سید روحالله لطیفی در گفتوگو با میزان، درباره ساخت ایکسریهای تولید داخل، گفت: در سال ۹۵ که منابع مالی کشور روند بهتری داشت قراردادی برای ساخت دستگاه ایکسری منعقد شد.
وی افزود: در آن زمان سازمان سپند (سازمان پژوهشهای نوین دفاعی) که زیرمجموعه وزارت دفاع و تیم شهید فخریزاده بود ورود پیدا کردند و گمرک باتوجه به توانمندیهای وزارت دفاع در حوزههای مختلف مأموریت ساخت ایکسریها را به وزارت دفاع محول کرد.
سخنگوی گمرک ایران گفت: در حال حاضر سه دستگاه ایکسری به گمرک تحویل داده شده است که دو دستگاه به مرحله بهرهبرداری رسیده که یکی از آنها چند روز گذشته افتتاح شد و یک دستگاه ایکسری دیگر نیز در انتظار گذراندن تستهای(آزمایشهای) انرژی اتمی است که احتمالاً تا چند ماه آینده بهرهبرداری شود.
لطیفی در ادامه گفت: گمرک به دلیل محدودیت منابع مالی روش دیگری را دنبال میکند که BOO نام دارد که در حال حاضر ۱۵ قرارداد به این روش منعقد شده و در این زمینه فراخوانی داده شد و هیچ محدودیتی برای شرکت در این فراخوان وجود نداشت.
وی افزود: در این فراخوان عمدتاً شرکتهای دانش بنیان ورود پیدا کردند که برای رفع نیاز اولیه گمرک مشارکت کنند.
سخنگوی گمرک ایران تأکید کرد: گمرک، چون منابع مالی محدودی دارد در زمینه ایکسریها سرمایهگذاری نمیکند چرا که کل منابع عمرانی ما و هزینه تأمین تجهیزات در سال حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیارد تومان است واین رقم پول خرید یک ایکسری هم نمیشود؛ در حالی که هر ایکسری به طور متوسط ۵ میلیون یورو قیمت دارد.
لطیفی بیان کرد: قرارداد ۱۵ دستگاه ایکسری را که حدود ۳ هزار میلیارد تومان (بودجه ۲۰ سال گمرک) میشود را به روش BOO منعقد کردهایم.
وی افزود: در زمینه قرارداد ایکسریها به روش BOO بخش خصوصی ورود پیدا کرد که این شرکتها دانش بنیان هستند و مد نظر سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری در بخش اقتصاد مقاومتی است.
سخنگوی گمرک ایران گفت: با این روش دیگر لازم نیست دولت به طور مستقیم برای خرید ایکسریها اقدام کند به همین دلیل بخش خصوصی کار را پیش میبرد.
لطیفی گفت: استفاده از روش BOO برای پیشبرد پروژه ایکسریها چند مزیت دارد که از جمله آن کاهش زمان انجام پروژه است چرا که بخش خصوصی تلاش میکند پروژه را سریعتر به اتمام برساند تا زودتر به پول خود برسد و طبیعی است که پروژه زودتر به بهرهبرداری خواهد رسید.
وی گفت: از طرفی باتوجه به اینکه مالکیت دستگاه برای بخش خصوصی است دقت و خلاقیت را در پروژه بالا میبرد و به مرور با توسعه تکنولوژی تلاش میکند دستگاهها را به روزرسانی کند و خواسته کارفرما که گمرک است را از لحاظ کیفیت تصاویر بالا ببرد.
سخنگوی گمرک ایران گفت: گارانتی(ضمانت) ۱۳ ایکسری که در گذشته از یکی از کشورهای خارجی خریداری شده بود در حال حاضر به اتمام رسیده که برای گارانتی دستگاهها به ۶۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
لطیفی گفت: این نکته حائز اهمیت است که ایکسریهای تولیدی از سوی بخش خصوصی برای دولت هزینه نگهداری ندارد و در ضمن نگهداری تجهیزات نیز با دقت و حساسیت بیشتری انجام میشود که این موضوع هم به نفع دولت و هم به نفع بخش خصوصی است، زیرا در صورت خرابی دستگاه درآمد بخش خصوصی کاهش مییابد.
وی افزود: استفاده از روش BOO در این مسیر میتواند هزینههای اضافی را حذف کند و از طرفی بخش خصوصی نیز انگیزه بیشتری برای ادامه کار خواهد داشت.
سخنگوی گمرک ایران گفت: روش تامین ایکس ریها در گمرک با مدل BOO میتواند پایلوتی برای پروژههای دولتی باشد که معطل تأمین بودجه است و توانایی تکمیل آن وجود ندارد.