یزد یکی از پرجمعیتترین شهرهای ایران است و در بین فلات قرار دارد.
یزد مذهب و آیینهای زیادی را در خود جای داده به طوریکه هم اکنون بسیاری از اقلیتهای مذهبی در این شهر زندگی میکنند و برای خود پرستشگاههای فعالی دارند.
از دیگر جاذبههای دیدنی این شهر بادگیرها و منارهای بلندیست که در زمان گذشته ساخته شده.
جاذبههای دیدنی شهر یزد
مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد یکی از زیباترین، بینظیرترین و مهمترین جاذبههای گردشگری ایران است که در قرن ششم ه. ق ساخته شده و مرمت و بازسازی مکانهای مختلف آن تا دههی اخیر ادامه داشته است.
زمانی که سازندگان مسجد جامع یزد، تصمیم به ساخت چنین بنایی گرفتند، آن را در مرکز شهر قدیم یزد و داخل حصار بنا کردند. مساحتی که زیربنای این مسجد را تشکیل میدهد، برابر با ۹۸۰۰ متر مربع بوده و متراژی حدود ۵۰۰ متر مربع نیز، قسمتهای مربوط به کاشی، کتبیهها و... را در برمی گیرد. طول مسجد جامع یزد متشکل از ۱۰۴ متر و عرض آن ۹۹ متر، است که به هفت ورودی متصل به چندین کوچه و راه خروجی ختم میشود.
میدان وقت الساعت
ساعت یزد ساختمانی خشتی و به شکل مکعب مستطیل است که ساعتی در بالای خود دارد. این ساعت ساختهی فردی به نام ابوبکر است که در شهر یزد، ساعتساز بود. ساخت برج ساعت به زمان قاجار برمیگردد و طاق، قوسها، تزیینات آجری و کاشیکاریهای منقوش به خطوط آیات و… به آن جلوهای خاص دادهاند. این ساعت در سال ۷۲۵ هجری قمری در مدرسه رکنیه، کنار یکی دیگر از جاذبههای گردشگری یزد، یعنی مسجد جامع یزد نصب شد. این میدان در تاریخ ۱۳۷۸، با شماره ۲۶۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
میدان امیر چخماق
میدان امیر چخماق یکی از معروفترین جاهای گردشگری یزد و از میدانهای تاریخی کشور به شمار میرود که در بافت قدیمی این شهر همچون نگینی میدرخشد. این میدان که جاذبههای متعددی از بازار تا تکیه و مسجد را در خود جای داده است، گزینهای عالی برای گردشگری محسوب میشود؛ بهخصوص در طول شب که چشمانداز بسیار زیبایی را پیش روی شما قرار میدهد. جذابترین بخش این میدان، بنای سه طبقه تکیه آن است که پیش از هر جاذبه دیگری چشم گردشگران را به خود خیره میکند
باغ دولت آباد
باغ دولت آباد یکی از میراث جهانی ایران به شمار میرود و بهعنوان یکی از ۹ باغ ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این باغ زیبا که در محله چهار منار قرار گرفته است، یکی از قدیمیترین باغهای شهر یزد محسوب میشود.
خانه لاریها
خانهی لاریها از جملهی بناهای مهم تاریخی و جاهای دیدنی یزد است، که هرساله پذیرای گردشگران بسیاری از سراسر ایران و جهان است. این عمارت تاریخی مربوط به دوران قاجار بوده و با شمارهی ثبت ۱۷۸۳ در بهمن مال سال ۱۳۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب انبار شش بادگیر
شهر یزد را میتوان شهر آبانبارها قلمداد کرد. واضح است که اقلیم و شرایط آب و هوایی خشک و کویری یزد سبب به وجود آمدن آبانبارها در این شهر شده است. کم باران بودن شهر یزد و تدبیر برای جبران کمآبی منجر به شکلگیری آبانبارها شده است. بیش از ۱۰۰ آبانبار در شهر یزد ساخته شده است. آبانبار شش بادگیری یکی از این آبانبارها است. آبانبار شش بادگیری که متعلق به دوران قاجاریه است، در محله تپه یزد، کوچه شش بادگیر واقع شده است. وجه تسمیه نام آبانبار به این دلیل است که آبانبار، شش بادگیر دارد. این آبانبار بهعنوان زیباترین آبانبار یزد شناخته میشود.
مدرسه ضیائیه
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با تلاش سازمان میراث فرهنگی، مرمت و بازسازی روی این عمارت باستانی صورت گرفت و با شمارهی ۷۷۰ بهعنوان آثار ملی کشور به ثبت رسید.
این بنا در قرن هفتم هجری به همت ضیاءالدین حسین رضی شروعبه ساخت شد و در سال ۷۰۵ هجری قمری به کمک مجدالدین حسن و شرفالدین علی که از پسران ضیاءالدین بودند به پایان رسید.
