محمد امین نخعی در گفتوگو با پیرامون سیره و سبک زندگی «امیرالمومنین (ع)» گفت: برای درک حقیقت و سبک زندگی «امیرالمومنین (ع)» دوران حیات ایشان به سه دوره تقسیم میشود، در دوره اول که از زمان نزول قرآن کریم و بعثت «پیامبر اکرم (ص)» آغاز میشود به عنوان رزمنده و سپری برای «رسول خدا (ص)» است، ایشان در کنار سایر یاران «خاتم النبیین (ص)» در تمام صحنهها حضور داشتند، در دوره دوم که ۲۵ سال به طول میانجامد بعد از رحلت «پیامبر اکرم (ص)» تا زمان خلافت «امیرالمومنین (ع)» است و دوره سوم به پنج سال خلافت حضرت «علی (ع)» بر مى گردد.
وی به دوره اول حیات «امیرالمومنین (ع)» اشاره و ابراز کرد: دوران ابتدایی فعالیتهای «امیرالمومنین (ع)» که همزمان بود با رسالت «پیامبراکرم (ص)» ایشان فردی در رکاب «رسول خدا (ص)» بودند در تمام جنگهای صدر اسلام حضور داشتند و مجاهدتهای فراوانی میکردند. حضرت «علی (ع)»تسهیل گر مسیر رسالت بودند و به عنوان معاون و مجاهد در کنار «رسول اکرم (ص)» قرار گرفته بودند، ایشان حتی در شب لیله المبیت در رختخواب «پیامبراکرم (ص)» خوابیدند تا به ایشان صدمهای وارد نشود و از گزند کافران دور شوند.
نخعی ابراز کرد: «امیرالمومنین (ع)» یک مجاهد و معاون برای «پیامبراکرم (ص)» بودند همیشه بیدار و همیشه در صحنه ایشان سخترین و دشوارترین کارها را انجام میدادند لذا «پیامبر اکرم (ص)» آرامشی خاص به واسطه وجود حضرت «علی (ع)» داشتند. در سالهای آخر حیات «پیامبر (ص)» حضرت «علی (ع)» با حضرت «فاطمه زهرا (س)» ازدواج کردند و خانوادهای نورانی را تشکیل دادند. خانوادهای که معصومینی همچون حضرت «صدیقه کبری (س)»، «امام حسن (ع)» و «امام حسین (ع)» که برگزیدگان خدا بودند را در خود جای داده بود.
*** «امیرالمومنین (ع)» مجاهد و معاون
وی به نقش «امیرالمومنین (ع)» در جریان نفاق مزدوران اشاره و بیان کرد: حضور «امیرالمومنین (ع)» در کنار «پیامبراکرم (ص)» سبب شدند جریان نفاق با شکست مواجه شود وقتى گروهی که به ظاهر به اسلام روى آورده بودند با کفار همراه شدند تا به «رسول خاتم (ص)» ضربه بزنند به خواست خداوند متعال موفق نشدند بنابراین آنان که از این رویداد بسیار ناراحت بودند لذا حسادتهای خود را به نزدیکترین افراد به «پیامبر اکرم (ص)» وارد کردند این فردی کسی نبود جز «امیرالمومنین (ع)» هرچند این کینهها همچنان ادامه یافت.
این کارشناس علوم قرآنی به مرحله دوم زندگی «امیرالمومنین (ع)» اشاره و اظهار کرد: در بیست و پنج سال دوم شرایط برای حضرت «علی (ع)» بسیار سخت شده بود این زمان از بعد از وفات «پیامبر اکرم (ص)» قرار داشت، زمانی بود که حضرت «فاطمه زهرا (س)» به شهادت رسیدند و دوران سکوت برای «امیرالمومنین (ع)» محسوب میشد.
نخعی به رویکرد «امیرالمومنین (ع)» پس از شهادت حضرت «فاطمه زهرا (س)» اشاره و بیان کرد: برای پهلوانی همانند «امیرالمومنین (ع)» بسیار سخت بود که همسرش آزار ببیند، اما با این همه بخاطر حفظ اسلام نو پا مجبور به سکوت بودند هرگونه درگیری برای اسلام همچون زهری کشنده بود لذا «امیرالمومنین (ع)» مجبور به سکوت شدند.
*** نعمتی بزرگ به نام حضرت «زهرا (س)»
وی تلاشهای «امیرالمومنین (ع)» را در زمان خانه نشینی مورد بررسی قرار داد و افزود: پس از وفات «پیامبر اکرم (ص)» و روی کار آمدن خلفا «امیرالمومنین (ع)» مجبور شدند که از بسیاری امور کناره گیری کنند ایشان در باغ هاى مدینه کار میکردند و به ایجاد نحر آب و کندن چاه میپرداختند دورانی که بسیار سخت و فشرده بود در این زمان حضرت «علی (ع)» برای تامین مخارج مجبور بودند ابتدا در باغ یک فرد کار کنند و پس از آن توانستند باغ خریداری کنند و به آبادانی بپردازند. این دروان تنهایی و از دست دادن نعمتی بزرگ به نام حضرت «زهرا (س)» برای «امیرالمومنین (ع)» بود.
