- بنا بر اعلام معاونت فرهنگی دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آیین نامه آموزشی دانشجویان غیر ایرانی (بین الملل) در هشتادمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی در مردادماه ۱۴۰۰ به تصویب رسید و جهت دانشجویان غیر ایرانی (بینالملل) که از مهرماه سال تحصیلی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ و به بعد در دانشگاههای علوم پزشکی داخل ایران تحصیل خود را آغاز میکنند، لازم الاجرا است.
براین اساس، تمامی مقررات مغایر با آن جهت دانشجویان مشمول این آییننامه ملغی است و شورای آموزشی دانشگاه میتواند وضعیت تحصیلی دانشجویان ورودی سالهای قبل از سال تحصیلی ۱۴۰۰- ۱۴۰۱ را با مفاد این آیین نامه تطبیق دهند و مطابق آن اقدام کند.
اهداف جذب دانشجویان خارجی در دانشگاههای علوم پزشکی
در راستای اجرای سیاستهای کلی شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص جذب دانشجویان غیر ایرانی و برنامههای تحول در آموزش علوم پزشکی برای بین المللی سازی دانشگاههای علوم پزشکی، بیش از یک دهه است که این دانشگاهها نسبت به پذیرش و آموزش دانشجویان غیر ایرانی اقدام کرده اند.
استفاده از یک آیین نامه آموزشی مشترک و جامع ضمن افزایش جایگاه و اعتبار آموزشی دانشگاههای کشور در سطح بین الملل، سبب بهره گیری بهینه از ظرفیتهای موجود برای ارتقاء سطح کیفی آموزش و پژوهش دانشجویان غیر ایرانی در تمامی رشته / مقاطع میشود.
هدف از تدوین این آیین نامه، انتظام بخشیدن به امور تحصیلی دانشجویان غیرایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاههای علوم پزشکی است تا با تعیین چارچوبهای قانونی لازم، برنامههای آموزشی دانشگاهها به صورت هماهنگ اجرا شود.
این آیین نامه شامل تمام رشته مقاطع آموزشی دانشجویان بین الملل به استثناء دورههای تخصص و فوق تخصص و فلوشیپ بالینی است.
در تدوین این آییننامه از آیین نامهها و مقررات دانشجویان ایرانی و همچنین مقررات دانشجویان خارجی استفاده شده است، اما تصمیم گیری برعهده شورای دانشگاه است. دانشگاه در تغییر اصول و تفاسیر مغایر با اصول این آییننامه مجاز نیست.
لازم است دانشگاههای علوم پزشکی که دارای دانشجویان غیر ایرانی هستند، دانشجویان را از آغاز تحصیل با مفاد آییننامه آشنا کنند.
مقاطع تحصیلی شامل کلیه مقاطع تحصیلی Undergraduate شامل کاردانی (فوق دیپلم)، کارشناسی (لیسانس)، دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی)، MBBS و BDS و مقاطع Postgraduate شامل کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری تخصصی (Ph.D) مشمول این آیین نامه است.
منظور از دانشجوی غیر ایرانی افرادی هستند که مطابق قانون تابعیت مصوب ۱۶ شهریور ماه ۱۳۰۸ مجلس شورای ملی مشمول تابعیت ایرانی نمیشوند.
کدام دانشگاهها میتوانند دانشجوی خارجی جذب کنند
دانشگاههای علوم پزشکی در تمام مقاطع تحصیلی و دانشکدههای علوم پزشکی صرفاً در مقاطع کاردانی و کارشناسی میتوانند اقدام به پذیرش و جذب دانشجویان غیر ایرانی کنند و باید دارای شرایط زیر باشند:
۱) دارای معاونت بین الملل و یا مدیریت امور بین الملل مستقل
۲) دارا بودن شرایط اعتباربخشی موسسهای و اعتبار بخشی برنامهای
۳) دارا بودن تارنمای دانشگاه / دانشکده حداقل دو زبانه (فارسی و انگلیسی). ارائه جزئیات فعالیت آموزشی به زبان انگلیسی
۴) دارا بودن ساختار مناسب برای ارائه آموزش مجازی مطابق با آیین نامه مصوبه وزارت بهداشت برای دانشجویان بین الملل
۵) دانشگاهها و دانشکدههایی صرفاً میتوانند در رشتههایی که برای دانشجویان ایرانی مجوز پذیرش دانشجو دارند و تاکنون دو دوره دانشجو در این رشته فارغ التحصیل کردهاند برای پذیرش دانشجوی بین الملل اقدام کنند.
