- هوشمندسازی کامل فرآیندهای قضایی و الکترونیکی کردن امور حقوقی در زمره اولویت‌های اصلی دستگاه قضایی در دوره تحول و تعالی است و حجت‌الاسلام و المسلمین محسنی اژه‌ای در این زمینه تاکیدات زیادی داشته است.

دستور مهم رئیس دستگاه قضا پیرامون مقوله هوشمندسازی فرآیندهای قضایی

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسنی اژه‌ای، روز دوشنبه ۲۱ تیر، در اولین جلسه شورای عالی قوه قضاییه پس از انتصابش به سمت ریاست دستگاه قضا، ۱۰ دستور مهم صادر کرد. یکی از این دستورات ده‌گانه ناظر بر مقوله تکمیل پروژه‌های فناورانه دستگاه قضایی و  دستور برای بررسی دلیل عدم استفاده همه‌جانبه از ظرفیت‌های موجود در حوزه فناوری‌های نوین بود.

جهش فناورانه  دستگاه قضایی

به طور کلی، طی دو سال اخیر، دستگاه قضایی یک جهش فناورانه را تجربه کرده است و بسیاری از امور و فرآیندهای قضایی الکترونیکی شده‌اند؛ امری که  «تسهیل و تسریع در دسترسی مردم به عدالت» و «شفافیت» را در مجموعه دستگاه قضایی گسترش داده است.

تاکید سند تحول بر الکترونیکی شدن فرآیندهای قضایی

در سند تحول قضایی نیز اجرا و پیاده‌سازی پروژه‌های فناورانه برای تسریع و تسهیل دسترسی مردم به عدالت، مورد تاکید قرار گرفته است؛ همچنین در سند مزبور، مفادی گنجانده شده که اجرای آن‌ها مستلزم کاربرد برنامه‌های آنلاین و هوشمند است و بر همین اساس، بیش از۵۰ درصد از تکالیف و راهکار‌های اجرایی که در سند تحول پیش‌بینی شده نیازمند ابزار‌های فناورانه است.

عملیاتی شدن ۴۰ سامانه هوشمند و الکترونیکی در دستگاه قضایی طی یک سال

طی یک سال اخیر، میزان بهره‌برداری و پیاده‌سازی پروژه‌های فناورانه در دستگاه قضایی بی‌سابقه بود و در این مدت یکساله، قریب به ۴۰ سامانه هوشمند و الکترونیکی در دستگاه قضایی افتتاح و عملیاتی شد؛ پروژه‌هایی که پیشبرد امور قضایی مردم را تسهیل و تسریع گرداند.

اما یکی از خدمات الکترونیکی ارائه شده از سوی قوه قضاییه به مردم که در تسهیل و تسریع امور اجتماعی و اقتصادی آنها بسیار راهگشا بوده است، صدور آنلاین گواهی عدم سوءپیشینه می‌باشد.

وصول بیش از ۲ میلیون درخواست گواهی عدم سوء پیشینه

عیسی زارع‌پور، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه صبح روز دوشنبه یازدهم مرداد ماه، در ابتدای جلسه شورای عالی قوه قضاییه با اشاره به ارائه گواهی عدم سوءپیشینه به صورت الکترونیکی در درگاه ملی قوه قضاییه به آدرس eadl.ir، عنوان کرد: از ابتدای سال ۹۹ تا امروز بیش از ۲ میلیون درخواست گواهی عدم سوء پیشینه از سوی مردم واصل شده که خوشبختانه در بسیاری از موارد این گواهی طی کمتر از یک یا دو روز و در تهران نیز ظرف یک تا دو ساعت صادر می‌شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان اینکه در حال حاضر این شرایط مهیاست که گواهی عدم سوءپیشینه بنا به درخواست فرد متقاضی، به همان مرکز و سازمانی که وی مدنظر دارد ارسال شود، گفت: استفاده بیش از پیش مردم از خدمات الکترونیکی قوه قضاییه نظیر ارائه گواهی عدم سوءپیشینه به صورت برخط، در کاهش رفت و آمد‌های مردم به مراکز و سازمان‌ها در شرایط کرونایی بسیار موثر است.

ضرورت آگاهی‌بخشی به مردم برای استفاده از خدمات الکترونیکی قضایی

حجت‌الاسلام و المسلمین محسنی اژه‌ای در واکنش به سخنان رئیس مرکز آمار و فناوری ارتباطات قوه قضاییه، بر ضرورت تقویت ارائه خدمات الکترونیک در دستگاه قضا و همچنین آگاهی بخشی به مردم برای استفاده از این خدمات تاکید کرد و با اشاره به بازدید هفته گذشته خود از واحد‌های قضایی شهرستان قرچک گفت: در جریان این بازدید مراجعه‌کنندگان از عدم تناسب وقتی که در نوبت‌دهی اینترنتی به آن‌ها داده شده بود با وقتی که در مراجعه حضوری به دادگاه برای آن‌ها تعیین شده بود گلایه داشتند باید برای این موضوع تدبیر مناسب اتخاذ شود که تکرار نشود.

دریافت گواهی عدم سوء‌پیشینه از طریق گوشی همراه

امکان دریافت گواهی عدم سوء‌پیشینه از طریق گوشی همراه، یکی از خدمات الکترونیکی ارائه شده توسط دستگاه قضایی است؛ طبق اعلام معاون مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، گواهی عدم سوء پیشینه از طریق اپلیکیشن «عدالت همراه» برای اشخاص حقیقی، حقوقی و وکلا و قضات قابل دریافت است اما بیشترین کاربر این سامانه، مردم عادی هستند.

برای دریافت گواهی عدم سوء‌پیشینه نیاز به کد ثنا است؛ بعد از ثبت درخواست، در سراسر کشور در کمتر از ۴۸ ساعت، پاسخ گواهی عدم سوء پیشینه در ابلاغیه‌ها مشاهده خواهد شد. سال گذشته بیش از یک میلیون گواهی از این طریق صادر شد.

دریافت گواهی عدم سوءپیشنیه، بدون نیاز به مراجعه حضوری با سامانه احراز هویت برخط

همچنین با افتتاح «زیرساخت احراز هویت برخط قوه قضاییه» که گامی در راستای هوشمندسازی صددرصدی قوه قضاییه است، تمامی مراحل خدمات الکترونیکی قضایی، بصورت آنلاین و برخط صورت می‌گیرد؛ بگونه‌ای که اگر تا پیش از این، مراجعان به دستگاه قضایی برای بهره‌گیری از خدمات الکترونیکی قضایی از جمله دریافت گواهی عدم سوء پیشنیه، باید یکبار جهت احراز هویت به دفاتر خدمات قضایی مراجعه می‌کردند، از این به بعد، با افتتاح «زیرساخت احراز هویت برخط قوه قضاییه» دیگر نیازی به آن یک مراجعه حضوری نیز وجود ندارد و تمامی مراحل الکترونیک قضایی مراجعان به صورت غیرحضوری صورت خواهد گرفت.

بنابراین در حال حاضر تمامی مراحل ارائه خدمات الکترونیکی قضایی به صورت آنلاین و هوشمند صورت می‌گیرد و مراجعه‌کنندگان به دستگاه قضایی حتی برای دریافت گواهی عدم سوءپیشنیه خود نیز نیازی به مراجعه حضوری برای احراز هویت ندارند.