- سپیده پوردشت - هوای بهار ۱۴۰۰ در حالی نرم نرمک از راه میرسد که زمستانِ سردِ سختِ پسابرجام هنوز به سَر نیامده است و سوزِ مشکلاتِ معیشتی، استخوانهایِ خم شدۀ مردم از بار گرانی و تورم و بیکاری و ناکارآمدی دستگاه اجرایی را میسوزاند.
تأمین کالاهای اساسی به نرخ مصوب در حال حاضر دغدغه بسیاری از افراد جامعه شده است و این روزها در گوشه و کنار شهر، صفهایی برای دریافت کالاهای اساسی به چشم میخورد.
این در حالی است که یکی از وعدههای ضمنی دولت مستقر، فراهم کردن زمینهای بود که مردم برای تهیه مایحتاج اولیه زندگی صف نبندند اما با نگاهی به سطح شهر که گویی خبری از مدیریت منسجم و کارآمد ندارد، این وعده زیر سؤال میرود چرا که شاهد تشکیل صفهای طولانی برای خرید کالاهای مختلف هستیم.
البته با مشاهده چنین صفهایی شاید این تلقی ایجاد شود که کمبود کالاها، علت تامه آن است اما قرینههای مختلفی وجود دارد که نشان میدهد نه تنها هیچ کمبود کالایی وجود ندارد بلکه به اندازه کافی ارز برای تأمین کالاهای اساسی و تأمین نیاز مردم وجود دارد.
عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی که در صراحت لهجه و صداقت او کمتر کسی شک دارد اخیراً از تأمین ۳۲ میلیارد دلار ارز واردات از ابتدای امسال علیرغم مشکلات ناشی از تأثیر شیوع ویروس کرونا در امور تجاری خبر داد و گفت: از ابتدای سال جاری ۹.۲ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی، نهادههای کشاورزی دارو و تجهیزات پزشکی تأمین شده است.
روغن یکی از این کالاها بوده و شاخص خوبی برای سنجش این گزاره است که آیا وضع امروز گرانی و صفهای طولانی، نتیجه کمبود کالاست یا ضعف مدیریت اجرایی و ناتوانی در تنظیم بازار؟
ابوالحسن خلیلی رئیس هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان روغن نباتی در همین زمینه به میزان میگوید «آمار و اطلاعات ارائه شده از سوی کارخانههای تولید روغن حکایت از افزایش تولید در سال جاری دارد به طوری که در بهمن ماه امسال، ۱۸۶ هزار تن روغن تولید و در بازار توزیع شد در حالی که مطابق سالهای گذشته در مدت مشابه نیاز بازار بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تن بوده است» این مقام مسئول با بیان اینکه ۷۰ درصد روغن توزیع شده در بازار مربوط به روغنهای مایع و ۳۰ درصدی نیز روغنهای جامد و نیمه جامد را شامل میشود، تاکید میکند «با وجود افزایش توزیع ۴۰ هزار تنی روغن در بازار، به دلیل انتظار تورمی ناشی از طرح حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی، میزان تقاضا برای خرید روغن افزایش یافته است».
این که کالاهای اساسی به وفور در کشور وجود دارد جای بحث نیست، اما اینکه چرا با قیمتهای بالا و بعضاً در صفهای طولانی به دست مردم میرسد نشان از سوء مدیریت بخشهای مختلف اجرایی است که دود آن به چشم مردم میرود.
در همین راستا مجتبی شادلو در گفتوگو با میزان، در خصوص فرمایشات مقام معظم رهبری اظهار کرد: فرمایشات مقام معظم رهبری حقیقت محض است و نشان می دهد ایشان به بخش کشاورزی اهمیت می دهند.
وی با بیان اینکه سیستم عرضه میوه در کشور و نبود نظارت لازم در این بخش مشکلاتی را ایجاد کرده است، گفت: یکی از مهمترین تکیه گاهها برای طیف وسیعی از جامعه و اقتصاد کشور بخش کشاورزی است که با وجود تورمات شدید در مدت اخیر توانسته مقاومت کند ضمن اینکه باید کنترل عمده فروشی و خرده فروشی در دستور کار باشد تا آرامش به بازار میوه بازگردد.