۶) دانشگاهها درصورتی که مجوز پذیرش دانشجو در رشتهای نداشته باشند میتوانند پس از تایید معاونت آموزشی وزارت بهداشت برای جذب دانشجوی بین المللی بر اساس شرایط زیر اقدام کنند:
الف - پذیرش دانشجو در رشتههایی که خاص متقاضیان بین الملل راه اندازی شده و آن رشته برای دانشجویان ایرانی تعریف نشده است.
ب - در صورتی که دانشگاه معیارهای راهاندازی رشته را دارا است، ولی به دلیل سیاستهای وزارت بهداشت نیاز به گسترش پذیرش دانشجو در آن رشته برای متقاضیان ایرانی وجود ندارد
د - در صورتی که دانشگاه متقاضی با مجوز وزارت بهداشت با یکی از دانشگاههای (داخلی یا خارجی) دارای مجوز پذیرش دانشجو در رشته مورد تقاضا تفاهم نامه همکاری آموزشی برای جذب دانشجوی بین الملل منعقد کرده و بخشی از شرایط لازم آموزش دانشجو در آن رشته فراهم کرده باشد.
دانشگاهها و دانشکدههایی که معیارهای اصلی پذیرش دانشجوی بینالملل را نداشته باشند میتوانند در قالب همکاریهای بین دانشگاهی با سایر دانشگاههای درون آن منطقه پس از تایید معاونت آموزشی وزارت بهداشت نسبت به پذیرش دانشجو اقدام کنند.
شرایط مجوز اخذ پذیرش دانشجوی غیر ایرانی در هر رشته / مقطع
تمام دانشگاهها موظفند برای اخذ پذیرش دانشجوی بین الملل در هر رشته مقطع فرآیند تدوین برنامه آموزشی به زبان انگلیسی و اخذ مجوز پذیرش دانشجو از کمیته تطبیق ظرفیت پذیرش سالیانه را طی کنند.
با توجه به اینکه شرایط ارزیابی دانشجویان در آزمونهای جامعه جامع یکسان است برنامه آموزشی تدوین شده به زبان انگلیسی باید با برنامه آموزشی در حال اجرا برای دانشجویان ایرانی و یا برنامه آموزشی در حال اجرا برای دانشجویان بین الملل در سایر دانشگاهها ۸۰ درصد تطابق داشته باشد.
تایید برنامه آموزشی، تایید وجود فضای مناسب آموزشی و تعیین ظرفیت پذیرش دانشجو بر عهده کمیته تطبیق دانشگاه است.
ظرفیت پذیرش سالیانه دانشجوی غیرایرانی
ظرفیت پذیرش حداکثر ۲۰ درصد ظرفیت هر رشته / مقطع برای دورههای کاردانی، کارشناسی و دکتری عمومی و حداکثر ۵۰ درصد هر رشته / مقطع برای دورههای تحصیلات تکمیلی تعیین شده برای جذب دانشجوی ایرانی است.
تبصره: در صورتی که دانشگاه جهت پذیرش دانشجو در هر رشته / مقطع فضا و امکانات جدیدی را احداث کند از این بند مستثنی خواهد بود. رشته مقاطع خاص متقاضیان بین الملل هم از رعایت ظرفیت پذیرش مستثنی هستند.
شرایط پذیرش دانشجوی غیرایرانی
اولین شرط پذیرش داشتن تابعیت غیر ایرانی است.
متقاضیان دارای کارت پناهندگی در ایران و یا اتباع خارجی دارای اجداد ایرانی که تمام مقاطع تحصیلی آموزش دوره قبل از دانشگاه را در خارج از ایران طی کرده اند میتوانند درخواست خود را به کمیته پذیرش دانشجویان خارجی ارائه کنند.
داشتن شرایط اختصاصی (جسمی روانی) ورود به هر رشته / مقطع مطابق دفترچه آزمونهای داخل کشور الزامی است.
آموزش برای دانشجویان صرفاً به زبان فارسی و یا انگلیسی خواهد بود و برای تمام دانشجویان توانمندیهای مکالمهای و نوشتاری به زبان انگلیسی لازم است.
