- تبیان نوشت: بهار نارنج؛ گلهای سفید رنگ درخت نارنج است که در فصل بهار شکوفا میشوند. گلهای این درخت یکی از معطرترین گلهای مرکبات است، اما عطر تند و طعم تلخی دارد. درخت نارنج، از جمله درختهای پیوندی است که از پیوند بین دو نوع از مرکبات یعنی دارابی و نارنگی بهدست آمده است. نارنج گیاهی است که از شکوفه تا میوه اش قابل استفاده میباشد و برگ و گل آن هم خواص زیادی دارد.
شکوفههای کوچک این گیاه عطر تندی دارد و در صنعت عطرسازی و ساختن اسانس، انواع نوشیدنیهای فصلی و عرقهای گیاهی و همچنین در تهیه مربا، گز، سوهان و … کاربرد بسیار زیادی دارد.
خواص بهار نارنج
طبیعت بهار نارنج گرم و خشک است و برای افرادی که طبع سرد دارند، بسیار مناسب است. همچنین در این گیاه ترکیبات موثر از جمله مونوترپن ها، فلاونوئید، سینفرین، آدنوزین، آسپاراژین، تیروزین، والین، ایزولوسین، آلانین و بتا سیسترول وجود دارد و سرشار از ویتامینهای (آ، دی، ث) میباشد.
بهار نارنج سرشار از آنتی اکسیدان است که از بدن در مقابل رادیکالهای آزاد محافظت میکند و خطر ابتلا فرد به بیماریهای جدی و مزمن کاهش میدهد و در نهایت موجب تقویت سیتم ایمنی بدن میشود.
بهار نارنج؛ آرامش را ایجاد میکند و اضطراب را کاهش میدهد و روی سیستم عصبی تاثیرات مثبتی میگذارد.
بهار نارنج برای کنترل تشنجها و حمله قلبی مفید میباشد. در واقع دمنوش بهار نارنج به برطرف کردن تپش نامنظم قلب کمک میکند و با تنظیم سطح فشار خون از طریق افزایش گردش خون در رگها از بروز سکتههای ناگهانی پیشگیری میکند.
بهار نارنج برای روزهای گرم سال بسیار مناسب میباشد. معمولا در روزهای گرم سال، با افزایش دما و میزان تعریق، رفتار و خلق و خوی بسیاری از افراد تغییر میکند. برای جلوگیری از این تغییر رفتار، بهتر است هر روز عصر نصف لیوان عرق بهارنارنج را با نصف لیوان آب خنک و یک قاشق سکنجبین شیرین کرده و میل کنید.
بهار نارنج برای کنترل تشنجها و حمله قلبی مفید میباشد. در واقع دمنوش بهار نارنج به برطرف کردن تپش نامنظم قلب کمک میکند و با تنظیم سطح فشار خون از طریق افزایش گردش خون در رگها از بروز سکتههای ناگهانی پیشگیری میکند.
بهار نارنج در لاغری هم تاثیر زیادی دارد. کسانی که از مشکلات چاقی رنج میبرند و دچار اضافه وزن هستند، بهتر است بهار نارنج را در لیست برنامه غذایی خود قرار دهند. بهار نارنج، مقدار کمـی از آلکالوییدها مانند سینفرین و اوکتوپامین دارد که آگونیستهای سمپاتومیمتیک مستقیم و غیرمستقیم دارند. این مواد موجود در بهار نارنج که غلظتهای بسیار کم دارند موجب کاهش وزن میشوند. علاوه بر آن آلکالوئید سینافین موجود در بهار نارنج باعث افزایش متابولیسم بدن و کاهش اشتها میشود. برای کم کردن وزن، میتوان در کنار ورزش، از بهار نارنج نیز استفاده کرد.
بهترین گزینه برای تسکین دردهای قاعدگی و مشکلات مربوط به یائسگی خانم ها، دمنوش و چای بهار نارنج و عرق آن است. معمولا تغییرات هورمونی در دوران پریودی خانمها با استرس، اضطراب و ناراحتیهای روحی و عصبی همراه است، که بهتر است به جای مصرف داروهای شیمیایی، این داروی گیاهی را مورد استفاده قرار دهید.
تحقیقات نشان داده است که عرق بهار نارنج، مانند یک دیازپام قوی، استرس و واکنشهای عصبی بیماران را رفع میکند و ریتم و ضربان قلب را به حالت نرمال باز میگرداند. این گیاه، سردردهای میگرنی و عصبی را درمان میکند.
