_ نمناک نوشت: کبد انسان به دلیل وجود مواد شیمیایی و آفت کشها در مواد غذایی و محیط زیست، به تدریج دچارمسمومیت و چربی میشود که با علائمی مانند لکههای کبدی، سردرد، افزایش وزن، سوزش سردل، مشکلات کیسه صفرا، سوء هاضمه و نفخ شکم همراه است. برای سم زدایی کبد علاوه بر توصیههای غذایی و داروهای شیمیایی، برخی از عرقیات و گیاهان بسیار موثر هستند. گیاه آرتیشو یا همان کنگرفرنگی یکی از گیاهان موثری است با تحریک ترشح صفرا موجب دفع توکسینها یا همان سموم انباشته شده در کبد میشود.
آشنایی با خواص و مضرات آرتیشو
آرتیشو یا کنگر فرنگی، گیاه بومی خاردار و چند سالهای است که در نواحی جنوب اروپا و مدیترانه یافت میشود. این گیاه از خانواده کاسنی (Asteraceae) است. منشا اصلی آرتیشو ناشناخته است، اما به احتمال زیاد، شمال افریقا (مراکش) خاستگاه اصلی این گیاه باشد.
گیاه کنگرفرنگی یا آرتیشو درای ساقهای راست با ارتفاع حدود یک متر است و برگهای پهن و دراز آن مانند کاهو و به رنگ سبز تیره است. میوه آرتیشو در انتهای ساقه به شکل کاج یا سیب فلس دار است. گلبرگهای گوشتی آرتیشو که در انتهای گلبرگها ضخیمتر است مصرف خوراکی دارد.
ارزش غذایی ۱۰۰ گرم آرتیشوی پخته شده
انرژی:۱۴ کالری
پروتئین:۱/۵ گرم
آب:۸۶ گرم
مواد چرب:۰/۱ گرم
مواد نشاسته ای:۵ گرم
کلسیم:۲۲ میلی گرم
فسفر:۴۰ میلی گرم
آهن:۰/۶ میلی گرم
سدیم:۳۰ میلی گرم
پتاسیم:۲۵ میلی گرم
ویتامین آ:۴۰ واحد بین المللی
ویتامین ب ۱:۰/۰۴ میلی گرم
ویتامین ب ۲:۰/۰۲ میلی گرم
ویتامین ب ۳:۰/۶ میلی گرم
ویتامین ث:۵/۲ میلی گرم
نحوه تاثیر آرتیشو در بیماری کبدی
اسیدکافئیک موجود در آرتیشو منجر به رفع چربی کبد میشود و فلاونوئیدها نیز به دلیل داشتن خاصیت آنتی اکسیدان بسیار قوی، رادیکالهای آزاد کبد را جذب و از تکثیر آنها جلوگیری میکند.
عصاره این گیاه، با کاهش ذخایر چربی در کبد و سایر بافتها موجب مهار آنزیم هیدروکسی متیل گلوتاریل، کوآنزیم A، ردوکتاز و کاهش کلسترول در بدن میشود. برای استفاده از فواید این گیاه، اغلب به صورت دمنوش استفاده میشود.
تاثیر آرتیشو بر کم کاری کبد و جلوگیری از انسداد کسیه صفرا
براساس آزمایش کلینیکی تاثیر آرتیشو بر کسیه صفرا، دفع سنگ کیسه صفرا، کاهش درد شکمی و تهوع به اثبات رسیده است. در صورتی که سنگ کسیه صفرا حدود ۲ تا ۳ میلی گرم باشد میتوان با استفاده مستمر و منظم این گیاه، آنها را دفع کرد. کاهش تقریبا ۵۹ درصدی کلسترول و ۸۲ درصدی تری گلیسیرید از جمله اثرات دیگر آرتیشو است.
دستور تهیه دمنوش
۱۰ تا ۲۰ برگ آرتیشو را به مدت ۱۵ دقیقه در نیم تا یک لیتر آب بجوشانید. این دمنوش را در طول روز بعد از غذا به مدت ۴۵ روز استفاده کنید تا از این طریق آنزیمهای کبدی تنظیم شده و کبد سم زدایی گردد.
خواص داروئی دیگر آرتیشو:
گل آرتیشو به عنوان آنتی اکسیدانی قوی شناخته میشود.
به عملکرد کبد و کیسه صفرا بسیار کمک میکند.