داشتن مدرک زبان انگلیسی در موقع ثبت نام برای مقاطع کاردانی، کارشناسی و دکتری عمومی در آیلتس آکادمیک حداقل نمره ۵.۵، تافل iBT حداقل نمره ۶۹، تافل PBT حداقل نمره ۵۲۵ و برای مقاطع تحصیلات تکمیلی در آیلتس آکادمیک حداقل نمره ۶، تافل iBT حداقل نمره ۶۹، تافل PBT حداقل نمره ۵۲۵ الزامی است.
متقاضیان در صورت نداشتن مدرک زبان انگلیسی باید در آزمونهای تعیین سطح مورد تایید وزارت بهداشت شرکت کرده و در صورت قبولی گواهی معافیت را کسب کرده و در صورت عدم قبولی در کلاس آموزش زبان انگلیسی شرکت کنند.
دانشجویان رشتههایی که با بیمار در ارتباط هستند مانند رشتههای (MD و DDS) مطابق کوریکولوم درسی خود نیازمند گذراندن دورههای آموزش زبان فارسی و کسب توانمندیهای لازم هستند و باید قبل از شروع دورههای کارآموزی توانمندی لازم را را کسب کنند. شرکت در آزمون سامفا (سنجش استاندارد مهارتهای زبان فارسی) الزامی است.
دانشجویان متقاضی میتوانند فرمهای درخواست پذیرش مربوط به دانشگاه مورد نظر را تکمیل و ارائه کنند.
مدارک مورد نظر شامل مدارک تحصیلی دبیرستان و یا مقاطع قبلی، پاسپورت دارای حداقل ۶ ماه اعتبار، عکس جدید، انگیزه نامه، توصیه نامه و رزومه است.
نحوه پذیرش دانشجوی غیرایرانی در دانشگاههای علوم پزشکی
در هر دانشگاه کمیتهای به عنوان کمیته پذیرش دانشجویان بین المللی متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی تشکیل میشود. مجوز تشکیل کمیته پذیرش دانش با تایید شورای آموزشی دانشگاه صورت میگیرد و کمیته به منظور پذیرش دانشجوی بین المللی تشکیل میشود.
درخواست هر متقاضی در کمیته پذیرش مورد بررسی قرار میگیرد و صورت جلسه کمیته سند الزامی پذیرش دانشجو محسوب میشود. کمیته پذیرش، مسئول ارزیابی مدارک تایید صحت و سقم آنان و تایید پذیرش متقاضی است. کمیته باید استعلام لازم از سامانه سائورگ (SAORG) سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشور متقاضی و ارگان صادر کننده مدرک را ارزیابی کند.
پذیرش دانشجویان بین الملل در دانشگاه بر اساس ظرفیت کسب کرده میتواند سالانه یک یا دو نوبت برای شروع دوره در ماههای «مهر / سپتامبر» و «بهمن / فوریه» انجام پذیرد.
شروع به تحصیل دانشجو مشروط به اخذ ویزای دانشجویی است که به درخواست دانشگاه مربوطه و جهت تحصیل دانشجو در آن دانشگاه صادر میشود.
پذیرش قطعی دانشجو منوط به ثبت مدارک در سامانه سامانه سائورگ (SAORG) و تایید مدارک و صلاحیت عمومی توسط امور کنسولی وزارت بهداشت است.
به منظور انجام امور کنسولی مشتمل بر تاییدیههای مربوطه دانشگاه موظف است به صورت مستقل و یا با همکاری سایر دانشگاهها، دفتر کنسولی با همکاری وزارت بهداشت و وزارت علوم ایجاد کند تا به امور کنسولی دانشجویان بپردازد.
اعلام حداقل شهریه دانشجویان غیرایرانی
نحوه اخذ شهریه به صورت نظام سالانه و یا ترمی واحدی بر اساس نظام نامه مالی دانشجویان بین الملل هر دانشگاه مصوب هیئت امنای دانشگاه است. دانشگاه میتواند یکی از دو نظام دریافت شهریه را انتخاب کند.
دانشگاه موظف است وجه شهریه آموزشی هر رشته / مقطع را به تفکیک در سایت خود اطلاعرسانی کند.
