زهرا علی اکبری کارشناس تعلیم و تربیت و مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با میزان در مورد آسیب های فضای مجازی که این روزها گریبانگیر جامعه آموزشی کشور شده است،گفت اگرچه که نظام آموزش توانست به واسطه آموزش مجازی در بحران کرونا بر بسیاری از مشکلات و معضلاتغلبه کند اما آسیب هایی را نیز متوجه دانش آموزان ،خانواده ها و جامعه نیز کرده است .

 شرایط زندگی دانش آموزان تغییر کرده است
علی اکبری گفت:در بحبوحه همه گیری ، رکود اقتصادی و ناآرامی های اجتماعی ، ممکن است زندگی دانش آموزان از روزی که مدرسه تعطیل شده است به شدت تغییر کرده باشد. بسیاری از خانواده ها با نگرانی های مالی ، بیماری ، بی خانمانی ویا عدم امنیت غذایی دست و پنجه نرم می کنند.ممکن است برخی از دانش آموزان اتصال به اینترنت ، وسیله ای برای استفاده یا فضایی برای یادگیری نداشته باشند.

وی ادامه داد :برخی دیگر از دانش آموزان ممکن است در زمانهای مشخص برای آموزش تصویری در دسترس نباشند و یا اینکه مواردی در پس زمینه کلاس مجازی داشته باشند که سعی می کنند جلوی آنها را بگیرند یا حتی آنها را از بقیه کلاس و دوستان خود پنهان کنند.

وی افزود: آموزش مجازی با این محدودیت ها دانش آموزان را از یادگیری دلسرد می کند و از حضور فعال آنان در کلاس درس می کاهد.معلمان می توانند به مانند کلاس های حضوری ، پس از گذشت چند جلسه با شناخت از دانش آموزان به نگرانی های آنان اعم از شرایط اقتصادی خانواده وویژگی های روانشناختی پی برده و فراگیران را برای رویایی با شرایط جدید کلاس درس آماده کنند.

وی گفت:معلم باید کمک کند تا آنچه دانش آموز از همکلاسی های خود در آموزش حضوری پنهان می کرده در آموزش مجازی و کلاس های تصویری بر ملا نشود.

 دانش آموزان با استرس و آسیب های روانی روبرو هستند
علی اکبری در مورد آسیب ها روانی فضا و آموزش مجازی گفت:استرس می تواند مهارتهای عملکردی دانش آموزان را کاهش داده و پردازش شناختی وتنظیم هیجانی را مختل کند. همه اینها یادگیری ، فکر کردن و مشارکت معنادار را دشوار می کند.

وی ادامه داد:بهتر است معلمان یادگیری اجتماعی-احساسی را در برنامه های آموزش از راه دور خود قرار دهند. این می تواند به دانش آموزان در مدیریت احساسات کمک کند. همچنین می تواند به خانواده ها کمک کند تا بفهمند که فرزندشان کدام نوع کمک عاطفی را نیاز دارد.

محتوا در دسترس نیست
این کارشناس تعلیم و تربیت گفت :اطمینان از در دسترس بودن مواد درسی می تواند یک چالش بزرگ باشد ، خواه دانش آموزان در آموزش آنلاین باشندخواه در کلاس درس حضوری.در برخی موارد ، ارائه محتوا به روشی جدید باعث می شود دانش آموزان نتوانند به آن دسترسی داشته باشند. معلمان برای کاهش این آسیب بایستی شیوه هایی را برای یادگیری آنلاین و بررسی تکالیف اتخاذ کنند که در آن از دسترس بودن محتوای آموزشی برای دانش آموزان ، مطمئن باشند .محتوای آموزشی را به شیوه های نوین فناوری تهیه و پس از تدریس در اختیار دانش آموزان قرار دهند.

دانش آموزان در آموزش مجازی به ساختار و حمایت بیشتری نیاز دارند
وی ادامه داد:آنچه قابل ذکر است این نکته که بسیاری از دانش آموزان با تکیه بر ساختار و حمایت مدرسه در آموزش حضوری می توانند در انجام وظایف خود به خوبی پیش روند.

وی افزود: یادگیری از راه دور به این معنی است که دانش آموزان باید مستقل تر بوده و نسبت به یادگیری خود مسئول باشند. ممکن است عقب ماندن در دریافت آموزش و انجام تکلیف برای دانش آموزان آنقدر دلهره آور باشد که آنان را از مسیر یادگیری دور کند.معلمان به دنبال راه هایی برای کاهش استرس در مورد مهلت ها و میزان کار باقی مانده از انجام وظایف درسی باشند. استراتژی هایی را برای مدیریت بیشتر کارها به دانش آموزان نشان دهند ، مانند برنامه ریزی های روزانه و تقسیم کارهای عقب مانده باشد.

انتظارات از تعامل سازنده تغییر نکرده است
وی در مورد شیوه تعامل سازنده با دانش آموزان گفت:با آموزش مجازی ، تعامل ممکن است متفاوت به نظر برسد و نه فقط به این دلیل که محیط کلاس شما متفاوت است بلکه در این آموزش تعامل ، از دانش آموز به دانش آموز دیگرنیز متفاوت به نظر برسد.

وی اضافه کرد:کلاس های ویدئویی زنده ممکن است چالش های منحصر به فردی را برای دانش آموزانی ایجاد کند که متفاوت یاد می گیرند و فکر می کنند. دانش آموزانی که در تمرکز و حواس پرتی مشکل دارند ، در مدیریت ورودی حسی مشکل دارند یا اضطراب خود را در معرض نمایش قرار می دهند ممکن است به گونه ای رفتار کنند که تعریف شما از تعامل را به چالش بکشد. رفتارهایی مانند عصبانیت ، خاموش کردن دوربین یا جابجایی در جلسات کلاس می تواند عدم تعامل به نظر برسد.

وی گفت:این مهم است که بدانیم دانش آموزان به روش های مختلف مشارکت می کنند. ممکن است مشارکت دانش آموزان در طول آموزش مجازی دشوار باشد ، اما غیر ممکن نیست. معلمان با مهارت های دانشی خود می توانند شیوه تعاملی دانش آموزان را شناسایی کنند و آن را در کلاس بهبود ببخشند.

وی در پایان گفت:بااین وجود هرچند كه یادگیری مجازی دانش آموزان را خسته می کند و اختلافات طبقاتی اجتماعی را تشدید می کند اما دارای مزیت هایی ست که غیرقابل انکار است. مراكز آموزشي مي توانند از بسیاری از ویژگیهایی که آموزش مجازی برای کاهش فاصله ها، افزایش دسترسی و مشارکت دانش آموزان و بهبود نتایج یادگیری دارند، استفاده کنند.