- کاظم غریب آبادی در گفتوگو با شبکه العالم در خصوص مذاکرات وین و عهدشکن طرف مقابل، اظهارکرد: به نظر بنده مشکل اصلی که در تفاهم هستهای و اجرا و حتی احیای آن وجود دارد، فقدان اراده عملی در طرف مقابل در اجرای تعهداتش است، ما یک سابقه کمتر از ۳ سال از اجرای برجام یک سابقه حدودا سه ساله از خروج آمریکا از برجام داریم و تا کنون گفتگوهایی نیز از ۸ ماه گذشته، برای رفع تحریمها داشتیم از همین رو با توجه به این تجربه گر ما شاهد یک اراده عملی از سوی طرفهای مقابل به ویژه آمریکا در رفع عملی تحریمها باشیم بسیاری از مشکلات حل میشود، زیرا در برجام تعهدات طرفین مشخص است.
طرف مقابل اراده رفع تحریمها را داشته باشد توافق قریب الوقوع خواهد بود
وی ادامه داد: این سوال باید ایجاد شود که مسئولیت مشکلات پیش رو با چه کسی است؟ این مشکلات که با آن مواجه هستیم علتش ایران نیست، زیرا ایران به تعهدات خود پایبند بود و مشکل اصلی طرف مقابل است، زیرا علاوه بر اینکه به هیچ وجه به تعهداتش پایبند نبوده بلکه با اعمال فشار حداکثری و تحریمها سعی در ضربه زدن به برجام و جمهوری اسلامی ایران را داشته است.
دبیر ستاد حقوق بشر تصریح کرد: اگر طرفهای مقابل جدی باشند که توافق دوباره شکل بگیرد باید به صورت عملی این آمادگی را نشان دهند که به صورت عملی به تعهداتشان پایبند هستند و تحریمها را بردارند از همین رو اگر این اراده در طرف مقابل وجود داشته باشد توافق قریب الوقوع خواهد بود، زیرا برای ایران مهم سیاستهای طرف مقابل در قبال انجام تعداتشان است. ما یک آمریکا میشناسیم آمریکای ترامپ و اوباما یا جمهوری خواه و دموکرات برای ما فرقی ندارد هرکدام که تعهداتی پذیرفتند باید به آن متعهد باشند.
غریب آبادی افزود: برجام در هر دولتی که برقرار شده، باید از سوی دیگردولتهای آن کشور اجرا شود. اکنون دولت جدید درایران نیز تمایل خودش را نسبت به احیای توافق هستهای نشان داده و این که اگر تحریمها به صورت عملی و موثر برداشته شوند، باز این دولت آمادگی دارد که به برجام برگردد.
دولت آمریکا وقتی تعهدی را پذیرفت باید به آن پایبند باشد، اینکه دموکراتها یا دولت جمهوری خواه ترامپ سرکار باشند، فرقی به حال ما نمیکند
معاون امور بین الملل قوه قضاییه در ادامه گفت: انتظار ما از آمریکا این است که وقتی تعهدی را پذیرفتند نباید این تعهدات با رویکرد موقت باشد، حالا این که این موضوع در برجام پیش بینی شده باشد یا نه، این مساله دیگر به ما ارتباطی ندارد، ما اجرا و استیفای تعهدات آنها را طلب میکنیم و این مساله باید مطالبات کلی ما باشد. ما نباید خود را گرفتار بازیهای سیاسی آمریکا کنیم که بگوییم خب آن دولت ترامپ بود و سیاستش متفاوت بود و الان دموکراتها آمدند و میشود با آنها تعامل کرد، ما نباید با این مسایل کاری داشته باشیم بلکه آنچه اهمیت دارد این است که تعهدی را که پذیرفته اند باید اجرا کنند.
باید راهکارهای عملی در برجام از هم اکنون مورد تفاهم قرار بگیرد
غریب آبادی در مورد اختلافات موجود در گفتگوهای رفع تحریمهای ایران در وین نیز خاطرنشان کرد، اختلاف اساسی بین دوطرف در مورد همان حوزه رفع تحریم بود، چون در حوزه تعهدات هستهای ما اعلام کرده بودیم که اگر تفاهمی انجام شود که منجر به رفع تحریمها شود ایران به تعهدات خودش طبق برجام برمی گردد و هر آنچه که فراتر از برجام است به وضعیت برجام و تعهدات هستهای برمی گردد.
