- با ترسیم نمودار تحول نگرش روسیۀ پساشوروی به ایران، جابه جاییهایی با شدت نوسان گسترده قابل مشاهده است که در یک سوی آن، ایران به مثابه «متحدی مطمئن و قابل اتکا در منطقه و جهان» و «متحدی در برابر دشمان مشترک» و در سوی دیگر به عنوان «تهدید جنوبی و به منزله ابزاری برای تنظیم روابط با غرب» مورد شناسایی قرار گرفته است.
یکی از جلوههای عملی این نوسان، در ارائه دو رای متفاوت و مهم در شورای امنیت سازمان ملل متحد در قبال ایران مشاهده میشود، مخالفت و وتوی قطعنامه ضد ایرانی شورای امنیت در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸ و موافقت و رای به قطعنامه ضد ایرانی ۱۹۲۹ در ۹ ژوئن ۲۰۱۰ است.
«ایران در هندسه سیاست خارجی روسیه» عنوان کتابی به قلم محمد شاد است که وی در این اثر کوشیده است تصویری منطبق با واقعیت، از نحوه سیاستگذاری خارجی روسیه در مقابل ایران و عناصر دخیل در شکلگیری این سیاستها ارائه دهد. در نظر دارد هر روز برشی از این کتاب را با خوانندگان خود به اشتراک بگذارد.
موضع هیئت مدیره مگیمو در خصوص ایران
هیئت مدیره این دانشگاه متشکل سیاستمداران، تجار، بانکداران، کارآفرینان و همچنین شخصیتهای علمی به شرح زیر است.
سرگی لاوروف
اهمیت جایگاه لاوروف، رئیس هیئت مدیره و وزیر امور خارجه روسیه، در دستگاه تصمیمگیری در سیاستگذاری این کشور بر کسی پوشیده نیست و باتوجه قه نقش وی در جریان تحولات و موضوعات مشترک با ایران به ویژه در موضوع پرونده هستهای، مبارزه با تروریسم و همکاریها در روسیه مؤید این امر است که او به ایران رویکرد مثبتی دارد و با تأکید مداوم بر نقش مثبت ایران در تحولات منطقهای، بر مواضع مثبت خود در مقابل ایران پافشاری میکند. لاوروف در روسیه از طرفداران روابط با ایران شناخته شده است و از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اوراسیا نیز حمایت میکند.
ولادیمیر پوتانین
پوتانین، نفر دوم معاون و هیئت مدیره مگیمو، رئیس شرکت اینتروس و رئیس هیئت مدیره نوریلسک نیکل (بزرگترین شرکت تولیدنیکل و پالادیوم جهان)، هشتمین سرمایهدار برتر در روسیه و از مهمترین کارآفرینان این کشور به حساب میآید که در پشتیبانی مالی مگیمو نقش آفرین است. رئیس دانشگاه مگیمو از پوتانین به همراه عتمائف و شادیف به عنوان تأمینکنندگان مالی اصلی و اعانه پردازان مهم مگیمو نام برده است.
او از فارغالتحصیلان مگیموست و از ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷، معاون اول ویکتور چرنومردین، نخست وزیر وقت روسیه بوده است و در شمار الیگارشهای متنفذ این کشور قرار میگیرد. وی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور کنونی روسیه، ارتباط نزدیک و ملاقاتهای منظم دارد.
پوتانین در انتخاب افراد و سیاستگذاری مگیمو نقش مهمی ایفا میکند و از این جهت نحوه نگرش وی به ایران در تعیین سیاستهای مگیمو میتواند مستقیم یا غیرمستقیم اثرگذار باشد. از آن جایی که در حوزههای آکادمیک اظهاراتی ندارد، دست پیدا کردن شواهد و اسناد علمیای که مبین نگرش وی باشد میسر نیست؛ اما با بررسی فعالیتها و رفتار مالی-تجاری و نیز بررسی خطوط اصلی رسانههای وابسته به هلدینگ رسانهای او میتوان تا حدود قابل اتکایی به نگرش وی درباره ایران پی برد.
پوتانین را یکی از اولین سرمایهگذاران در شرکتهای ایران پس از حذف تحریمها میدانند.او از طریق سرمایهگذاریهای شرکت «وینتر کپیتال پارتنرز» که تحت مالکیت وی قرار دارد سهامدار برخی از شرکتهایب ایرانی تجارت الکترونیک است. تمایل او در سرمایهگذاری در زیرساختهای مخابراتی ایران علیرغم ریسکهای موجود نشان از رویکرد مثبتش به ایران دارد.
حد بابین، معاون وقت وزیر دفاع آمریکا در بخشی از کتاب «در کلام دشمنانمان» که بنا به ادعای وی به منظور شناخت و پیشگیری از تهدیدات آینده آمریکا نگاشته شده، تهدیدات روسیه علیه منافع آمریکا را شرح داده و به پیرشفتها در روابط روسیه و یاران اشاره کرده است.
بابین این مسئله را تاکتیک به ارث رسیده از دوره اتحاد جماهیر شوروی میداند که در آن، روسیه به هر کشوری که از ایالات متحده آمریکا دور است نزدیک میشود. او در این بخش، با اشاره به روزنامه پوتانین (کمسومولسکا یا پراودا) به اخباری در خصوص موفقیتآمیز بودن توافقات روس اتم با ایران و اینکه آمریکا تحریمهایی را علیه ایران و تحت تأثیر قرار دادن منافع روسیه وضع خواهد کرد اشاره کرده است.
روزنامه کمسومولسکا یا پراودا به همراه برخی دیگر از رسانههای سنتی، به هلدینگ رسانهای پوتانین وابسته است. شمارگان این روزنامه در مقاطیعی به عدد قابل توجه ۲۲ میلیون نسخه در روز رسیده و در این زمین صاحب رکورد جهانی است.
این روزنامه از جمله رسانههای طرفدار تعمیق روابط روسیه با ایران است که علاوهبر تعلقات چپ، به ضدیت با غرب نیز به صورتسنتی اشتهار دارد.
با مطالعه این روزنامه و توجه به دستورالعمل رسانهای آن میتوان به این نتیجه رسید که مترصد بازنمایی تصویری مثبت از تعامل با ایران است. کمسومولسکابا پراودا با انتشار اخباری که ایران را شریکی قابل اتکا، با ثبات و راهبردی برای روسیه میداند، تعمیق روابط دو کشور را امری ضروری معرفی میکند. به بیان این روزنامه، روابط روسیه با ایران واجد ریشههای فرهنگی- اجتماعی است و دامنه این روابط فقط به روابط متداول سیاسی محدود نمیشود.
«بنیاد غیر انتفاعی پوتانین» نیز برخی دفاتر، مراکز و انجمنهای غیردولتی و خصوصی را که برای معرفی فرهنگ، هنر و اقتصاد ایران در روسیه فعالیت میکنند تحت پشتیبانی مالی خود قرار داده است.
در مجموع باید گفت که پوتانین در مقام یکی از تأثیرگذارترین پشتیبانان مالی در جایگاه نفر دوم هیئت مدیره مگیمو نگرشی مثبت به توسعه همکاریها با ایران دارد و از طرفداران نزدیکی روسیه به شرق است.
انتهای پیام/