- بیتوته نوشت: اکثر کودکان به نوشیدن آب تمایل دارند. این تمایلات تا حدی طبیعی است و در شرایطهای گوناگون متغیر میشود. اما در مواردی عطش زیاد کودکان حاکی از وجود نوعی بیماری دارد. ما در این مقاله در خصوص بیماریهایی که منجر به احساس تشنگی زیاد در کودکان میشوند، توضیحاتی را ارائه کردیم.
نقش آب در بدن کودکان
بخش گستردهای از بدن را آب تشکیل میدهد. به طور کلی حدود ۶۵ درصد از بدن کودکان تا سنین بلوغ متشکل از آب میباشد.
مصرف آب برای دفع مواد زائد و حفظ عملکرد سلولهای بدن امری ضروری است. با تعریق، تنفس، ادرار و مدفوع میزان بسیار زیادی آب از بدن خارج میشود؛ لذا تنها راه جبران آبهای دفع شده، نوشیدن آب است.
در حقیقت آب بهترین مایع در راستای کنترل درست وزن گیری میباشد و درجه حرارت بدن را تنظیم میسازد. همچنین از بروز مشکلات دهان و دندان، یبوست و عفونت پیشگیری میکند.
در میان گروههای سنی مختلف دو گروه خردسالان و سالمندان در رابطه با نوشیدن آب نیاز به توجه دارند. با افزایش سن حس تشنگی رو به زوال میرود و افراد خودشان باید برای تأمین آب مورد نیاز بدن اقدام کنند. کودکان نیز احتمال دارد به دنبال فعالیتهای مکرر و بازیگوشانه توجهی به احساس تشنگی نداشته باشند.
در مواردی کودکان از روی عادت تمایل به نوشیدن مایعات زیاد دارند و به دنبال آن دفع ادرار زیادی داشته باشند. در واقع تشنگی بیش از اندازه است که حاکی از نوعی بیماری یا اختلال در بدن دارد.
کودک روزانه نیاز به نوشیدن ۸ لیوان آب دارد
میزان مصرف متعادل آب توسط کودکان
میزان نیاز بدن کودکان به آب در شرایطهای گوناگون متغیر است و به عواملی از قبیل نوع فعالیت، نوع غذاهای مصرفی و شرایط آب و هوایی بستگی دارد.
حدود ۸۰ درصد از شیر مادر را آب تشکیل میدهد؛ لذا نوزادان تا ۶ ماهگی به موجب تغذیه از شیر مادر نیازی به مصرف آب ندارند. این نیاز به مصرف آب زمانی ضرورت مییابد که کودک علاوه بر شیر مادر از غذاهای کمکی بهره بگیرد.
لازم به ذکر است با وجود متغیر بودن نیاز انسانها به آب، کودکان به طور متوسط روزانه به ۶ الی ۸ لیوان آب نیاز دارند.
علل مختلف تشنگی زیاد کودکان
کمبود آب در بدن
اختلال کم آبی در بدن با عنوان دهیدراسیون شناخته میشود. این واژه به معنی ناهماهنگی در میزان ورودی و خروجی آب از بدن میباشد. عارضهی کم آبی معمولا در کودکان و بزرگسالان (۶۵ به بالا) رخ میدهد.
به عبارتی دیگر دهیدراسیون عارضهای است که به موجب آن مایعات بسیار زیادی از بدن دفع میشوند لذا کودک خواستار نوشیدن آب میشود.
علت اصلی شکل گیری کم آبی در خردسالان وجود عفونتهای ویروسی، باکتریایی و انگلی است.
لازم به ذکر است اختلال دهیدراسیون با بروز تب، استفرغ و اسهال بروز مییابد.
کمبود آب در بدن با عنوان اختلال دهیدراسیون شناخته میشود
نارسایی احتقانی قلب
نارسایی احتقانی قلب نوعی اختلال در پمپاژ سازی خون توسط قلب است که با نشانهی عطشهای مکرر بروز پیدا میکند. این عارضه با کاهش تواناییهای قلب در بازهی زمانی طولانی شکل میگیرد و در خصوص کودکان به شدت نادر است.
