حسنی در ابتدای این نشست با اشاره به برگزاری جشنواره در سطح بینالمللی گفت: در دو دوره گذشته جشنواره با نام اشراق در استان قم و در سطح ملی برگزار شد. جشنواره پس از طی این دو مرحله، به جایی رسیده است که میتوان آن را در سطح بینالمللی برگزار کرد و از این جهت یکگام رو به جلو برداشت. ما در اولین گام بینالمللی شدن جشنواره، حوزویان پارسیگوی در دیگر کشورها را به مشارکت میگیریم.
وی ادامه داد: برگزاری جشنواره شعری ویژه طلاب و حوزویان از دهه 60 آغاز شد؛ به همین دلیل حرکت ریشهداری در حوزه فرهنگی به شمار میآید و الآن میراث این جشنواره به دفتر تبلیغات اسلامی رسیده است.
حسنی با طرح این پرسش که نسبت میان هنر و حوزههای علوم دینی چیست، افزود: این نسبت هر چه هست، وقتی به حوزه شعر میرسد، متفاوت میشود. ما در دفتر تبلیغات اسلامی تمام فنون هنری به غیر از موسیقی را که به صورت علمی و پژوهشی پیگیری میشود، داریم، اما در واقع در تمام این مراحل در مرحله «شدن» هستیم. آنچه که از میان حوزههای هنری تاکنون در میان حوزویان محقق شده، فقط شعر است. ما عمده جشنوارههایمان را در استان قم برگزار میکنیم، اما جشنواره شعر را در تهران برگزار میکنیم، چون داشتههای ما در این زمینه قویست. ما در میان علما و عرفا چهرههای شاخصی داریم که به شعر میپرداختند؛ شخصیتهایی مانند امام خمینی(ره) و علامه طباطبایی.
رئیس مرکز فرهنگی هنری دفتر تبلیغات اسلامی با بیان اینکه ممکن است دورههای آتی جشنواره در دیگر شهرها مانند مشهد که قطب حوزه و فعالیتهای ادبیست، برگزار شود، یادآور شد: در دورههای گذشته اداره ادبی مرکز مسئولیت اجرایی برنامه را برعهده داشت، اما در این دوره تصمیم گرفتیم که برگزاری این دوره را به انجمن شعر طلاب که طلبههای اهل شعر و ادب آنجا فعالیت میکنند، بسپاریم.
سیدعبدالله حسینی نیز در ادامه این نشست به پیشینه جشنواره شعر اشراق اشاره کرد و گفت: اکثر شاعران قدیم شعر فارسی همگی برخاسته از حوزه بودند، چرا که در این ایام دانشگاه وجود نداشت و حوزه مرجع تحصیل محسوب میشد. به عنوان مثال، شاعری مانند حافظ پیش از آنکه شاعر باشد، یک مفسر و حافظ قرآن است که به قول خودش: «قرآن ز بر بخواند با چهارده روایت». اما این روند از دوره مشروطه به بعد تغییر کرد. در این زمان دانشگاهها به وجود آمدند و بسیاری از چهرههای فرهیخته ما برخاسته از دانشگاه هستند.
وی ادامه داد: بعد از انقلاب حرکتی در حوزههای علمیه شروع شد؛ به طوری که باید طبق فرموده امام(ره)، شعر جدی گرفته میشد. من سال 67 موضوع برگزاری کنگره شعر طلاب را در محضر رهبر انقلاب مطرح کردم. ایشان در ابتدا تعجب کردند که مگر ما این تعداد حوزوی شاعر داریم. من فهرستی از اسامی شاعران حوزوی خدمت ایشان ارائه کردم که البته بسیاری از این شاعران، به عنوان حوزوی شناخته شده نبودند. ایشان وقتی این اسامی را دیدند، فرمودند که اگر چنین است، برگزار کنید، من هم حمایت میکنم.
حسینی یادآور شد: در آن سال دوره نخست کنگره با پیام مقام معظم رهبری برگزار شد. دوره دوم آن که در مشهد بود، مصادف شد با ایام بیماری و بعد رحلت امام(ره). به همین خاطر کنگره تغییر عنوان داد و با نام «در سوگ آفتاب» برگزار شد. ما در واقع کنگره را تبدیل به سوگوارهای برای امام(ره) کردیم. بسیاری از شاعرانی که در آنجا حضور داشتند نیز بداههای برای امام(ره) گفتند و بسیاری از اشعاری که در آن ایام از رسانه ملی پخش میشد، تولید همین کنگره بود. ما در همان کنگره اولین بیعت را با مقام معظم رهبری انجام دادیم. بعد از رفتن من به آفریقای جنوبی، این کنگره با عنوان کنگره سراسری شعر و قصه طلاب در چند دوره برگزار شد.
به گفته دبیر این دوره جشنواره شعر اشراق، فراخوانی امروز برای این دوره جشنواره در 90 کشور اعلام خواهد شد که براساس آن تمام فارسیزبانان حوزوی در سراسر دنیا، اعم از شیعه و سنی، میتوانند آثار خود را در سه بخش شعر کلاسیک، شعر آزاد و شعر کودک و نوجوان به دبیرخانه این جشنواره ارسال و برای کسب اطلاعات بیشتر به این نشانی مراجعه کنند. موضوع اشعار آزاد لحاظ شده، اما آثاری که با در نظر گرفتن موضوعاتی که دغدغه جهان اسلام است، مانند تشیع انگلیسی تسنن آمریکایی، تکفیریها و ...، از حمایت ویژه برخوردار خواهند شد.
حسینی از افزایش میزان جوایز خبر داد و گفت: قرار است به نفر اول برگزیده سه سکه، نفر دوم دو سکه و نفر سوم یک سکه بهار آزادی اهدا شود. میزان جوایز بنا بر نظر داوران امکان ازدیاد و یا کاهش هم دارد. آثار ارسال شده به این دوره نیز توسط اساتید فن و کارشناسان و شاعران خبره داوری خواهد شد.
وی همچنین در پایان ضمن اعلام اینکه این جشنواره در روزهای پایانی آذرماه سال جاری در تهران برگزار خواهد شد، از رونمایی دو کتاب خبر داد و گفت: «در رواق اشراق» اثر محمدعلی مجاهدی شامل تذکرهای از شاعران طلاب و «صبحه صد دانه» اثر امیرمهدی حکیمی دو اثری است که رونمایی خواهد شد.