وی ادامه داد: پس ما در این حوزه مشکلی نداشتیم و ایران آماده بود، ولی آیا طرف مقابل هم این آمادگی را داشت؟ برداشت ما این بود که هنوز آن جدیت در آمریکا وجود نداشت که تحریمها را به صورت عملی رفع کنند. آنها به صورت زبانی میگفتند و حتی متونی را هم ارایه میکردند که ما آمادگی داریم به تعهدات خود در برجام برگردیم و همین الان هم آمریکاییها دارند میگویند که آمریکا آماده است به تهدات خودش تحت برجام برگردد، اما طبیعی است که این مساله (تعهدات زبانی) کفایت نمیکند ومفهوم این عدم کفایت هم این نیست که ما تعهداتی را از آمریکا طلب خواهیم کرد که فراتر از برجام باشد. مفهومش برای ما این است که ما تعهدات آمریکا باید آنگونهای انجام شود که برجام به طور کامل درحوزه رفع تحریمی اجرایی شود. مثلا درحوزه کانالهای مالی، بانکی و پولی که یک موضوع مهم است و در برجام از جمله تعهدات مهم طرف مقابل است که باید تحریمهای این حوزه را بردارند، ولی شاهد بودیم که اتحادیه اروپا و آمریکا دراین حوزه با دو تا امضا این تحریمها را برداشته بودند، اما ما در طول کمتر از سه سالی که برجام داشت اجرا میشد مشکلات متعددی در نقل و انتقالات مالی داشتیم و آن تجربه تلخ اکنون پیش چشم ماست. این که شما مفاد برجام را مجددا تکرا کنید دیگر کفایت نمیکند بلکه باید راهکارهای عملی تبیین شود که اگر برجام احیا شد ما دراین حوزه به مشکل برنخوریم واین موضوع فراتر از برجام نیست.
غریب آبادی تصریح کرد: هر وقت مشاهده شود که آمریکاییها آماده اند در این حوزهها به صورت عملی وارد گفتگو شوند، راهکار ارایه کنند و یا راهکارهایی را که ایران پیشنهاد میدهد، بپذیرند آن وقت میتوان ارزیابی کرد که طرف مقابل هم ضریبی از جدیت در این خصوص دارد. یا در زمینه انرژی و فروش نفت ایران، باید طبق برجام مشکلی وجود نداشته باشد و تحریمها باید رفع شود، اما ما همواره شاهد شیطنتهای آمریکا از کانالهای غیر رسمی بوده ایم، آیا این قضیه درصورت تفاهم قراراست دوباره تکرار شود؟ یا نه باید راهکارهای عملی از هم اکنون مورد تفاهم قرار بگیرد که اگر ایران تعهدات هستهای خود را انجام داد و برگشت به برجام، آنها بعد از چند ماه دوباره این شیطنتها را شروع نکنند. اینها نکاتی است که برای تیم ما اهمیت دارد و هم طرف ماقبل باید به صورت عملی و موثر بر سر میز مذاکره حضور داشته باشد.
۱۳ هزار شهید شیمیایی و بیش از ۱۰۰ هزار جانباز شیمیایی داریم
دبیر ستاد حقوق بشر درباره اقدام ایران در حوزه دفاع از تضییع حقوق ملت در عرصه تحریم و تروریسم نیز خاطرنشان کرد: در دو حوزه کارهایی انجام شده است. یعنی هم درحوزه حقوق بشر و هم درحوزه تضییع حقوق ملت ایران توسط برخی رژیمها مانند آمریکا و همپیمانانش، کارهایی در حوزه قضایی و به طور کلی در نظام انجام شده است، اما برداشت من این است که باید سرعت بیشتری به این اقدامات بدهیم و کیفیت و کمیت کار را افزایش دهیم. ما کشوری هستیم که هم قربانی تحریم و هم قربانی تروریسم هستیم. مثلا ما ۱۳ هزار شهید شیمیایی و بیش از ۱۰۰ هزار جانباز شیمیایی داریم. در مجموع چیزی حدود ۸۰۰ هزار شهید و جانباز جنگ تحمیلی داریم و بیش از ۱۷ هزار نفر قربانی ترور توسط گروههای مختلف تروریستی داریم که قالبش گروهک تروریستی منافقین است.
