-مهرنوشت، با انتشار مشکوک برخی از تصاویر داخلی زندان اوین که به سرعت نیز از سوی شبکههای معاند مورد استقبال قرار گرفت، این پرسش جدی به اذهان متبادر شده است که جایگاه نظارت بر عملکرد زیرمجموعههای مسئول در دستگاه قضائی و به ویژه سازمان زندانها کجا است و فرآیند نظارت و بازرسی در این مجموعه به خصوص در مدت اخیر و همگام با تحول در عدلیه، چگونه صورت گرفته است؟
اهمیت موضوع از آنجا ناشی میشود که بدانیم اصل وقوع تخلف در مجموعههای انسانی، امری اجتناب ناپذیر بوده و لاجرم به دلیل تزاحم ها، تضاد روحیات و خُلقیات افراد، برخورداری آنها از امکاناتِ قدرت و سایر عوامل دخیل در زندگی اجتماعی، ناگزیر میباشد، اما هنر مدیریت مشرِف قاطع و حساس، آن است که علاوه بر فعال کردن سیستمهای نظارتی پیشگیرانه، در مواجهه با تخلفات احتمالی هم به گونهای وارد شود که فضای ایجاد حساسیت نسبت به عمل خلاف قانون، غالب شده و علاوه بر آنکه متخلف به گونهای به سزای رفتار خلاف حق و عدالت خود برسد حالت بازدارندگی فعال نیز ایجاد شود.
علاوه بر آنچه گفته آمد، این پرسش نیز به میان میآید که جایگاه و زمان اعمال نظارت بر عملکرد مجموعهها و نسبت آن با احراز و افشای تخلفات چگونه است؟ به عبارت دیگر مدیریت صحیح سیستمی، آن است که پس از احراز و افشای تخلفات و مفاسد، به میدان آمده و عزم خود برای ریشه کنی آن نشان دهد یا آنکه با نظارت مستمر، زمینههای وقوع مشکلات را کاهش داده و بستر وقوع تخلفات را از بین ببرد؟
با نگاهی دقیق بر آمار و عملکرد دستگاه قضائی در دوره تحول و دوران مدیریت آیت الله رئیسی و نیز طی مدت کوتاهی که از مسئولیت حجت الاسلام و المسلمین اژهای بر دستگاه قضائی میگذرد، این حقیقت به اذعان دیدگان منصف و بیدار میآید که روند ایجاد حساسیت نسبت به تخلفات احتمالی، رو به تعالی و پیشرفت بوده و به ویژه در مورد مجموعههای مثل سازمان زندانها، این حساسیت با درجه اهتمام بالایی پیگیری شده است.
چنانکه اصل تغییرات مدیریتی در این سازمان نیز بر اساس همین رویکرد واقع شده است، رئیس فعلی سازمان زندانها یک مدیر جوان تحول خواه است که اقدامات تحولی جدی و مهمی در سازمان زندانها به خصوص در زمینه تربیت و اصلاح، رفع تبعیض در زندانها، ارتقای وضعیت زندانهای کشور، اشتغالزایی برای زندانیان و توجه به خانواده زندانیان داشته است
همچنین بازدیدهای مکرر رئیس سابق و فعلی دستگاه قضائی از ندامتگاهها و تأکیدات جدی بر رعایت حقوق زندانیان، دیدارهای حضوری و چهره به چهره و حتی خصوصی با زندانیان حاضر و شنیدن دغدغهها و مشکلات آنان، گواهی صادق بر این مدعاست.
در همین راستا نشانه دیگر بر اراده جدی قوه قضائیه نسبت به رفع تخلفات و اشکالات در زندانها و احصای مشکلات زندانیان و رسیدگی به آنان، تأکیدات مصرانه و مکرر رئیس فعلی قوه قضائیه بر این موضوع در مدت کوتاه تصدی است.
چنانکه بازدید ماه گذشته رئیس قوه قضائیه از بندهای امنیتی زندان اوین، تاکید وی بر بازدید دادستانها و مسئولین قضائی از ندامتگاهها و اقداماتی همچون بازدید دادستان تهران از بازداشتگاه آگاهی، زنان زندان و زندان تهران بزرگ که در پی صدور دستور اکید رئیس قوه قضائیه صورت گرفت، خود نشان دهنده دغدغه، اهتمام و حساسیت پیشگیرانه قوه قضائیه نسبت به وقوع تخلفات است.
از سوی دیگر با بررسی عملکرد سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی به ویژه در طول مدت مدیریت اخیر این سازمان که همگام با آهنگ دوره تحول و تعالی قوه قضائیه در مبارزه قاطع با فساد و تخلف بوده است، این واقعیت به چشم میآید که درصد برخورد با تخلفات درون سازمانی نظیر آنچه که بخشهایی از آن در فیلمهای منتشر شده از اوین عیان شد، افزایش قابل ملاحظهای یافته و رتبه تخلفات سابق در این سازمان را کاهش داده است.
چنانکه براساس آمار رسمی منتشر شده از سوی سازمان زندانها، مقابله با تخلفات در زیر مجموعه این سازمان در سال ۹۹ نسبت به سال قبل از آن ۳۰ درصد افزایش داشته است.
این آمار گویای آن است که روند شناسایی تخلفات، ایجاد حساسیت نسبت به آنها و نیز نظارتها بر عملکرد کارکنان، روندی پیشگیرانه داشته و به هیچ عنوان مبتنی بر شروع نظارت از هنگام افشای تخلفات نبوده است.
به هر روی، انتشار تصاویر یاد شده در روزهای اخیر گرچه تلخیهای فراوانی در ابعاد مختلف به همراه دارد، اما بی شک خود گواهی بر لزوم اجرای هرچه کاملتر روند اصلاحی و تحولی در دستگاه قضائی نسبت به رویهها، رفتارها و عملکردها است که البته اهتمام دو چندانِ جهادی را در ادامه راه میطلبد.
واقعه انتشار فیلمهای اوین ان شا الله تقویت کننده مسیر تحول و تعالی در عدلیه خواهد بود نه چالشی در برابر این مسیر پر برکت.
: انتشار مطالب و اخبار تحلیلی سایر رسانههای داخلی و خارجی لزوماً به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفاً جهت اطلاع کاربران از فضای رسانهای منتشر میشود.