کسانی که از ناراحتیهای معده رنج میبرند، برای بهبود هضم غذا و کاهش ناراحتیهای معده، مقداری عرق بهار نارنج را به چای خود اضافه کنند.
مربای بهار نارنج خانگی
همان طور که گفتیم از این گیاه معطر میتوان به روشهای مختلفی استفاده کرد. یکی از روشهای استفاده از بهار نارنج، به صورت مربای آن میباشد. توجه داشته باشید اگر بخواهید از بهار نارنج، مربا یا شربت تهیه کنید، باید تلخی آن را بگیرید. در کل داشتن یک رگه تلخی مختصر جز مشخصات مربای بهارنارنج است. مربای بهار نارنج هم خواص زیادی برای سلامتی بدن دارد. این مربا آرامش بخش، تسکین دهنده و اشتها آور میباشد.
در ادامه طرز تهیه مربای آن را بیان میکنیم:
مواد لازم برای مربای بهار نارنج خانگی
شکوفه بهار نارنج ۲۵۰ گرم
شکر ۵۰۰ گرم
آب برای تهیه شهد ۲ پیمانه
آبلیمو یک چهارم قاشق چایخوری
طرز تهیه:
برای تهیه بهار نارنج در مرحلهی اول ابتدا شکوفههای بهار نارنج را چندین مرتبه با آب سرد بشویید تا گرد و خاک آنها از بین برود. سپس شکوفهها را در قابلمه بریزید و به همراه آب ۱۰ الی ۱۵ دقیقه بجوشانید تا تلخی آنها رفع شود. پس از جوشیدن، آنها را آبکش کنید و سریعاً در آب سرد بریزید. این کار باعث میشود که شکوفههای بهار نارنج چروکیده نشده و صاف و زیبا باقی بمانند.
شوک آب سرد به شکوفهها را دو تا سه مرتبه تکرار کنید. میتوانید هر بار یکی از شکوفهها را تست کنید تا متوجه شوید تلخی آن گرفته شده است یا نه. اگر هنوز تلخ بود، باید دوباره آنها را بجوشانید.
نکته: میتوانید در هر بار جوشاندن گلبرگ ها، دو قطره آبلیمو به آنها اضافه کنید.
در مرحلهی بعدی شکوفههای بهار نارنج را آبکش کنید و در کناری بگذارید تا سرد شوند. سپس یک قابلمه لعابی یا فلزی که درب فلزی دارد، بردارید و آب و شکر را در آن بریزید. بهتر است برای تهیه مربا از قابلمههای لعابی استفاده کنید. سپس قابلمه را روی حرارت بگذارید تا شهد مربای بهار نارنج آماده و غلیظ شود.
بهترین گزینه برای تسکین دردهای قاعدگی و مشکلات مربوط به یائسگی خانم ها، دمنوش و چای بهار نارنج و عرق آن است. معمولا تغییرات هورمونی در دوران پریودی خانمها با استرس، اضطراب و ناراحتیهای روحی و عصبی همراه است، که بهتر است به جای مصرف داروهای شیمیایی، این داروی گیاهی را مورد استفاده قرار دهید.
وقتی شهد مربا به جوش آمد، آن را از روی حرارت بردارید تا کاملا سرد شود. سپس شکوفهها را در شهد بریزید. سرد بودن شکوفه بهار نارنج و شهد باعث میشود گلبرگها جمع نشوند. حالا قابلمه را روی حرارت ملایم بگذارید تا مربا کم کم به جوش بیاید. برای پخت مربای بهار نارنج به یک ساعت و نیم زمان نیاز دارید. اما میتوانید متناسب با حرارت اجاق گاز این زمان را تغییر دهید.
برای اینکه مربای شما غلظت بیشتری داشته باشد؛ میتوانید کمی پودر ژلاتین یا پودر ثعلب را با آب گرم مخلوط کنید و در مرحلهی آخر به آن اضافه کنید.
دقت داشته باشید که مربای بهار نارنج نباید بیش از حد روی حرارت بماند. به محض این که به غلظت دلخواه رسید، مربا را از روی حرارت بردارید.
بعد از گذشت این زمان وقتی دیدید که مربا غلیظ شده، آبلیمو را هم به آن اضافه کنید و بعد از چند دقیقه آن را از روی حرارت بردارید.
