- با ترسیم نمودار تحول نگرش روسیۀ پساشوروی به ایران، جابه جاییهایی با شدت نوسان گسترده قابل مشاهده است که در یک سوی آن، ایران به مثابه «متحدی مطمئن و قابل اتکا در منطقه و جهان» و «متحدی در برابر دشمان مشترک» و در سوی دیگر به عنوان «تهدید جنوبی و به منزله ابزاری برای تنظیم روابط با غرب» مورد شناسایی قرار گرفته است.
یکی از جلوههای عملی این نوسان، در ارائه دو رای متفاوت و مهم در شورای امنیت سازمان ملل متحد در قبال ایران مشاهده میشود، مخالفت و وتوی قطعنامه ضد ایرانی شورای امنیت در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸ و موافقت و رای به قطعنامه ضد ایرانی ۱۹۲۹ در ۹ ژوئن ۲۰۱۰ است.
«ایران در هندسه سیاست خارجی روسیه» عنوان کتابی به قلم محمد شاد است که وی در این اثر کوشیده است تصویری منطبق با واقعیت، از نحوه سیاستگذاری خارجی روسیه در مقابل ایران و عناصر دخیل در شکلگیری این سیاستها ارائه دهد. در نظر دارد هر روز برشی از این کتاب را با خوانندگان خود به اشتراک بگذارد.
آلکساندر گولتس
گولتس متولد ۲۶ اکتبر ۱۹۵۵ در مسکو، از دانشکده روزنامهنگاری دانشگاه دولتی مسکو در سال ۱۹۷۸ فارغالتحصیل شد. در سالهای ۱۹۹۶_۲۰۰۱ مفسر سیاسی و نظامی شد و در مجله «ایتوگی» فعالیت کرد.
او به عنوان روزنامهنگار در روزنامه «ستاره سرخ»، نهاد رسمی وزارت دفاع نیز فعالیت داشته و در حال حاضر نیز تحلیلگر مسائل سیاسی و بینالمللی است.
گولتس شرایط کلی پیش روی روسیه را به «تنهایی استراتژیک هرماه با آشفتگی فکری «توصیف کرده و مقالهاش را با همین عنوان منتشر کرده و نوشته است «چندی پیش، وزیر دفاع ایران ایده همکاری چند جانبه دفاعی میان چین، ایران، روسیه و هند را به عنوان ائتلافی هدفمند در مقابل گسترش ناتو به شرق و استقرار سیر موشکی در اروپا مطرح کرده است.
این ایده جسورانه را هیچکس جز این سردار ایرانی بیان نمیکند؛ اما واقعیت این است که هند و چین آماده همکاری دفاعی چند جانبه نیستند، یبشتر تمایل دارند در هرگونه همکاری نظامی، مسکو به حاشیه رانده شود به نظر میرسد شرایط موجود ما را به سمت انزوای استراتژیک میبرد و از هر طریق باید این انزوا را شکست.
او در مقاله دیگری با عنوان «روسیه با استفاده از سلاحهای هستهای به دولتی منفور تبدیل شده» به انزوای روسیه و ضرورت گریز از آن به وسیله روابط با متحدان از جمله ایران اشاره کرده و نوشته است «در دوره بحران اوکراین، سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه به ایران سفر کرد. مسکو تجدید قرارداد فروش سیستمهای دفاع هوایی «اس ۳۰۰» به ایران را دنبال میکند.
وزیر دفاع ایران پس از گفتگو با شویگو نیاز به توسعه همکاری بین ایران و روسیه در مبارزه مشترک با مداخله نیروهای فرامنطقهای در منطقه ملموس است.
واقعیتی که او پنهان نکرد موضوع نیروهای فرامنطقهای است؛ زیرا ایران اوضاع منطقه را نتیجه سیاستهای مخرب ایالات متحده و دخالت این کشور در امور داخلی دیگران میداند. ایرانیان حتی اگر شویگو مد نظرنداشته باشد، سفرش به کشورشان را اعلام «روسیه به عنوان متحد» در تقابل با آمریکا بازنمایی میکنند.
از سوی دیگر، روسیه اصرار دارد که موقعیت خود را در سیاست خارجی به عنوان نماینده «جهان متمدن» در برخورد با کشورهای به اصطلاح سرکش مانند کره شمالی، و افغانستان که تهدیدی برای نظم جهانی هستند نهادینه کند؛ اما این ایده شکست خورده است.
شاهد این مورد، موضوع کره شمالی و تلاش مسکو برای میانجیگری بود نباید فراموش کنیم که روسیه پس از جنگ اوکراین و الحاق کریمه، به گونهای از جامعه بینالمللی منزوی شده و ایران تحت حاکمیت اسلامی و کره شمالی با ایدهها و رفتارهای خاص خود، به نوعی کشورهای منزوی به شمار میآیند.
نکته اصلی این است که باید دید رهبران کره شمالی و رهبران مذهبی ایران به چه میزان آماده ایفای نقش منطقی به دور از قربانی کردن دیگران هستند.
گولتس در مجموع نگرشی انتقادی به سیاستهای دولت روسیه در حوزه روابط بینالمللی دارد و بر این نظر است که رهیافت انتخاب شده، روسیه را مجبور کرده است که با کشورهای شرقی از جمله ایران، برای خروج از انزوای حادثه شده ارتباط برقرار کند. از این منظر، گولتس تنها راه خروج از این انزوا را تعمیق روابط با همین کشورها را در شرایط گذرا میداند.
انتهای پیام/