نائب رئیس اتحادیه باغداران تاکید کرد: باتوجه به قوانین صنفی، خردهفروشان سطح شهرها باید حداکثر ۳۰ درصد سود از خردهفروشی دریافت کنند، اما این رقم بیش از ۳۰ درصد است و قیمت میوه از عمده فروشی میدان مرکزی تا خرده فروشیهای سطح شهر تفاوت چشمگیری دارد.
شادلو گفت: میوهها پس از تولید به میادین عمده فروشی میوه منتقل میشوند و سپس باید مستقیم به خرده فروشیها عرضه شوند که در این بین هرگونه خرید و فروش خارج از این چرخه سودجویی محسوب میشود.
وی با بیان اینکه بخش کشاورزی نسبت به دیگر بخشهای اقتصادی از تورم سال ۹۹ مبرا نبوده است، عنوان کرد: به طور میانگین قیمت نهادهها حدود ۳ برابر افزایش یافته است و در کنار آن ادوات کشاورزی همچون تراکتور از قیمت حدود ۸۰ میلیون تومان به رقم ۵۰۰ میلیون تومان رسید که رقم قابل توجهی است.
نائب رئیس اتحادیه باغداران تاکید کرد: بخشی از یارانههای حوزه کشاورزی بعد از هدفمندی یارانهها حذف شد؛ امسال نیز آزادسازی قیمت کودهای شیمیایی باعث شد قیمت کود در سال جاری تا ۵ برابر افزایش یابد و در این بین قیمت وسایل جمع آوری میوه از جمله کاغذ و پوشال رشد چشمگیری داشته که بر قیمت تمام شده میوه تاثیر گذار بوده است.
شادلو با بیان اینکه تنها ۳۰ درصد از تولید پاییز امسال به فروش رفته است، گفت: در حال حاضر حجم گستردهای از میوههای باغداران در انبار باقی مانده که تا ۷۰ درصد کل تولید امسال است؛ درحالی که باید تا کنون ۷۰ درصد از میوههای تولیدی عرضه میشد که راه حل این موضوع نیز صادرات است که به آن بی توجهی میشود.
پس از منویات مقام معظم رهبری در خصوص گرانی، جلسه ویژه تنظیم بازار تشکیل شد که هدفمند کردن توزیع اقلام شب عید و حذف واسطهها از اهداف این جلسه بود.
عباس قبادی دبیر ستاد تنظیم بازار در این جلسه از باررسیهای ویژه توسط اصناف، سازمانهای صنعت و معدن، سازمان تعزیرات حکومتی و سازمان حمایت خبر داد و گفت: نظارت وجود دارد، اما گستردگی کار و محدودیتهایی که در بخش نظارتی وجود دارد باعث شده نظارتها پررنگ دیده نشود. در این جلسه تمهیداتی برای عرضه میوه به بازار و حذف واسطهها اندیشیده شد به طوری که یکی از روشها عرضه مستقیم میوه شب عید از سوی باغداران است که باعث میشود تولیدکنندگان مستقیم کالا را به مصرفکنندگان عرضه کنند.
در این جلسه به بازار مرغ، گوشت قرمز و روغن نیز اشاره شد که به گفته قبادی توزیع گوشت قرمز شرایط عادی دارد و واردات روغن خام به کشور ماهانه از ۱۲۰ هزار تن به ۲۲۰ هزار تُن افزایش یافته است و در تأمین و توزیع روغن مشکل خاصی وجود ندارد.
این صحبتها در حالی مطرح میشود که در ستاد تنظیم بازار همه چیز آرام است، اما در سطح شهر با اینکه فراوانی کالا وجود دارد شاهد صفهای طولانی برای خرید اقلام اساسی هستیم.
نابسامانی در بازار با توجه به فراوانی کالا، دلیلی جزء سوء مدیریت ندارد پس مسئولان مربوطه بجای گفتار درمانی و به انتظار فرج از خارج از کشور نشستن، گیوه وِر بکشند و با استفاده از ظرفیت و راهکارهای درونی، فضای مطبوعی در آستانه سال جدید به ارمغان بیاورند.