تحریریۀ اقتصادی به‌منظور بررسی اقدامات و فعالیت‌های کانون ملی زنان  بازرگان ایران با سیده فاطمه مقیمی رئیس این کانون به گفت‌وگو نشسته است. نحوه ایجاد و فعالیت کانون، پرورش ایده‌ها و توسعه کارآفرینی،  چشم‌انداز و هدف از تشکیل کانون، کمک به امر صادرات در کشور و ... از جمله محورهای این گفت‌وگوست که در ادامه می‌‌خوانیم:

 

 

 

مقیمی: کانون ملی زنان بازرگان ایران در ابتدا با نام شورای بانوان بازرگان در دهه ۸۰ شکل گرفت و بعد توسعه پیدا کرد و از طریق اتاق بازرگانی ایران به ثبت رسید و در محدوده آیین‌نامه‌ها و اساسنامه اتاق بازرگانی ایران فعالیت می‌کند. از اواخر دهه ۸۰ کانون با کمک و حمایت وزیر وقت وزارت بازرگانی آقای دکتر غضنفری و در مجموعه اولیه به‌عنوان هیئت مؤسس با حضور بنده، خانم‌های به نمایندگی از هیئت دولت و مرکز توسعه تجارت و یکی از کارشناسان اتاق اصناف شروع به فعالیت کردیم.

 

در حال حاضر کانون ملی زنان بازرگانان ایران در همه استان‌های کشور راه‌اندازی شده است و  ۲۲ کانون فعال در سراسر کشور داریم که هر کانون اعضای خاص خود را دارد. بعضی از اعضا کارت عضویت و کارت بازرگانی دارند و تعدادی هم به‌عنوان عضوهای افتخاری در مجموعه فعالیت می‌کنند. با تشکیل کانون رنان بازرگان ایران زمینه شناسایی بانوان کارآفرین و توانمند و صدور کارت بازرگانی برای این فعالان اقتصادی مهیا شد.

 

 

میزان: کانون ملی  زنان بازرگان ایران در کشور از چه جایگاهی برخوردار است؟

مقیمی: این کانون به لحاظ ورود فعال زنان بازرگان در عرصه اقتصادی، یکی از مؤثرترین تشکلات در کشور محسوب می‌شود و همواره از ظرفیت‌های بسیار بالایی برخوردار است. یکی از موضوعاتی که باید موردتوجه مسؤولین قرار گیرد توجه به تجربه زنان بازرگان است، متأسفانه هرگز از ظرفیت این زنان در مشاوره اقتصادی استفاده نمی‌شود و زنان بازرگان همواره به دنبال کارمندان دولتی هستند تا بلکه نقطه نظرات خود را مطرح کنند.

به‌طور کلی هر تشکل اقتصادی علاوه بر اختیاراتی که قانون بر عهده او می‌گذارد، دارای یکسری وظایف است و کانون زنان بازرگان هم تلاش کرده متناسب با اتاق بازرگانی به ایفای نقش بپردازد.

بومی سازی و شبیه سازی الگوهای بین المللی

میزان: برای پرورش ایده ها و توسعه کارآفرینی چه برنامه هایی دارید؟

 

مقیمی: در کنار این فعالیت‌های دیگر اتاق فکری تشکیل داده‌ایم که ماهی یک بار تکرار می شود و در این اتاق اعضا فعالیت‌هایی را که نو، جدید و موفق هستند و حتی بعضی از فعالیت‌های ناموفق را  هم در کنار آن‌ها جهت الگوبرداری به ارائه می دهند، و این تفکرهای خلاق و کارآفرین برای بهر مندی اعضا ارزش گزاری می شوند. در بخش دیگر الگوهای بین‌المللی به لحاظ دسترسی ساده مورد مطالعه قرار گرفته و پس از بومی‌سازی و شبیه‌سازی در اختیار زنان بازرگان قرار می‌گیرند، تا بتوانیم با استفاده از آن‌ها موفقیت را برای مجموعه بانوان داشته باشیم.

 

ما در خلال این‌ها بحث آموزش را داریم که اطلاعات جدید و مهارت‌های مورد نظر را به بانوان آموزش می‌دهیم در کانون بخش‌های حقوقی مشاوره رایگان را هم داریم و هر جا که فکر کنیم بانوان کمبودهایی ازنظر اطلاعاتی، علمی یا تجربی دارند به آن‌ها کمک می‌کنیم. بانوانی که وارد کانون شده و کارت بازرگانی دریافت کرده‌اند پس از شناسایی ظرفیت آن‌ها در صادرات، واردات و ترانزیت از طریق مشاوره تخصصی به هدایت اصولی آنها در مسیر کار اقتصادی مطلوب کمک می‌کنیم.