اخذ شهریه بر اساس ارزهای رایج تایید شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است. اخذ شهریه ریالی از دانشجو ممنوع است.
بر اساس هزینه تمام شده تربیت دانشجو حداقل شهریه سالانه مقاطع مختلف به شرح زیر پیشبینی میشود دانشگاهها موظف به رعایت حداقل قیمت هستند که بر اساس مصوبات هیات امنا تعیین خواهد شد:
- دورههای کاردانی (فوق دیپلم)، کارشناسی (لیسانس)، کارشناسی ارشد (فوق لیسانس): حداقل شهریه سالانه ۲ هزار دلار
- دورههای دکترای عمومی (پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی)، MBBS و BDS: حداقل شهریه سالانه ۳ هزار دلار
- دورههای دکترای تخصصی (Ph.D): حداقل شهریه سالانه ۴ هزار دلار
دانشگاهها میتوانند بر اساس سیاستهای خود پس از تصویب هیئت امنا تا مبلغ ۲۵ درصد شهریه را به متقاضیان دورههای کاردانی و کارشناسی و کارشناسی ارشد تخفیف دهند. سقف شهریه سالانه ۴ برابر حداقل شهریه سالانه است.
دانشگاهها میتوانند بر حسب سیاستهای خود پس از تصویب هیات امنا به جای پرداخت کمک هزینه تحصیلی دوره دکترای تخصصی پرداخت شهریه آنها را ۱۰۰ درصد تخفیف دهند. حداقل شهریه سالانه و سقف دریافت شهریه هر ساله توسط معاونت آموزشی وزارت بهداشت ابلاغ خواهد شد.
برای جذب متقاضیان برتر سایر کشورها دانشگاهها میتوانند سیاستهای تشویقی تخفیف شهریه تا سقف ۱۰۰ درصد را برای دانشجویان نخبه در نظر بگیرند.
در صورتی که دانشجوی بین الملل از سوی ارگانهای واجد صلاحیت معرفی و توسط وزارت بهداشت پذیرش و به دانشگاه معرفی شود، پرداخت شهریه مطابق ضوابط خواهد بود.
قوانین آموزشی برای دانشجویان غیرایرانی همانند دانشجویان ایرانی است
نظام آموزش عالی در ایران برای تمام مقاطع و رشتهها به صورت ترمی واحدی است و قوانین نظام آموزشی برای دانشجویان ایرانی و غیر ایرانی یکسان است. اموری همچون انتخاب واحدهای درسی، طول مدت تحصیل، حذف و اضافه دروس، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو برای تمام دانشجویان یکسان است.
در مورد آزمونهای دانشگاهی، آزمونها باید دقیقاً به همان زبان اعلام شده در سایت پذیرش دانشگاه باشد. چنانچه آزمون به دو زبان فارسی و انگلیسی برگزار میشود، دانشجو میتواند زبان آزمون را انتخاب کند.
آزمونهای جامع توسط وزارت بهداشت یا قطبهای ده گانه دانشگاهها همزمان به زبان انگلیسی خواهد بود و دانشجو میتواند زبان خود آزمون خود را انتخاب کند. دانشجویان غیر فارسی زبان در هر مقطع که در آزمون فارسی شرکت کنند میتوانند از ۲۵ درصد زمان مازاد برای آزمون استفاده کنند.
جهت دانشجویان غیر ایرانی حداکثر تعداد دفعات مجاز شرکت در آزمونهای جامع علوم پایه و پیش کارورزی ۴ نوبت و آزمون جامع دوره دکترای تخصصی سه نوبت است. حد نصاب آزمونهای جامع که به صورت متمرکز برگزار میشود برای دانشجویان غیرایرانی ۵ درصد کمتر از حد نصاب تعیین شده برای دانشجویان ایرانی است.
نحوه انتقالی و میهمان شدن دانشجویان غیرایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاههای علوم پزشکی
انتقال دانشجوی غیرایرانی از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر در داخل ایران ممنوع است و چنانچه دانشجویی درخواست تغییر دانشگاه داشته باشد باید از ادامه تحصیل در دانشگاه اول انصراف دهد، شروع به تحصیل در دانشگاه جدید منوط به تمام امور کنسولی اخذ مجوزهای مربوطه است.