غریب آبادی با بیان اینکه خسارتی که بر اثر تحریمها، در داخل کشور محاسبه و برآورد شده بود چیزی حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیارد دلار بود، گفت: خود آمریکا فقط در حوزه ضررهایی که ایران از تحریمهای آمریکا، بعد از خروج از برجام متحمل شد فقط در حوزه فروش نفت که کمتر توانسته ایم نفت بفروشیم ۲۶۵ میلیارد دلار اعلام کردند و در حوزههای دیگر خسارتهای وارد شده را اعلام کنیم ۲۵۰ میلیون دلاری است در اثر خروج آمریکا و نقض تعهداتش و همچنین داروها و تجهیزات پزشکی که در دوران کرونا به دست مردم، بیماران گروههای خاص، کودکان پروانه ای، جانبازان شیمیایی ما، بیماریهای نادر هستند و وابسته به تجهیزات پزشکی و دارویی درمانی وارداتی بودند و در اثر تحریمهای ایران وارد کشور نشد که همه اینها جنایت است.
جنایات رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران
وی درباره جنایات رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران تصریح کرد: رژیم صهیونیستی در اقدامات خودش تنها نیست و مورد حمایت به ویژه از سوی رژیم آمریکا قرار میگیرد، اگر در محاکم داخلی خودمان یا در محاکم بینالمللی و خارجی از بعد قضایی، به دلیل اینکه ما این رژیم را مورد شناسایی قرار ندادیم و اگر نتوانیم و یا نخواهیم یک کیس مشخص شده علیه این رژیم شروع بکنیم، اما اقدامات سیاسی گسترده میتوانیم انجام دهیم و این اقدامات در حال انجام شده، و در زمینه ترور دانشمندان هستهای ما و خرابکاریها، پیگیریها، جلسات و رایزنیها و مکاتبات بسیار مختلفی در سازمانهای بین المللی انجام شده است و ظرف چند سال گذشته مستندسازی شد و سعی شد فشار سنگینی علیه رژیم صهیونیستی وارد شود.
دبیر ستاد حقوق بشر افزود: اقدام دیگر این است که در بعد قضایی اعتقاد ما بر این است که باید رژیم آمریکا را هم به خاطر حمایت از رژیم صهیونیستی در قبال این موارد تحت پیگرد قضایی قرار دهیم، هم اکنون در خصوص ترور چهار دانشمند هستهای رای حقوقی انشا شده و به زودی ابلاغ میشود و در بعد رسیدگی کیفری یک پرونده باز شده که هماهنگیهایی در حال انجام است که رسیدگی کیفری هم آغاز شود که البته تمرکز بر کشوری مثل آمریکا به عنوان حامی رژیم صهیونیستی خواهد بود، اینکه در عرصه بینالمللی ما چگونه بعد حقوقی و قضایی خرابکاریهای هستهای و ترورها را پیگیری کنیم، مشغول برخی جلسات با هماهنگی با دستگاه ذیربط هستیم تا بهترین امکانات و ظرفیتها و ساز و کارها را در عرصه بینالمللی شناسایی و پیگیری کنیم، موضوع ساده نیست موضوع پیچیدهای است، کارهای قضایی به ویژه در عرصههای بین المللی شما باید بتوانید صلاحیتها را چه در محاکم خارجی چه در بین المللی احراز کنید برای همین است در محاکم داخلی کارها را شروع کرده ایم و توسعه هم خواهیم داد.
پرونده ترور شهید سردار سلیمانی
غریب آبادی در پاسخ به سوال خبرنگار العالم در خصوص روند پیگیری پرونده ترور شهید سردار سلیمانی گفت: نزدیک دو سال است که از این اقدام جنایتکارانه و تروریستی میگذرد که مغایر با حقوق بین الملل بود، پیگیری قضایی در دو سطح در حال انجام است، یک سطح محاکمه داخلی خودمان هستند، بالاخره ما هم به عنوان کسی که برخی از اتباع مان، قهرمان مبارزه با تروریست، قاسم سلیمانی و همراهنشان به شهادت رسیدند، در واقع حق و هم صلاحیت داریم که رسیدگی کنیم که در این راستا نظام قضایی کشور تقریبا به انتهای کار در زمینه تکمیل پرونده در بعد کیفری خودش رسیده است و پیگیری دوم در خود کشور عراق است، چون کشور محل وقوع جرم است و هم صلاحیت و هم مسئولیت دارد که به این موضوع رسیدگی کند.