کارشناس علوم قرآنی به توصیف «امیرالمومنین (ع)» از دوران خانه نشینى پرداخت و ابراز کرد: دوران خانه نشینی برای «امیرالمومنین (ع)» بسیار سخت و دشوار بود ایشان در توصیف این دوران فرمودند: «صبر کردم در حالی که استخوان در گلو و خار در چشم بودم». این توصیف دشواری دوران خانه نشینی حضرت «علی (ع)» را به خوبی نشان میدهد دورهای که حضرت «علی (ع)» در شهر مدینه در حصر به سر میبردند و اجازه خروج از این شهر را نداشتند با این همه ایشان به تربیت شاگردانی همانند مالک اشتر و محمد بن ابوبکر پرداختند در عین حال «امام حسن (ع)» و «امام حسین (ع)» را برای امامت در آینده آماده میکردند.
نخعی تاکید کرد: زمینه سازی برای ایجاد اقتصادی زیر بنایی و در عین حال تحول در رویکرد جامعه امری بود که با تمام محدودیتها توسط «امیرالمومنین (ع)» در پیش گرفته شده بود و توانست در آینده موفق عمل کند.
***بیانیههای ارزنده
وی به دوره سوم زندگی «امیرالمومنین (ع)» اشاره و تصریح کرد: «امیرالمومنین (ع)» پس از گذشت پنجاه سال به عنوان رهبر جامعه اسلامی انتخاب شدند ایشان در این مدت که با سنگ اندازیهای دشمنان همراه بود، جنگهای بسیاری انجام دادند، اما این دوران درسهایی را برای جامعه انسانی به همراه داشت در این دوران سخنان عبرت آمیز و بیانیههای ارزندهای که نحوه اداره کشور را به تمام مردمان دنیا میآموزد از سوی «امیرالمومنین (ع)» ارائه شد به عبارت دیگر اگر کسی بخواهد رسم حکومت داری را بیاموزد باید به رویکرد حضرت «علی (ع)» در طول پنج سال حکومت بنگرد.
این کارشناس علوم قرآنی به درسهای ارزنده «امیرالمومنین (ع)» در حکومت داری اشاره و بیان کرد: ملاک انتخاب مدیران و فرمانداران در ولایتها علاوه بر تخصص و تعهد بسیار قابل تامل است و درسی بزرگ برای جامعه به همراه دارد. نامههای که «امیرالمومنین (ع)» در طی این چند سال برای فرمانداران خود نوشته بود بسیار درس آموز است نامههای که در نهج البلاغه نیز به آنان اشاره شده است. در یکی از نامهها «امیرالمومنین (ع)» خطاب به یکی از استانداران خود بیان فرمودند: شنیده ام به اموال بیت المال دست دراز کردهای و اموال فقرا را در بین طبقه اشراف توزیع کردهای بدان که اگر چونین کردهای شرافت تو از بند کفشت کمتر است.
نخعی به توصیف «امیرالمومنین (ع)» پرداخت و افزود: «امیرالمومنین (ع)» امام عدالت بود ایشان به اذعان شیعه و سنی شهید عدالت بودند بسیاری بر این اعتقاداند که حضرت «علی (ع)» به خاطر عدالتش کشته شد ایشان با تمام توان برای تحقق عدالت در جامعه تلاش کرد و عدل منسجم را ایجاد کردند لذا ایشان الگویی ارزنده برای تمامی دورانها محسوب میشوند.
***تدوین گر قرآن
وی پیرامون تدوین قرآن کریم توسط «امیرالمومنین (ع)» ابراز کرد: در ابتدا که قرآن کریم نازل میشد کاتبان آیات را بر پوست و استخوان مینوشتند، اما «امیرالمومنین (ع)» آیات را به خط خود و همراه با شان نزول همچنین تفسیری که از زبان «پیامبر اکرم (ص)» بیان شده بود مینوشت لذا قرآن کریمی که نزد ایشان بود بسیار کامل بود، اما در آن زمان نتوانست به مردم ارائه کند و اکنون در دست «امام زمان (عج)» است وبعد از ظهور به مردم ارائه خواهد شد.
***نهج البلاغه
وی پیرامون کتاب نهج البلاغه ابراز کرد: کتاب نهج ابلاغه مجموعهای از نامههای «امیرالمومنین (ع)» در مدت حکومتشان است البته در این کتاب بخشهای از سخنرانیهای ایشان نیزمطرح شده و گلچین سخنان حکمت آمیزایشان نیز گرد آوری شده است.