- بیش از ۲ هزار استاد و اعضای هیات علمی دانشگاههای کشور با انتشار بیانیهای از مسئولان دیپلماسی و تیم مذاکره کننده هستهای خواستند که ضمن اغتنام فرصت پدیدآمده برای رفع عزتمندانه تحریمها و هموارسازی مسیر انتفاع از برجام، نگاه سیاسی کوتاهمدت خود را بر منافع ملی و بلندمدت تفوق ندهند.
متن این بیانیه به شرح زیر است:
بلاشک سابقه ذهنی و تاریخی ملت بزرگ ایران اقدام نابخردانه و غیر انسانی دولت آمریکا و خروج غیرقانونی از توافقنامه برجام و اعمال سختترین و بی سابقهترین تحریمها در تـاریخ اقتـصادجهـانی در جهت فشار حداکثری علیه ملت ایران را فراموش نخواهد کرد. اعمال این تحریمها و حمایت برخی از کشورهای اروپایی در کنار ایجاد موانع عدیده در واردات و صادرات، نقل و انتقالات بانکی و حتی تامین نیازهای پزشکی و دارویی باعث مشکلات و رنج مردم ایران شده که فقط یکی از موارد آن فوت ۱۶۵ بیمار تالاسمی و پروانهای در سال ۲۰۱۹ به دلیل کمبود دارو بوده است و حتی در شرایط سخت شیوع ویروس کرونا هم باعث مانع در خرید دارو، واکسن، کیتهای تشخیصی و تجهیزات آزمایشگاهی شدند و این جنایات آمریکا و همپیمانان آنها در نزد مردم ایران فراموش شدنی نخواهد بود.
علیرغم همه این فشارها، قرائن نشان میدهد دیواره تحریم ترک برداشته، نقشههای آمریکایی و جنگ ظالمانه اقتصادی آنها در سایه استقامت، وحدت و هوشمندی ملت و مجموعه اقدامات کاهش تعهدات، همراه با استفاده از ظرفیتها و توانمندیهای ملی و تبدیل تهدید به فرصت به شکست خود نزدیک شده است. در چنین شرایطی دولت جدید آمریکا ندای بازگشت به برجام را سرداده است. با توجه به سوابق قبلی و عدم پایبندی به توافقات و عدم اراده جدی مقامات آمریکا در رفع تحریمها، به نظر میرسد قابل پیشبینی باشد که با سنگاندازیها و بهانهجوییهای حقوقی، درهمتنیده نمودن تحریمهای هستهای و غیرهستهای، در مسیر رفع واقعی تحریمها مانع ایجاد نموده و همچنین با استفاده از ابزارهای مختلف ریسک همکاری اقتصادی با ایران را افزایش دهد، بدین جهت مقامات عالی و دستگاه دیپلماسی کشور باید بدانند که امتیاز بزرگی که صبر و استقامات ملت ایران برای دولت و دستگاه حاکمه به وجود آورده است کالایی است گرانبها که باید با عقلانیت و روشن بینی از آن صیانت شود و تلاش جدی صورت گیرد که با بهره مندی از آن گرههای اصلی کشور باز شود؛ لذا چند نکته اساسی در این جهت مورد جدیت باید قرار گیرد:
۱. تلاش برای صرف رفع حقوقی تحریمها، یک خطای راهبردی بوده و اتخاذ این رویکرد، به هیج وجه نمیتواند زمینه انتفاع اقتصاد ایران از ناحیه رفع تحریمها را فراهم کند و بازگشت ایران به تعهدات برجامی زمانی باید باشد که آمریکا همه انواع تحریمها اعم از هسته ای، حقوق بشری و حمایت از تروریسم را در عمل و نه در حرف یا بر روی کاغذ، لغو کند و این لغو تحریمها باید مورد راستیآزمایی قرار گرفته و تحقق شاخصهای عملیاتی و سنجشپذیر بهعنوان پیششرط اجرای اقدامات هستهای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت فوق العادهای برخوردار میباشد، و البته همانطور که کارشناسان امر تأکید دارند، این راستی آزمایی در چند ساعت و چند روز ممکن نبوده و ممکن است چند ماه هم زمان ببرد. حتی در ادامه کار نیز ضروری است که جهت تداوم انتفاع اقتصاد ایران از محل رفع تحریمها در بازههای زمانی معین (برای مثال هر ۶ ماه یکبار) راستیآزمایی گردد و بدون آن، هر امضایی برای بازگشت به برجام بیاعتبار خواهد بود.
۲. غلبه بر تحریم و خنثی سازی آن از اولویت بیشتری نسبت به رفع تحریم برخوردار میباشد. از جمله آن، عدم وابستگی اقتصادی به فروش نفت خام و تبدیل آن به کالاهای دارای ارزش افزوده، عدم وابستگی به دلار در مبادلات کشورهای دیگر، استفاده از ظرفیت دانشگاهها و شرکتهای دانش بنیان در جهت تأمین نیاز داخلی و عدم نیاز به واردات و اقدامات دیگری که میتواندعامل خنثی سازی تحریم گردد، از اهمیت بالاتری برخوردار میباشد.
۳. تقویت همکاریهای اقتصادی با کشورهای منطقه و قدرتهای اقتصادی مستقل، ارتقای بازدارندگی نظامی، کاهش سوء حکمرانیهای اقتصادی در داخل و وحدت نظر مسئولان به ویژه درخصوص سیاست خارجی اقدامات موثر دیگری است که در کنار رفع تحریم باید مورد اهتمام جدی باشد؛ لذا ما اعضاء هیئت علمی دانشگاهها از مقامات و بویژه دستگاه دیپلماسی و تیم مذاکره کننده ایران انتظار داریم که ضمن اغتنام فرصت پدیدآمده برای رفع عزتمندانه تحریمها و هموارسازی مسیر انتفاع از برجام همه ظرفیتهای خود را در جهت اجرای موارد فوق فعال نموده و نگاه سیاسی کوتاهمدت خود را بر منافع ملی و بلندمدت تفوق ندهند.