اقدامات کمیته تحقیق پرونده ترور شهید سردار سلیمانی تا دو ماه آینده به پایان میرسد
وی تصریح کرد: برای تسریع در رسیدگی کیفری به ویژه در عراق و تکمیل اطلاعات دو طرف یعنی نظامهای قضایی ایران و عراق، یک تفاهمی بین دو طرف چند ماه پیش انجام شد که کمیته تحقیق مشترک بین ایران و عراق تشکیل شود، این کمیته را پیگیری کردیم و دور اول آن حدود ۴ هفته قبل در بغداد تشکیل شد و هیاتهای قضایی دو طرف مذاکره کردند و دور دوم نیز در تهران برگزار شد و پیشبینی ما این است که کمیته تحقیق، کمتر از دو ماه آینده کار خود را پایان میدهد و این زمینه برای طرفین فراهم شود که هرچه سریعتر رسیدگی کیفری خود را آغاز کنند و آن چیزی که در حال حاضر برای ما اهمیت دارد و دو طرف جدی هستند نکته اول تسریع در رسیدگی است که نباید طولانی شود و خیلی زود باید رسیدگی و فرآیند محاکمه مباشران و عاملان و آمران مسببان را آغاز کنیم و نکته دوم تسریع در فرایند رسیدگی در کشور عراق است که به عنوان کشور محل وقوع جرم، در واقع بسیار مهم و کلیدی هست و همزمان در حال بررسی است.
علاوه بر آمریکا کشورهای دیگر هم در ترور سردار سلیمانی درگیر هستند
دبیر ستاد حقوق بشر با اشاره به اینکه برخی اشخاص دیگر چه حقیقی و چه حقوقی به جز اشخاص آمریکایی هم دخیل بودند افزود: برخی کشورهای دیگر هم در این پرونده درگیر هستند، ما باید سراغ این موضوع برویم و فرایند رسیدگی قضایی را توسعه دهیم، علاوه بر مجرمین و متهمین آمریکایی و همچنین پیگیری حقوقی قضایی موجود در عرصه سازمانهای حقوقی بینالمللی و حقوق بشری، این را هم همزمان پیگیری میکنیم، این کار قضایی نیست، همه دستگاههای ذیربط باید کمک میکنند به ویژه وزارت امور خارجه، ما در هماهنگی نزدیک با همه دستگاهها هستیم تا بتوانیم با هم افزایی در این زمینه پیگیریهای جدی خودمان را داشته باشیم.
غریب آبادی در ادامه سخنان خود درخصوص پرونده ترور شهید سردار سلیمانی گفت: باید در فرایند رسیدگی قضایی، علاوه برمجرمین و متهمین آمریکایی، پیگیری حقوقی و قضایی در عرصه سازمانهای حقوقی بین المللی و حقوق بشری با استفاده از همه ظرفیتها توسعه یابد، البته این یک کار صرفا قضایی نیست و همه دستگاههای ذیربط به ویژه وزارت امورخارجه باید کمک کند و ما در هماهنگی نزدیک با همه دستگاهها هستیم تا بتوانیم انشالله با هم افزایی، موضوع را به طور جد پیگیری کنیم.
وی درباره صدور قطعنامههای ناعادلانه علیه جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل تاکید کرد: حقوق بشر ابزار سیاسی، دست کشورهای سلطه و قدرت برای وصول اهداف و سیاستهای خارجی خودشان است. البته ما منکر مشکلات نیستیم که بگوییم همه چیز به خوبی پیش میرود و وضعیت مردم در همه زمینهها خوب است و هیچ تعدی نمیشود، هر کشوری به هرحال با این مشکلات مواجه است و قطعا ما هم چنین مشکلاتی را داریم. نکته کلیدی ما به عنوان جمهوری اسلامی این است که اراده حاکمیت نقض حقوق مردمش نیست، یعنی (بصورت سیستماتیک نیست)، یعنی اگر حاکمیت و نظامهای مسئول در جایی متوجه نقض حقوق مردم و تعدی و بدرفتاری به آنها شود، مداخله و برخورد میکنند و ما قوانین بسیاری داریم برای برخورد با کسانی که حقوق مردم را نادیده میگیرند و البته این مبنای کار ماست.