نکته: برای اینکه شکوفههای بهار نارنج شفافتر باشد، در بار دومی که شکوفهها را میجوشانید، میتوانید یک پیمانه کوچک آب نارنج به شکوفهها اضافه کنید.
البته به یک روش سادهتر دیگر هم میتوانید مربای بهار نارنج را درست کنید. بعد از اینکه تلخی گلبرگها را گرفتید، روی شکوفهها شکر بپاشید و آن را به مدت ۱۲ ساعت یا تمام شب در یخچال بگذارید. سپس آب اضافه کنید و آن را بجوشانید.
این طرز تهیه مربای بهار نارنج با شکوفههای تازه است. اگر شکوفههای بهار نارنج شما خشک شده باشد، باید قبل از تهیه مربا و انجام مراحل پخت، نیم ساعت آنها را در آب سرد خیس دهید.
شربت بهار نارنج
یکی دیگر از روشهای مصرف بهار نارنج به صورت شربت است. به دو روش میتوانید شربت بهار نارنج را درست کنید. شربت بهار نارنج با عرق بهار نارنج درست میشود.
مواد لازم برای تهیه شربت بهار نارنج:
عرق بهار نارنج ۲ پیمانه
شکر ۵ پیمانه
آبلیمو ۱ قاشق سوپخوری
آب ۳ پیمانهاین شربت هم به دو روش درست میشود. برای تهیه شربت به روش اول؛ ابتدا باید شکر، آب و عرق بهارنارنج را در ظرفی بریزید و روی حرارت قرار دهید تا بجوشد. حدودا ده دقیقه قبل از قوام آمدن شربت، آبلیمو را به آن اضافه کنید و اجازه دهید تا ده دقیقه دیگر بجوشد. وقتی شربت قوام آمد، (توجه داشته باشید که باید کمی رقیقتر از شربت مربا باشد) آن را از روی حرارت بردارید و بعد از سردشدن سرو کنید.
روش دوم: روش دیگری هم برای تهیه این شربت وجود دارد، در این روش از آبی که از جوشاندن بهارنارنج برای تهیه مربای بهار نارنج به دست میآید استفاده کنید؛ به این ترتیب که باید مقداری بهار را ۳ بار و هر بار در ۲ لیتر آب، نیم ساعت بجوشانید.
سپس آنها را یک شب در آب سرد قرار دهید و بعد شکر را در سه پیمانه آب بریزید و با حرارت زیاد حدود ۱۵ دقیقه بجوشانید و بعد بهار نارنج را آبکش کنید، ولی آب آن را دور نریزید. روی بهار نارنجهایی که آبکش کردید، آبلیمو بریزید. حالا مواد را روی حرارت زیاد بجوشانید تا قوام آید.
باید شکر، آب و عرق بهارنارنج را در ظرفی بریزید و روی حرارت قرار دهید تا بجوشد. حدودا ده دقیقه قبل از قوام آمدن شربت، آبلیمو را به آن اضافه کنید و اجازه دهید تا ده دقیقه دیگر بجوشد. وقتی شربت قوام آمد، آن را از روی حرارت بردارید و بعد از سردشدن سرو کنید.
دمنوش بهار نارنج
برای تهیه دمنوش بهار نارنج، دو قاشق مرباخوری از گل بهار نارنج را در دو لیوان آبجوش به مدت ۲۰ دقیقه در قوری چینی دم کنید، سپس آن را صاف کرده، همراه یک قاشق سوپخوری عسل میل کنید.
عرق بهار نارنج
برای تهیه عرق بهار نارنج، ابتدا شکوفهها را در قابلمه بریزید و تا نصف روی آن آب بریزید. سپس چیزی مثل سنگ یا آجر را درون قابلمه قرار دهید و کاسهای را روی سنگ قرار دهید و بعد در قابلمه را برعکس بگذارید و روی آن آب بریزید. شعلهی گاز را روشن کنید و حرارت را کم کنید و با تمام شدن آب؛ به آن آب اضافه کنید و کم کم عرق بهار در کاسه جمع میشود که بهتر است آن را در ظرفی خالی کنید و دوباره آن را درون قابلمه قرار دهید. برای خوش عطر شدن میتوانید دو یا سه برگ نارنج تازه را به همراه بهار نارنج در قابلمه بیندازید.