استفاده از عصاره برگ آرتیشو برای درمان سندروم روده تحریک پذیر (IBS)
درمان اسیدیته معده (سوءهاضمه)
حاوی پروبوتیکهایی مانند اپیژنین و لتولین است که باعث رشد باکتریهای مفید در کولون و روده میشوند.
محافظت، ترمیم و تقویت کبد
دارای خاصیت ادرارآور است و از ورم حاصل از احتباس آب جلوگیری میکند.
درمان بیماریهای کبدی
کاهش کبد چرب و تنظیم آنزیمهای کبدی
موثر در درمان یرقان، قولنج کبدی، سنگ کیسه صفرا، آب آوردن شکم
کاهش کلسترول و تری گلیسیرید خون
تنظیم قند خون در افراد دیابتی
کمک به درمان میگرن، آسم و نقرس
درمان یبوست ناشی از عدم صفرا
موثر دردرمان بیماریهای پوستی خارش دار
کاهش تب
کمک به درمان ورم روده
پیشگیری از تصلب شرائین و بیماری کرونری قلب
موثر در درمان اگزما و بیماریهای پوستی
درمان زخمهای ریه و روده
کمک به هضم غذا
کمک به باروری خانمها
تقویت کننده بدن
کمک به دفع ادرار
موثر در درمان روماتیسم
موثر در درمان قولنج کلیه و ازدیاد اوره خون
گرم کردن کلیه و مثانه
کمک به کاهش وزن و لاغری
رفع سرگیجه و وزوز گوش
دفع سموم بدن
برطرف کردن بوی بد زیر بغل با مالیدن عصاره برگ آرتیشوبه زیر بغل
رفع و جلوگیری از آب آوردن بدن با مصرف ۳ فنجان جوشانده آرتیشو در روز
فواید آرتیشو برای پوست و مو
برای درمان اگزما و دیگر مشکلات و بیماریهای پوستی مفید است.
برای جلوگیری از ریزش مو ار برگهای آرتیشو پماد تهیه کرده و به سر بمالید.
برای برطرف کردن بوی بد زیر بغل عصاره برگ آرتیشو را به زیر بغل بمالید.
عصاره آرتیشو را اگر به بدن بمالید خارش را برطرف میکند.
مایع حاصل از جوشاندن برگهای آرتیشو باعث تعمیر حلقههای آسیب دیده مو میشود. این مایع با ایجاد یک لایه محافظ روی ساقه مو، شوره را از روی پوست سر پاک سازی میکند.
سالاد آرتیشو برای کنترل کلسترول خون
مصرف سالاد آرتیشو در وعده ناهار به صورت روزانه یکی از روشهای موثر در کنترل کلسترول برای افراد مبتلا به این بیماری است. به طور کلی مصرف روزانه آرتیشو از پیشروی و تشدید بیماری کلسترول خون جلوگیری میکند. برای تهیه این سالاد آرتیشو و هویج را نگینی خرد کرده در مقداری آب بجوشانید تا نرم شوند، سپس با افزودن مقداری نخود فرنگی، اجازه دهید تا ۱۰-۸ دقیقه روی حرارت باقی بماند، بعد از خاموش کردن حرارت مواد را در آبکش بریزید و پس از خشک شدن آنها با مقداری کاهوی خرد شده و آب لیموی تازه ترکیب کرده و میل کنید.
گیاه آرتیشو برای چه بیماریهایی مضر است:
مصرف آرتیشو در زمان بارداری باید محدود باشد. همچنین خانمهایی که به نوزاد خود شیر میدهند نباید آرتیشو مصرف کنند. از آنجا که مصرف آرتیشو و برگهای آن تاثیر زیادی در کیفیت، بو و مزه شیر مادر میگذارد ممکن است موجب بروز عکس العمل نوزاد شده و او شیر مادر را نخورد؛ بنابراین درمانگران به مادران شیرده و خانمهای باردار توصیه میکنند که در طول دوران بارداری و دورانی که به فرزند خود شیر میدهند از خوردن موادغذایی و سالادهایی که حاوی این گیاه است، پرهیز کنند.
آرتیشو دارای طبع گرم است به همین دلیل ممکن است در بعضی از اشخاص تولید سودا کند لذا بهتر است با سرکه خورده شود.
کنگرفرنگی ممکن است اثر داروهای کاهش کلسترول را افزایش دهد. همچنین باعث حساسیت در بعضی افراد میشود.
برخی افراد طعم آرتیشو را دوست ندارند؛ برای بهره مندی از مزایای آرتیشو میتوانند از تنطور قرص یا کپسول آرتیشو مصرف نمایند.