– یکه تازی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و تبدیل شدن به پایگاهی برای انتشار اخبار جعلی به ویژه در یک سال گذشته در پی بحران بهداشتی «کرونا» به چالشی جدی برای دولت‌های مختلف جهان تبدیل شد.

 

چالش‌های مذکور در طیف گسترده‌ای از موضوعات و به درجات مختلف کشور‌های سراسر جهان را تحت تاثیر قرار دادند.

 

عدم تعهد و بی توجهی رسانه‌های اجتماعی به موضوعاتی مانند انتشار اطلاعات نادرست در مورد کرونا، برنامه ریزی برای شورش و حمله، انتشار محتوا‌های نفرت محور، ... از یک سو و ایجاد محدودیت‌های مختلف برای برخی از کاربران براساس رویکرد‌های جانبدارانه و یکه تازی مالی و اطلاعاتی رسانه‌های اجتماعی از سوی دیگر سبب شد تا نظام‌مند کردن فعالیت شبکه‌های اجتماعی به موضوعی مهم در نخستین ماه‌های سال ۲۰۲۱ تبدیل شود.

 

نمونه‌های ایجاد محدودیت و وضع قانون در مسیر فعالیت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در سال ۲۰۲۱ عبارتند از:

 

- ترکیه: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات ترکیه اواسط ماه ژانویه با اعلام قانون جدید شبکه‌های اجتماعی از ممنوعیت تبلیغات در توییتر، پریسکوپ و پینترسپت خبر داد.

 

براساس قانون جدید شبکه‌های اجتماعی ترکیه، شبکه‌های اجتماعی که تاکنون نمایندگان محلی خود را در ترکیه تعیین نکرده اند، اجازه تبلیغات را ندارند.

 

براساس این قانون مقام‌های ترکیه می‌توانند به جای مسدود کردن محتوا، محتوا‌های موردنظر را از سیستم عامل مذکور حذف کنند.

 

ضمن اینکه در صورت امتناع شبکه‌های اجتماعی از تعیین نمایندگی در ترکیه، آنکارا در ماه آوریل پهنای باند شبکه‌های متخلف را به ۵۰ درصد و در ماه می‌ به ۹۰ درصد کاهش می‌دهد.

 

فیسبوک، توییتر و یوتیوب در ماه‌های پیش به دلیل نقض قوانین توسط جریمه شده بودند. علاوه بر یوتیوب که که ماه پیش موافقت خود با تعیین نمایندگی محلی در ترکیه را اعلام کرد، فیسبوک نیز اعلام کرد که در حال طی روند انتصاب نمایندگی مورد نظر دولت ترکیه در این کشور است.

 

- سوئد: دولت سوئد اعلام کرد درصدد تدوین قوانینی است که فیسبوک را از انتشار رایگان اخبار رسانه‌های دولتی خود محروم کند.

 

- دانمارک: دولت دانمارک اعلام کرده که قصد دارد قوانینی تدوین کند که براساس آنها، فیسبوک برای انتشار مطالب رسانه‌های دولتی این کشور ملزم به پرداخت هزینه شود.

 

- استرالیا: دولت استرالیا که در برابر خودداری فیسبوک از پذیرش قانون بستن قرارداد با ناشران خبری این کشور با هدف پرداخت هزینه انتشار اخبار آن ها، اقدام به مسدود کردن فعالیت این رسانه اجتماعی کرده بود، در نهایت با موافقت فیسبوک با قانون مورد نظر، ممنوعیت فعالیت این رسانه اجتماعی را لغو کرد. استرالیا همین شرایط را برای گوگل نیز مطرح کرده است.

 

- روسیه: مجلس اعلای روسیه از تلاش مسکو برای تدوین قانونی با هدف ملزم کردن شرکت‌های بزرگ اینترنتی در جهت تبعیت از قوانین روسیه خبر داد.

 

دولت روسیه پیشتر توییتر را به نقض شدید قوانین ملی خود به دلیل عدم توجه به درخواست مسکو مبنی بر حذف ۲ هزار و ۸۶۲ مورد اطلاعات ممنوعه از سال ۲۰۱۷ متهم کرد.

 

سازمان ارتباطات روسیه نیز اعلام کرد «براساس برنامه ریزی ها، دادخواست مربوط به تخلفات اداری علیه توییتر به دلیل عدم رعایت الزامات حذف اطلاعات ممنوعه تهیه و تنظیم شود. این دادخواست به دادگاه ارائه می‌شود تا میزان دقیق جریمه‌ها توسط دادگاه تعیین شود.»

 

براساس قوانین روسیه، سیستم‌های عامل آنلاین در صورت نقض قانون محدودیت دسترسی به محتوا‌های غیرقانونی و عدم حذف اطلاعات ممنوع تا ۸ میلیون روبل باید جریمه نقدی پرداخت کنند.

 

- هند: دولت هند که اخیرا برای تدوین قوانین در زمینه فعالیت‌های رسانه‌های اجتماعی اقدام کرده، با ارسال نامه‌هایی به فیسبوک و توییتر، این شبکه‌های اجتماعی را به اخراج یا زندانی شدن کارکنانشان در صورت عدم رعایت قوانین هند، تهدید کرده است.

 

- انگلیس: موفقیت کشور‌های مختلف در نظام‌مند کردن فعالیت رسانه‌های اجتماعی سبب شد تا «لندن» نیز از اقدام برای تدوین قوانین در این زمینه خبر بدهد.

 

- کانادا: دولت کانادا اعلام کرد که به زودی قوانین مربوط به ملزم کردن غول‌های فناوری به پرداخت هزینه انتشار اخبار از رسانه‌های دولتی خود را اعلام می‌کند.

 

- آلمان: «برلین» پیش از سال ۲۰۲۱ و زودتر از سایر کشور‌ها از تلاش برای تدوین قوانین تنظیم کننده فعالیت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خبر داده بود.

 

- فرانسه: دولت فرانسه از جمله کشور‌هایی اروپایی بود که خبر از بررسی موضوع نظام‌مند کردن فعالیت رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داده بود.