 

 

 

مقیمی: در حال حاضر با وجود شیوع این بیماری با برگزاری و بینارهای آموزشی را به‌صورت دائم در سایت کانون  برگزار می‌کنیم به عنوان مثال یکی از وبینارهای که به‌زودی برگزار می‌شود، وبینار آموزشی بنگاه‌های کوچک و متوسط با رویکرد شروع و توسعه کسب‌وکار برای بانوان است.

 

 

 

مقیمی: تا اندازه زیادی به این هدف رسیده‌ایم، اما هیچ‌وقت انسان به نهایت دسترسی پیدا نمی‌کند، انسانی که می‌خواهد به دنبال ایده‌های خود باشد نهایت برایش متغیر است یعنی بعد از رسیدن به نقطه‌ای از موفقیت دوباره برای رسیدن به هدف بالاتری تلاش می‌کند و پله‌های موفقیت را طی می‌کند ما نیز در اوایل کار هدف تشکیل کانون فقط در تهران بود اما بعد تأسیس مراکز را در کل کشور داشتیم و در حال حاضر نیز آرمان‌هایی داریم.

 

برنامه‌ریزی ما فقط برای زنان بازرگان فعلی نیست بلکه برای بانوان جوانی که می‌توانند در آینده علمدار اقتصاد بازرگانی کشور باشند نیز برنامه داریم، یعنی دخترانی که تحصیلات دانشگاهی دارند، ولی اطلاعاتی برای ورود به حوزه بازرگانی ندارند در حالی که هنوز در کنار هستند و کارت بازرگانی هم ندارند عضو کانون زنان می‌شوند. و یاد می‌گیرند که چگونه حرکت کنند و از تجارب دیگران استفاده و الگوبرداری کند و این یادگیری و الگوسازی باعث می‌شود که اعتمادبه‌نفس و دانش لازم را کسب کنند و درنهایت وارد حوزه فعالیت شوند.

 

 

مقیمی: در کل کشور چیزی بالغ بر ۲ هزار نفر عضو داریم به‌طور مثال در تهران ۱۰۰ نفر عضو کانون داریم و در استان‌ها هم برحسب تناسب و شرایط موجود در آن استان تعداد اعضا متغیر است تعداد بانوانی که کارت بازرگانی دارند، اما عضو کانون نیستند خیلی بیشتر است و ممکن است که آنان هنوز فرصت و یا نیاز به عضو  شدن در کانون را پیدا نکرده باشند و ما به دنبال این هستیم که این فرصت را همه‌گیر کنیم.

 

 

مقیمی: ما در بخش‌های واردات، صادرات، ترانزیت، معادن، صنعت، کشاورزی و خدمات فعالیت می‌کنیم، اما کارت عضویت‌های کانون زنان را بیشتر بخش خدماتی به خود اختصاص داده است. اما در کل محدودیتی برای فعالیت اعضا نداریم و آنان می‌توانند همانند دیگر تجار در همه زمینه‌ها صادرات و واردات انجام می‌دهند و با توجه به علاقه‌مندی و توانمندی خود و شرایط موجود دست به فعالیت‌های تجاری می‌زنند. به‌عنوان مثال زنان بازرگان مستقر در حوزه خلیج‌فارس با تمرکز روی شیلات و خرما، زنان بازرگان مستقر در شمال کشور با تمرکز روی صیفی‌جات و مرکبات و حتی برخی زنان بازرگان به‌عنوان مدیران عامل کارخانه‌های صنعتی در صادرات محصولات خدمات مهندسی فعالیت دارند.

معرفی بانوان عضو کانون به هیئت‌های تجاری که وارد کشور می‌شوند

میزان: لطفا بفرمایید فعالیت‌های کانون چه کمکی به امر صادرات در کشور کرده و چه محصولاتی را صادر می‌کنید ؟

 