با این حال در مواردی برخی کودکان دچار نارسایی قلب میشوند. انجام هر نوع فعالیتی براین قبیل کودکان ممنوع است، زیرا با کوچکترین حرکت به دلیل کارکرد ضعیف قلب، اکسیژن و خون مورد نیاز برای اعضای مختلف بدن تامین نمیگردد.
در فرایند درمان نارساییهای قلب داروهای تجویزی ادرار آور هستند. این داروها با هدف دفع مایع و مواد زائد از بدن طراحی میشوند؛ لذا بابت احساس تشنگی کودک پس از مصرف این قبیل داروها نگران نباشید و به او اجازهی نوشیدن آب بدهید.
بیماریهای کلیوی
کلیهها به طور طبیعی نوعی سیستم فیلتر هستند که در موارد بیماری ادرارهای رقیقی را تولید میکنند.
در شرایطی که میزان آب ورودی به بدن و حجم دفع آب یکسان نباشد، احتمال وجود بیماریهای کلیوی وجود دارد. درواقع فرد مبتلا به اختلال کلیه، عطش و تشنگی بسیار زیادی دارد و در هنگام بول کردن احساس سوزش میکند.
به عبارتی دیگر کلیههای آسیب دیده قادر به جذب و نگهداری از مایعات نیستند و با تکرر ادرار برای پیشگیری از کم آبی سیگنالهایی را به مغز میفرستند که کودک را به نوشیدن آب ترغیب میکند.
دیابت
امروزه دیابت نوع اول در میان کودکان زیر ۲۰ سال رشد گستردهای دارد. یکی از نشانههای وجود این عارضه، تشنگی بیش از حد کودکان است که در دو دستهی شیرین و بی مزه قرار میگیرد.
دیابت شیرین یا ملیتوس
بدن انسان در طی فرایندهایی غذاهای موجود در معده را به گلوکز مبدل میسازد و به واسطهی آن انرژی مورد نیاز خود را تأمین میکند.
گلوکز در نوبهی خود نوعی قند است و میزان قند خون موجود در بدن به واسطهی انسولین تنظیم میشود. در میان اجزاهای مختلف بدن، لوزالمعده انسولین را ترشح میکند؛ لذا زمانی که سلولهای بتای جزایر لانگرهانس در لوز المعده نابود میشوند، بدن توانایی تأمین انسولین را از دست میدهد و میزان گلوکز خون افزایش مییابد. در طی این فرایند بیماری دیابت شکل میگیرد.
کودکان مبتلا به دیابت به منظور تأمین سلولهای بتا در راستای تنظیم سازی قند خون، انسولین تزریق میکنند.
دیابت بی مزه یا اینسیپیدوس
بدن کودک با وجود عارضهی دیابت قادر به دفع ادرار غلیظ نمیباشد؛ بنابراین با دفع ادرار حجم آب بسیاری نیز از بدن او خارج میشود.
در شکل گیری دیابت بی مزه کاهش تکثیر هورمونهای ضد ادرار نقش دارند. درواقع این نوع هورمون سیگنالهایی را در خصوص آب مورد نیاز به کلیه ارسال میکند؛ لذا با شکل گیری دیابت و کمبود این هورمون، تکرر ادرار صورت میگیرد و موجب تشنگی کودک میشود.
از دیگر نشانههای دیابت کودکان علائمی از قبیل ادرارهای مکرر، خستگی بی مورد، کاهش وزن و شب ادراری است.
البته گاهی کودکان از سر لجبازی به دلیل حساسیتهای مادر خواستار نوشیدن آب میشوند. شما به عنوان مادر برای کسب اطمینان خاطر میتوانید برای گرفتن آزمایش از کودک اقدام کنید.