ظرفیت ژئوپولیتیکی بوکمال برای تأسیس سازمان همکاری منطقهای محور مقاومت
همزمانی بازگشایی گذرگاه مرزی بوکمال با سفر رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی به بغداد میتواند کد ژئوپولیتیکی محور مقاومت برای تأسیس سازمان همکاری منطقهای و همگرایی بیشتر ایران، عراق، سوریه و لبنان تلقی شود.
کد خبر: ۷۱۰۷۲۶
تاریخ: ۰۱ فروردين ۱۴۰۰ - ۱۸:۰۰
خبرگزاری میزان -
- مهدی محمدصادقی کارشناس ژئوپولیتیک - هر منطقهجغرافیایی در صورتیکه ظرفیتهای ژئوپولیتیکی آن کشف شود؛ به عرصه رقابت بازیگران تبدیل میشود. در اینصورت آن منطقه ماهیت ژئوپولیتیکی مییابد. این مسئله به فراخور پتانسیل و موقعیت هر منطقه اقسام رقابتهای ژئوپولیتیکی را شکل میدهد.
گذرگاه البوکمال - القائم یکی از مناطقی است که طی سالهای اخیر در محدوده مرزی عراق و سوریه، اهمیت ژئوپولیتیکی با کارکرد ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک یافتهاست. در همین راستا، وضعیت ارتباطی و ترانزیتی این منطقه در مجاورت رودخانه فرات جایگاه ژئواستراتژیک آن را در نبرد محور مقاومت با عناصر تروریستی-تکفیری داعش نشان داد.
همچنین، بوکمال از نظرگاه ژئواکونومیک نیز نقش محسوسی پیدا کردهاست. زیرا این منطقه علاوه بر قابلیت ترانزیت خشکی، دروازه غرب آسیا به دریایمدیترانه تلقی میشود؛ بنابراین هزینه صادرات و واردات کالا به مقصد اروپا و شمالآفریقا برای ایران و متحدان منطقهاش کاهش مییابد. در همین زمینه با توجه به فشارهای اقتصادی سالهای اخیر به سوریه، فرصتهای سرمایهگذاری در این کشور برای شرکتهای ایرانی وابسته به محور مقاومت افزایش یافته است.
همزمانی بازگشایی این گذرگاه مرزی با سفر رئیس قوهقضاییه جمهوریاسلامی به بغداد میتواند کدژئوپولیتیکی محور مقاومت برای تاسیس سازمان همکاری منطقهای و همگرایی بیشتر ایران، عراق، سوریه و لبنان تلقی شود. در همین راستا، طی سالهای اخیر بوکمال به هارتلندی تبدیل شده که زمینه بازیگری ایران و محور مقاومت، رژیمصهیونیستی، ایالاتمتحده و کشورهای اروپایی را فراهم کرده است.
این مسئله پس از فتح بوکمال به عنوان آخرین فضای تحت سیطره داعش در شرق سوریه و غرب عراق عینیت یافت. سران ایالات متحده میدانند درصورت تثبیت نفوذ ایران در این محدوده با کاهش ارتباط لجستیکی نظامیان ایالاتمتحده و همپیمانانش و ناامن شدن پادگان عینالاسد در نزدیکی این منطقه، روند اخراج امریکا از عراق تسریع خواهد شد.
به همیندلیل، ایالات متحده با حملات ساختگی به کاروان نظامیانش بدنبال بهانهتراشی برای حمله به گروههای مقاومت در بوکمال است. در همین زمینه، برخی تحلیلگران بینالمللی حمله به فرودگاه اربیل را برنامهریزی ایالاتمتحده برای توجیه هجوم هوایی اخیرش به بوکمال تلقی میکنند.
همچنین در صورتیکه زیرساختهای ارتباطی نظیر راهآهن در این گذرگاه توسعه یابد؛ خلاها و حفرههای امنیتی که ناشی از وضعیت طبیعی آن مناطق است نیز تحت تسلط نیروهای مقاومت قرار میگیرد.
از سوی دیگر اسرائیل پس از بازگشایی بوکمال، با تقویت توان گروههای مقاومت در نزدیکی مرزهای اشغالی روبهرو شدهاست؛ به همین دلیل طی سالهای اخیر بارها با نقض قوانین بینالمللی به محل استقرار نیروهای مقاومت در استان دیرالزور سوریه حمله هوایی کرده است.
با توجه به منابع نفت و گاز ایران و عراق، امنیت این گذرگاه میتواند ترانزیت و صادرات انرژی از طریق دریای مدیترانه را تضمین کند. علاوه بر انتقال انرژی، کارکرد ژئواکونومیکی دیگر بوکمال برای جبهه مقاومت قابلیت جابجایی کالا از آسیای شرقی (چین و حوزه آسهآن) به اروپا است. این موضوع قدرت چانهزنی ایران و متحدانش را طی سالهای آتی افزایش خواهد داد.