مقیمی: فعالیت‌های کانون برای رشد حضور زنان در جامعه اقتصادی، از طریق کمک و مشاوره به آنان از قبیل مشاوره‌های مالیاتی، حقوقی، بیمه‌ای، حل اختلاف برای اینکه بتواند درست‌کار کند صورت می گیرد که به‌صورت غیرمستقیم به صادرات کشور کمک می‌کند از طرفی با دادن تسهیلات و رایزنی با نهادهای مرتبط و معرفی به هیئت‌های تجاری که وارد کشور می‌شوند و یا هیئت‌هایی که به خارج از کشور اعزام می‌شوند، به ارتباطات آنان جهت توسعه صادرات کمک می‌شود، اعضای کانون ما در حوزه‌های مختلف ازجمله صادرات زعفران، خشکبار و حتی صادرات مشتقات نفتی فعالیت می‌کنند و علی رغم خانم بودن آن‌ها اعضایی داریم که با عنوان مثال آسانسور برقی تولید و صادر می‌کنند و در این امر فعالیت بانوان در شهرستان‌ها به‌گونه‌ای رشد دارد که باید برای بانوان تهرانی الگویی باشند  مثلاً ما در کانون بازرگانان شعبه قزوین کمیسیون بانوان صنعت ساختمان داریم که خانم‌ها پیمانکار ساختمانی هستند و چه‌کارهای بزرگی که انجام داده‌اند و تولیدکنندگان خوبی در بخش تجهیزات پزشکی داریم و همه این‌ها در بحث صادرات موفق هم هستند.

 

مقیمی: ما در وب‌سایت کانون و در فضاهای مجازی و علاوه بر آن با انتشار بولتن‌های خبری اطلاع‌رسانی می‌کنیم، اما برای انتشار بولتن‌ها به علت اینکه هزینه چاپشان زیاد است و تهیه آن‌ها مشکلاتی دارد کمتر اقدام می‌کنیم،  در  رسانه‌ها هم اطلاع‌رسانی داریم و خانم‌های هم  که عضو اتاق هستند و در رسانه‌ها فعالیت می‌کنند در این امر به ما کمک می‌کنند.

ارائه تصمیمات در کمیسیون‌های تخصصی به قوای سه گانه
میزان: کانون ملی زنان برای تعامل و هماهنگی با چه نهاهای مرتبطی در ارتباط است؟

مقیمی: رابطه ما با نهاد‌های مرتبط خیلی وسیع است و باتوجه به اینکه یکی از فعالیت های اتاق بازرگانی ایران ارائه تصمیمات در کمیسیون‌های تخصصی به قوای سه گانه در جهت حمایت بخش خصوصی است  و شخصاً به غیر از ریاست کانون زنان بازرگان عضو هیئت رئیسه اتاق بازرگانی هم هستم. و هرآنچه را که ما در کانون نیاز داریم از طریق اتاق بازرگانی ایران و ارتباط آن به سه قوه جلو می‌بریم.

 

 

 

 

 

 مقیمی: ما در کانون به دلیل اینکه اعضای کانون پایه اولیه برای شروع کار را دارند کارگاه یا تولیدی برای اشتغال بانوان نداریم،  مثلاً ما تشکلی برای کمک به بانوان سرپرست خانوار و خانم‌های بی‌بضاعت نیستیم بلکه در کانون ما کسانی عضو می‌شوند که بستر اولیه فعالیت اقتصادی را دارند و ما  برای جهش و توسعه فعالیت آن‌ها به‌خصوص در بخش صادرات محصولات تولیدی به آن‌ها کمک می‌کنیم و این قدم مهمی است و هرچه این بانوان توانمندتر شوند می‌توانند افراد بیشتری را تحت پوشش قرار دهند و در شرایطی که ما با معضلی به نام بحران اقتصادی مواجه هستیم سعی کردیم که یک‌بخشی از بانوان را که می‌توانند عضو کانون شوند جذب کنیم و با پرورش و توسعه حوزه فعالیت آن‌ها به جذب نیروهای بیشتر و اشتغال‌زایی در جامعه به آن‌ها کمک کنیم.

دولت کمکی به عرضه محصولات در نمایشگاهای بین المللی نکرده است

 

مقیمی: ما در صفحه کانون برای محصولات تولیدی اعضا تبلیغ می‌کنیم و به دلیل اینکه صفحه کانون دنبال کننده (فالور) زیادی دارد این امر به خوبی انجام می‌شود، اما در خارج از ایران برای اینکه خانم‌های عضو اتاق‌های بازرگانی در نمایشگاه‌ها شرکت کنند و محصولات تولیدی خود را عرضه کنند به آن‌ها از سوی دولت هزینه شرکت در نمایشگاه پرداخت می‌شود در کشورهایی مثل ترکیه، انجمن‌های کارآفرینی بانوان بسیار فعال هستند به دلیل اینکه وقت صادرات کالا دارند هزینه حمل کالا به‌عنوان پاداش از سوی دولت به آن‌ها پرداخت می‌شود و دولت بستر را برای آن‌ها فراهم می‌کند تا به‌راحتی صادرات انجام دهند و رقیب آن‌ها در بخش صادرات نمی‌شود، اما متأسفانه در کشور ما این‌چنین نیست و فکر می‌کنم این‌ها چیزهایی است که دولت جدید باید به آن‌ها بپردازد.

