_صاعقه یک پدیده طبیعی جذاب و دیدنی اما در عین حال بسیار خطرناک است که میتواند جان شما را به خطر بیاندازد، برای بسیاری از مردم سوال است که این پدیده زیبا چیست و چگونه به پدید میآید؟ به طور کلی صاعقه یا آذرخش، پدیده طبیعی تخلیه الکتریکی است که گاهی در میان ابر و زمین یا میان دو ابر رخ دهد. ماهیت و شدت صاعقه به میزان و نوع بار الکتریکی ( مثبت یا منفی ) بستگی دارد. تغییر توزیع بارهای الکتریکی در ابر بواسطه جابجایی توده های هوای گرم و مرطوب در درون ابر رخ میدهد. در اثر تجمع بارهای الکتریکی میزان اختلاف پتانسیل به حدی می رسد که می تواند بر مقاومت عایقی هوا غلبه کند. مثلاٌ چنانچه بخش پایینی ابر دارای بار منفی باشد و به زمین نزدیک باشد، صاعقه میان ابر و زمین رخ خواهد داد؛ به این نوع صاعقه منفی ابر به زمین گویند که بیشتر صاعقه های ابر به زمین از این نوع هستند. ایجاد دیگر انواع صاعقه نیز همین مکانیزم را دارد ولی ممکن است نوع بار یا جهت رخداد متفاوت باشد.
چگونه از آسیب دیدگی صاعقه جان سالم به در ببریم؟
مسئله اصلی در هنگام بروز پدیده صاعقه این است که باید بدانیم در برابر این پدیده طبیعی و خطراتی احتمالی آن چه کاری انجام دهیم، برای مثال هنگام بروز صاعقه اگر در نزدیکی پنجره بودید باید چه کاری انجام دهید؟در گام نخست تمام پنجره های خانه و یا ساختاری که در آن پناه گرفته اید را به دقت ببندید. پس از آن فضاهای داخلی تر خانه را برای اقامت کوتاه مدت خود انتخاب کنید. اما چرا باید از نزدیک شدن به پنجره ها پرهیز کرد؟ جالب است بدانید که پنجره مسیری کاملا مستقیم و در عین حال راحت را برای سفر صاعقه فراهم می کند و احتمال خطر برای ساکنین افزایش خواهد یافت.
در ارتفاع نباشید
اگر تحت هیچ شرایطی نمی توانید خود را به یک پناهگاه امن برسانید، باید به هر طریقی احتمال وقوع آسیب را از بین ببرید. صاعقه معمولا در ارتفاعات بالا با نزدیک ترین جسم برخورد میکند، پس اگر ممکن است به سوی طبقات پایین تر حرکت کنید تا جایی که می توانید ارتفاع را کاهش دهید؛ همچنین از حضور در فضاهای باز که اجسام بلندتر از شما در آن وجود ندارد خودداری کنید، از جمله مهم ترین این گروه محیط ها می توان به زمین فوتبال اشاره کرد، از قرارگیری در معرض اجسامی مانند تک مانند درخت و یا تیرهای برق شدیدا خودداری کنید.
چند توصیه کوتاه
توصیه میشود به وسایل محافظت نشده مانند قطعات آهن و تیرهای فلزی بلند نزدیک نشوید و از نگاهد به رعدو برق و همچنین تجمع خودداري كنيد. دستگاه هاي الكتريكي همراه خود را خاموش كنيد و از درختان تك و بلند ،تپه ها ،تيرك ها، سيم برق هوايي، فنس ها ،لوله هاي فلزي آب،مناطق و علفزارهاي مرطوب و جويبارها و مكان هاي پر آب و رودخانه ها دور شويد و از آنها فاصله بگيريد. ايستادن زير درخت روي تپه هنگام صاعقه خطرناك ترين اقدام است.
به منطور واکنش صحیح برنامه ریزی کنید
اگر در فضایی باز هستید و احتمال وقوع صاعقه را می دهید، پناهگاه های امن منطقه را شناسایی کنید. در واقع آینده نگری اصلی مهم برای پیشگیری از آسیب های احتمالی صاعقه به شمار می رود. همچنین تا جایی که می توانید این موضوع را به دوستان و آشنایان خود اطلاع دهید.
جعبه کمک های اولیه ای مناسب تدارک ببینید
توصیه می شود همواره برای مقابله با شرایط بحرانی آماده باشید. یکی از جنبه های این آمادگی، در اختیار داشتن جعبه کمک های اولیه مجهز خواهد بود. همچنین ممکن است طی وقوع صاعقه با قطع برق مواجه شوید، از این رو بهتر است منابعی کمکی به همراه داشته باشید.
برای کمک رسانی به دیگران ایمنی را رعایت کنید
برای آن که به یکی از مصدومین رعد و برق کمک کنید، خود را در معرض خطر مستقیم قرار ندهید. بهتر است تا زمانی که احتمال خطر جدی وجود دارد صبر کنید و یا مصدوم را به محلی ایمن انتقال دهید. جالب است بدانید که صاعقه ممکن است یک محل مشابه را چندین بار مورد اصابت قرار دهد.
با فرد صاعقه زده چگونه رفتار کنیم؟
چنانچه فردی دچار صاعقه زدگی شد، اطرافیان باید بلافاصله وضعیت علامتهای حیاتی او را بررسی کنند و در صورتی که دچار ایست قلبی شده است، عملیات احیا را انجام دهند، تماس با مراکز امدادی نیز برای انتقال سریع بیمار به بیمارستان باید انجام شود، زمان ایمن برای خروج ازخانه، محل کاریا پناهگاه پس ازفروکش کردن طوفان و رعد وبرق، نیم ساعت پس از شنیدن آخرین صدای رعد است.
موضوع اصلی این است که عده زیادی از افرادی که دچار صاعقه زدگی میشوند از این خطر جان سالم به درمی برند، اما عدهای دیگر چندان خوش شانس نیستند و حتی پس از بازگشت به زندگی با احیای قلب امکان دارد دراثر هایپوکسی مغزی (دریافت کم اکسیژن به وسیله سلولهای مغزی) یا خونریزی و ضایعههای متعدد شکمی جان خود را ازدست دهند.