهد که رسانههای مغرض اظهارات وزیر امور خارجه ترکیه را دستکاری و با حذف و تقطیع این اظهارات، خبر جدیدی ایجاد کرده اند.
چاوش اوغلو ضمن اشاره بر اهمیت دوستیهای شخصی میان رهبران و سیاستمداران کشورها، در پاسخ به سوال خبرنگار مبنی بر اینکه «دوستیهای شخصی با قطر در دوره اخیر بطور جدی تعمیق یافته است، آیا در مورد امارات متحده عربی هم میتوان از نزدیکی جدی ترکیه با این کشور سخن به میان آورد، تا آنجایی که میدانم رئیس جمهوری مان آقای اردوغان در ماه فوریه به امارات خواهند رفت، آیا این نزدیکی میتواند نتایج مشخص و ملموس داشته باشد و یا بهتر بپرسم چه نتایجی میتواند داشته باشد؟ آیا کسب نتایج زمانبر خواهد بود؟». گفت: روابط سیاسی ما با قطر همواره در سطح عالی بوده است. در عرصههای مختلف از جمله مناسبات اقتصادی نیز گامهای صمیمانه برداشتیم. در آخرین سفر رئیس جمهوری مان به قطر، در حاشیه نشست شورای عالی راهبردی، ۱۵ قرارداد و تفاهم نامه جداگانه امضا کردیم. عملی شدن این قراردادها را از نزدیک پیگیری میکنیم. رابطه ما با کشورهای خلیج فارس و با شورای همکاری خلیج فارس همواره خوب بوده است. حتی با شورای همکاری خلیج فارس در راستای آغاز مذاکرات تجارت آزاد نیز تصمیم گرفته بودیم. اما چون روابط بعضی کشورها با ترکیه در سطحی که انتظار داشتیم، پیش نرفت، متاسفانه پیشرفتهایی که در روابط دوجانبه و موضوع همکاری منطقهای میخواستیم، حاصل نشد. اکنون صفحههای جدید در روابط گشوده میشود.
وی افزود: به عنوان مثال از طرف ترکیه، ما هیچ مشکلی با امارات متحده عربی نداریم. از سوی ترکیه هیچ گونه گام منفی علیه آن کشور برداشته نشده است. ولی در دیپلماسی، دوستی ماندگار و دشمنی ماندگار وجود ندارد. این موضوع را به هر کشوری که برای اولین بار میرفتیم، به ما میآخوختند. این را به شکل عملی و در میدان هم میبینیم. البته که عادی شدن روابط ترکیه و امارات، تاثیر زیادی بر عرصههای مختلف خواهد گذاشت. ما اثرات آن را در عرصههای مختلف نظیر افزایش تجارت، سرمایه گذاریها، برگزاری نشستهایی که تا به امروز موفق به برگزاری آنها نبوده ایم، به همین شکل موضوعات لجستیک، عرصههای فرهنگی و انسانی مشاهده کردیم. سفر محمد بن زاید ولیعهد امارات به ترکیه بسیار موفقیت آمیز بود. اکنون رئیس جمهوری ما را هم برای سفر به این کشور در تاریخ ۱۵-۱۴ فوریه دعوت کردند. میدانید که در دقیقه آخر برای شرکت در اکسپو در امارات تصمیم گرفتیم. غرفهای برای ما اختصاص داده اند، هر چند مساحت این غرفه به دلیل اینکه در لحظه آخر تصمیم گرفتیم، در سطح مطلوب ما نیست، اما خوب است. هر کشور هم یک روز ملی خواهد داشت. انشاءالله در سفر رئیس جمهور، روز ملی مان در چارچوب اکسپو را برگزار خواهیم کرد. معتقدم این سفر، شتاب جدیدی به روابط مان خواهد داد. آمادگیهای لازم را آغاز کردیم. چند روز پیش من هم آنجا بودم. آقای مصطفی کارت اوغلو (یکی از خبرنگاران حاضر در این نشست) هم با ما بود. این سفر بسیار مفید بود و در آنجا آمادگیهای لازم برای سفر رئیس جمهوری مان را آغاز کردیم.