دبیر ستاد حقوق بشر گفت: در بسیاری از کشورها، به راحتی حقوق مردم و مهاجرین را نقض میشود و بطورکل دموکراسی در انها دیده نمیشود، و حتی انتخابات هم ندارد، اما دریغ از هیچ قطعنامهای از این کشورها در شورای حقوق بشر که در مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شود.
بسیاری از موارد نقض حقوق بشر در کشورهای غربی و مدعی صورت میگیرد
غریب آبادی با طرح این سوال که آیا در کشورهای غربی و مدعی؛ به جریان آزاد رسانهها اجازه میدهند که روی موضوعات نقض حقوق بشری شان مانور دهند تاکید کرد: بسیاری از موارد نقض حقوق بشری در همین کشورهای غربی و مدعی صورت میگیرد، اما کسی متوجه نمیشود چرا که خبرهایش در رسانهها نمیاید، اما نظام سلطه، کوچکترین مسئله در دورترین نقطه ایران یا کشورهای مستقل مشابه ما را به چالش میکشد و آن را به سرعت تبدیل به یک موضوع مهم بین المللی میکند که حاکی از همان رویکرد سیاسی است، بنابراین با ادامه این سیاستها نمیتوان اینده روشنی برای این کشورها پیش بینی کرد.
وی در ادامه با طرح این سوال که وظیفه کشورهای مانند ما چیست؟ گفت: در وهله نخست، ما صرف نظر اینکه تعهد بین المللی داریم یا نداریم باید برای ارتقا حقوق بشر و حقوق مردمی مان تلاش کنیم، چرا که نظام جمهوری اسلامی ایجاد شده برای خدمت به مردم، خواه قطعنامه حقوق بشر با گزارشگری داشته و یا نداشته باشیم، بنابراین ارتقا و خدمت به حقوق بشر و مردم باید راهبردی اساسی ما باشد که هست، بطوری که ما در دستگاههای ستاد حقوق بشر به طور جد فعال هستیم و تمام تلاشمان این است که به مردم خدمت کنیم و اگر در جایی ظلم و تعدی صورت بگیرد و به کسی در دستگاهی تعدی بشود، چه دستگاههای قضایی باشد و چه دستگاههای دیگر باید به آن رسیدگی شود چرا که این امر باعث افزایش ضریب اعتماد مردم به حاکمیت میشود از سوی دیگر باعث کاسته شدن اعتماد مردم به حرفهای کشورهای مدعی حقوق بشر میشود.
دبیر ستاد حقوق بشر افزود: در مرحله بعدی نباید، اجازه دهیم ساز و کارهای انحرافی و حقوق بشری و کشورهای مدعی حقوق بشری، افکار عمومی داخلی و بین المللی ما را تحت تاثیر قرار بدهند، بنابراین یاید فعالانه در زمینههای مختلف رفع ابهام و توضیح داده شود که البته این سیاست را ما به طور جد در ستاد حقوق بشر دنبال میکنیم و ما حتی به مکاتبات گزارشگری ویژه حقوق بشرکه بطور سیاسی انتخاب شده و ماموریتش مورد قبول ما هم نیست پاسخ میدهیم و حتی گزارشات سالانه اش بررسی و پاسخ داده میشود به این دلیل که نمیخواهیم آنها، یک طرفه با اطلاعات دروغین و اخبار انحرافی، افکار عمومی را شکل و تحت تاثیر قرار دهند که البته این وظیفه ما را سنگین میکند
وی درپایان تاکید کرد: بعد سوم در واقع برجسته کردن سیاستهای انحرافی و دوگانه خود همین کشورهای مدعی است و باید سعی کنیم که اقدامات مغایر حقوق بشری این کشورها را در عرصههای بین المللی برجسته و مطالبه کنیم.