انتقال دانشجو از دانشگاه خارج از ایران به داخل ایران نیز ممنوع است و دانشجو تنها میتواند به عنوان یک متقاضی جدید درخواست تحصیل در دانشگاه داخل ایران کند.
تنها انتقال دانشجو از پردیس یک دانشگاه به پردیس دیگر همان دانشگاه با رعایت مقررات مالی تعیین شده و سایر مقررات دانشگاه بلامانع است است.
دانشجویان غیرایرانی برای مهمان شدن، مشروط به رعایت تمام ضوابط کنسولی میتوانند با موافقت دانشگاههای مبدا و مقصد در داخل ایران محل تحصیل خود را به طور موقت برای مدت معین تغییر دهند.
همچنین دانشجویان غیرایرانی در طول دوره تحصیل خود میتوانند در صورت داشتن شرایط و موافقت دانشگاه به رشته دیگری در همان دانشگاه تغییر رشته دهند.
درخواست پذیرش واحدهای آموزشی گذرانده شده در دانشگاه دیگر تابع مقررات آموزشی هر دانشگاه است و دانشگاه میتواند بر اساس ارزیابی سرفصل دروس بخشی از واحدهای گذرانده شده در دانشگاه دیگر را بپذیرد.
چگونگی فرآیند اتمام تحصیل دانشجویان غیرایرانی از جمله فارغ التحصیلی، اخراج و انصراف
فرآیند اتمام تحصیل دانشجویان غیرایرانی به یکی از روشهای فارغ التحصیلی، انصراف از تحصیل و اخراج از تحصیل است.
دانشجویی که تمام واحدهای آموزشی درسی را مطابق برنامه آموزشی مصوب گذرانده باشد فارغ التحصیل شناخته میشود. مدارک تحصیلی توسط دانشگاه به دو زبان فارسی و انگلیسی صادر میشوند و باید به تایید مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت برسند.
دانشگاه در هنگام ارائه مدرک دانشجو موظف به اخذ تعهد دانشجو با این مضمون است که «استفاده از این مدرک برای فعالیت حرفهای در ایران مشروط به اخذ مجوزهای لازم است». این موضوع در هنگام پذیرش دانشجو باید به آنها اعلام شود.
دانشجویی که تمایل به انصراف از تحصیل داشته باشد باید درخواست انصراف خود را شخصاً به اداره آموزش پردیس بین الملل ارائه کند. همچنین درباره اخراج آموزشی از دانشگاه نیز درخواست بازگشت به تحصیل به دنبال اخراج آموزشی فقط یک بار در صورت تایید شورای آموزشی در کمیسیون موارد خاص بررسی میشود.
اشتغال مجدد به تحصیل دانشجوی غیرایرانی که انصراف داده در سایر دانشگاههای ایران به عنوان یک متقاضی جدید بلامانع است.
پذیرش دانشجوی اخراج آموزشی از یک دانشگاه در همان رشته / مقطع در دانشگاه دیگر ایرانی ممنوع است، ولی پذیرش وی در رشته / مقطع دیگر در صورت اظهار دانشجو و استعلام از دانشگاه قبلی با رعایت امور کنسولی بلامانع است.
پذیرش دانشجوی اخراج انضباطی از یک دانشگاه در دانشگاه دیگر ایرانی ممنوع است.
رسیدگی به تخلفات انضباطی دانشجویان غیرایرانی (بین الملل) مطابق مقررات انضباطی دانشجویان داخل کشور مصوب سیصد و پنجاه و چهارمین جلسه ۲۰ تیرماه ۱۳۷۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
قوانین تغییر تابعیت دانشجویان غیرایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاههای علوم پزشکی
برای تحصیل به عنوان دانشجوی غیرایرانی، ملاک تابعیت دانشجو بر اساس وضعیت تابعیت وی در زمان پذیرش است و چنانچه دانشجو به هر دلیل در طی تحصیل تغییر تابعیت دهد (از جمله ازدواج دانشجویان دختر در طی تحصیل با یک فرد ایرانی) دانشجو میتواند به تحصیل خود تا پایان آن رشته / مقطع همانند شرایط تابعیت قبلی خود ادامه دهد، ولی پذیرش وی در سایر رشته مقاطع دیگر تابع مقررات دانشجویان ایرانی خواهد بود.