وزیر خارجه ترکیه در پاسخ به این مطلب که «ما علاوه بر دیدارهای رسمیکه شما انجام دادید، با افراد زیادی که ارتباط کاری با ترکیه داشتند نیز دیدار کردیم. هم در ابوظبی و هم عموماً در دبی با آنها دیدار کردیم. آنها هم خیلی هیجان زده هستند. به عنوان مثال مشاهده کردم که کارفرمایان دبی احساس آرامش میکنند. زیرا ابوظبی به آنها اعمال فشار کرده و میگفت که با ترکیه فاصله بگیرید. اکنون نفس راحت میکشند. از این رو انتظارات، بالا است. آیا در میان گامهای مشخص، به سایر دیدارها به عنوان مثال دیدارها با ایران واقف هستید؟ در صدد کشیدن یک جاده زمینی از طریق ایران-ترکیه-عراق به اروپا بودند که رویارویی مداوم آنها با ایران و همواره تنش و اشاره به سلاح (روشهای نظامی)، به عنوان وضعیتی که این امکان را از بین میبرد، ارزیابی میشود. آیا گامهای مشخص در این زمینه در ارتباط با گمرک که به ما نیز سرایت بکند، وجود دارد؟ یعنی در مورد حمل و نقل زمینی؟»، گفت: ما میبینیم که تنش منطقهای میان امارات متحده عربی-ایران بر مناسبات تاثیر میگذارد. ولی از سوی دیگر وقتی به تجارت و سرمایه گذاریها نگاه کردیم، دیدیم که این موارد هیچ وقت کاهش نیافته، بلکه افزایش هم یافته است. بویژه بعد از تشدید تنش در نتیجه حادثه سقوط پهپاد میان آمریکا و ایران، دیدیم که امارات متحده عربی وارد عمل شد و سفرها و دیدارهایی با مقامات ایران انجام داد. بعداً هم روابط اقتصادی توسعه یافت. اکنون در موضوع حمل و نقل زمینی، امارات متحده عربی پیشنهاد امضای یک قرارداد را به ما داد. ما هم نظر مساعد نشان دادیم. البته که امضای این قرارداد در سطح دوجانبه کفایت نمیکند، زیرا حمل و نقل زمینی اکنون از طریق ایران انجام میشود. وقتی از طریق دریایی و خلیج فارس نگاه میکنیم، میبینیم که ایران به امارات نزدیکتر است.
وی اظهار داشت: محاسبات لازم در مورد مدت حمل کالا نشان میدهد کالایی که اکنون از استانبول خارج میشود، از طریق دریایی تقریباً ۲۸-۲۵ روز بعد به امارات متحده عربی میرسد. اما از طریق زمینی ۱۰ روزه به مقصد میرسد که بخش مهمی از این مدت هم در گمرکها میگذرد. باید این مدت کاهش داده شود. بعد از امضای قرارداد در سطح دوجانبه، میتوانیم آن را در سطح سه جانبه هم امضا کنیم. بعلاوه اینکه از طریق ترکیه هم به این شکل امکان حمل و نقل به کشورهای بالکان و اروپای شرقی فراهم میشود. ما نظر مساعد نشان دادیم و اکنون در مورد متن قرارداد مذاکره میکنیم و میخواهیم آن را در حاشیه سفر رئیس جمهوری مان به امضا برسانیم. این به نفع ایران هم است. آنها هم سود خواهند برد. باید مدت حمل کالا را کاهش داد.
چاوش اوغلو در خصوص این سؤال که آیا این قرارداد به نتیجه نهایی رسیده است؟، گفت: مذاکره میکنیم و میخواهیم قبل از ۱۴ فوریه به نتیجه برسانیم.
وی همچنین در خصوص اینکه موضع آمریکا و اسرائیل در مورد این قرارداد چیست؟ گفت: هیچ نظر منفی مشاهده نکردیم. موضع اسرائیل و یا هرکشور دیگر مهم نیست. این موضوع، یک موضوع عبور ترانزیت است و در چارچوب تحریمها هم نیست. نمیدانیم که آیا اسرائیل و یا کشور ثالث دیگر از این موضوع خشنود میشود یا نه؟ حتی اگر مخالفت کنند، چه خواهد شد؟ به آنها مربوط نیست. میان دو و یا سه کشور بویژه در موضوع تجارت و لجستیک یک قرارداد امضا میشود. ولی ما میخواهیم این کار را مخصوصاً از طریق عراق هم انجام دهیم. این موضوع را نه فقط برای امارات متحده عربی، بلکه در مورد سایر کشورهای خلیج فارس هم میگوییم. از بندر بصره به شمال، به فیشابور و اواکوی ما و یا پایانه مرزی موجود، اختلاف نظری میان دولت مرکزی بغداد و دولت شمال وجود دارد. ولی ما نمیخواهیم هیچ کس را طرد کنیم و مشکل ایجاد شود. اگر پروژههای خط آهن و جاده به مرحله عمل برسند، که در مورد این موضوع هم با کشورهای خلیج فارس دیدار میکنیم، این مدت کوتاهتر هم میشود. یعنی اگر (کالا) از طریق عراق بیاید (مدت حمل کالا کوتاهتر میشود). اکنون به دلیل وضعیت موجود در سوریه، میدانید که کامیونها نمیتوانند از سوریه عبور کنند. امیدوارم روزی این امر هم تحقق یابد. ولی ما میخواهیم این قرارداد را امضا کنیم و نظر مساعد نشان میدهیم.