 

 

مقیمی: من در دانشگاه تدریس می‌کنم، و با دانشجویان ارتباط نزدیک دارم، اما هنوز فعالیت خاصی در زمینه ارتباط با دانشگاه‌ها نداشته‌ایم به دلیل اینکه ما بودجه‌ای دریافت نمی‌کنیم و توان مالی ما محدودشده است به‌حق عضویتی که از اعضا کانون دریافت می‌کنیم و کمک سالیانه اتاق بازرگانی به ما که خیلی هم چشمگیر نیست و به طبع فعالیت‌های کانون کم می‌شود اما در برنامه‌های آتی کانون ارتباط با دانشگاه ها گنجانده‌شده است.

 

 

 

مقیمی: فعالیت کانون زنان بازرگان در سال‌های گذشته به همه ثابت کرد که نه تنها بانوان می‌توانند در حوزه صنعت، کشاورزی، تجارت و بازرگانی نقش‌آفرینی کنند، بلکه امروز به رایزنان و نمایندگان اقتصادی ایران تبدیل‌شده‌اند. اما اگر اختیاراتی بیشتری ازنظر قانونی، فرهنگی و... به زنان جامعه اعطا می‌شد، قطعاً توسعه و پیشرفت اقتصادی کشور چندین گام جلوتر بود، همین حالا زنان ما با همه محدودیت‌ها موفق شدند که در عرصه فعالیت‌های اقتصادی پیشتاز باشند و برای تک‌تک مشکلات راهکار ارائه دهند.

 

انعقاد تفاهم نامه‌های تجاری و اقتصادی با کشورهای مسلمان نظیر اندونزی و مالزی

میزان: با توجه به اینکه تمرکز کانون زنان بازرگان فقط مختص به داخل کشور نیست، چه اهدافی را از نشست‌های بین المللی و خارجی خود دنبال می‌کنید؟

مقیمی: یکی از هدف‌های اصلی کانون زنان بازرگان در سطح کلان اقتصادی کشور، فراهم کردن بستر برای ورود زنان به میدان مذاکرات اقتصادی، رویدادهای تجاری و هیئت‌های اقتصادی است. اعتقاد ما این است که جنس رویدادهای تجاری در اقتصاد بین‌الملل می‌تواند بسترهای فراوانی را در شکل‌گیری ارتباط بیشتر با شبکه‌های اقتصادی برون‌مرزی زنان فراهم کرده و زمینه رشد و توسعه تجاری را افزایش دهد. روند کار ما به این شکل بود که ابتدا با کشورهای مسلمان نظیر اندونزی و مالزی تفاهم‌نامه‌های تجاری و اقتصادی بسیاری منعقد کردیم و سپس هیئت تجاری زنان بازرگان به سمت کشورهای ارمنستان، روسیه و گرجستان گام برداشت.

حضور زنان و دختران در مدل‌های اقتصادی استارتاپ

میزان : در حال حاضر و باوجد شیوع بیماری کرونا چگونه تعامل و ارتباط با بازرگانان خارجی برقرار می‌کنید؟

مقیمی: تعاملات فعلی شامل بحث و گفت‌وگو پیرامون مسائل تجاری و اقتصادی است که این روزها به دلیل شیوع بیماری کرونا از طریق شبکه‌های مجازی اتفاق می‌افتد؛ در همین ۸ سال گذشته نشست‌های متعددی در فضاهای مجازی برای بازخوانی تجارب ایجاد شد و در این میان دختران ایران به لحاظ کسب موفقیت در استارت‌آپ ها ( شرکت های نوپا) حرف‌های بسیاری برای گفتن داشتند.  

افزایش حضور زنان و دختران در مدل‌های اقتصادی استارت‌آپ ها ( شرکت های نوپا) یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای جمهوری اسلامی است که این روزها در سراسر جهان می‌تواند حائز اهمیت باشد.

 

کم لطفی دستگاه‌های دولتی به کانون زنان بازرگان

میزان: کانون  ملی زنان بازر گان از کمک وحمایت چه دستگاههای بهرمند شده است؟

مقیمی: حمایت خاصی جز حمایت اتاق بازرگانی نداریم و ما یک تشکل غیر دولتی هستیم که از دولت انتظار کمک مالی نداریم، اما توقع داریم به جایگاه قانونی ما احترام بگذارد و به کارآفرینان زن اعتماد کنند که می‌توانند به اقتصاد و رونق تولید کشور کمک کنند. به هر حال ما بیشتر با کم لطفی مواجه می‌شویم تا حمایت؟