آتشکده ورهرام
آتشکده یزد، گرچه قدمت آن به دوران پهلوی میرسد و ساخت آن به ۸۰ سال قبل باز میگردد، ولی آتشی که درون آن میسوزد بیش از ۱۵۰۰ سال است که روشن مانده است. در واقع، این آتش فروزهای است از آتش آتشکده کاریان در لارستان که به عقدای یزد آورده شد و نزدیک به ۷۰۰ سال در آنجا روشن نگه داشته شد؛ سپس در سال ۵۲۲ از عقدا به اردکان منتقل شد و نزدیک به ۳۰۰ سال نیز در اردکان یزد روشن بود تا اینکه در سال ۸۵۲ از اردکان به یزد نقل مکان کرد. جابهجایی این آتش در یزد نیز ادامه داشت؛ نخست در محلهای به نام «خلف خان علی» در خانه یکی از موبدان بزرگ به نام «موبد تیرانداز آذرگشسب» نگهداری میشد و در سال ۱۳۱۳ ه. ش، پس از ساخته شدن این آتشکده، به درون آن برده شد.
بقعه دوازده امام
بقعه دوازده امام یزد از قدیمیترین آثار تاریخی این شهر به شمار میرود که در قرن پنجم هجری و در دوران سلجوقی ساخته شده است. بر اساس مدارک و مستندات تاریخی بهجرات میتوان بیان کرد که این بنای ارزشمند آجری بهعنوان چهارمین اثر تاریخی و دومین گنبد شناسنامهدار ایران شناخته میشود.
موزه آب یزد
موزه آب یزد در خانه کلاهدوزهای یزد برپا شده است و در آن میتوانید از لوازم مختلف حفر قنات، ابزار و ادوات اندازهگیری حجم آب، وسایل تامین روشنایی در قنات، اسناد و مدارک خرید و فروش آب و وقفنامههای قدیمی، کتابچه میرابها و اسناد توزیع آب، ظروف نگهداری و حمل آب و بسیاری لوازم و اشیای ارزشمند مرتبط دیگر دیدن کنید. همچنین یک رشته کاریز صد ساله از میان این خانه عبور میکند و در پشتبام آن، چاهخانهای قرار دارد که بهوسیله چرخ چاه از آن آب میکشیدند و آبانبار خانه را که در طبقه همکف قرار داشت، پر میکردند. خانه کلاهدوز در زمینی به پهنهی ۷۲۰ متر مربع و به فرمان مرحوم حاج سیدعلی اکبر کلاهدوز، یکی از بازرگانان روزگار قاجاریه در سال ۱۲۶۶ خورشیدی ساخته شده است و در شمال میدان امیر چخماق، قرار دارد.
بوستان ناجی
عمارت و باغ ناجی یزد ملک شخصی به نام ناجی، با کاربری مسکونی بوده است که در دوره های مختلف الحاقاتی در آن صورت گرفته است.
کوشک باغ ناجی مشتمل بر ۴ جبهه فعال در یک بنای مرکزی است.
این عمارت در قسمت شرقی دارای یک تالار با بادگیر و ۲ اتاق در بالای آن و ۵ اتاق در طبقه همکف است.
به جز جبهه شمالی بقیه قسمتها دارای زیر زمین است.
بوستان ناجی از زمره باغهای یزد در دوران قاجار است که در نجف آباد یزد و در مسیر قنات نجف آباد دیده میشود.
باغ ناجی پس از اهدا آن به شهرداری به صورت بوستان بازسازی و در معرض بازدید گردشگران قرار داده شده است.
موزه قصر آیینه
یکی از زیباترین آثار تاریخی و جادبه گردشگری یزد موزه قصر آیینه یزد بوده که هم خود بنا و هم مجموعه آثار موزهای این بنا از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران بوده است.
عمارت این مجموعه در سال ۱۳۲۰ برای استفاده به عنوان مهمانسرای خصوصی توسط صراف زاده ساخته شد. او بازرگان و مالک عمده و وکیل مجلس، فرزند حاج على صراف یزدى، در ۱۲۷۸ شمسی در یزد تولد یافت. تحصیلاتش را در زمان خود به پایان رسانید و در صرافخانه پدرش مشغول کار شد. تدریجا طریقهى صرافى و تجارت را فراگرفت و خود مستقلا به کار تجارت پرداخت. او خیلى زود در بازار یزد شهرت زیادی پیدا کرد، چرا که انصاف او از سایر صرافها بیشتر بود و در مواقع ورشکستگى بدهکاران، جانب انصاف را رعایت مىکرد.
از سال ۱۳۷۷ تاکنون انواع آینه، ابزار وسایل روشنایی شامل گونههای مختلف پیه سوز و چراغهای قدیمی، انواع کبریت، قلمدان و طپانچه در این موزه به نمایش گذاشته شدهاند.
خانه تهرانیها
از دیگر جاذبههای شهر یزد خانه تهرانیها است که متعلق به یکی از تجار ایرانی میباشد. خانوادهای تهرانی حدود ۲۵۰ سال پیش در این خانه زندگی میکردند و از تجار فرش در یزد بوده اند. زیبایی این خانه به اندازهای است که تا مدتها به عنوان کنسول گری اقتصادی برخی کشورهای اروپایی مورد استفاده قرار میگرفته است. ساختمان این هتل دارای حیاط اصلی، نارنجستان و عمارت کلاه فرنگی، سه بادگیر زیبا، تالار بزرگ، چاه خانه، سرداب زیبا و فعال، هشتی و پشت بامی بزرگ و مشرف به بافت تاریخی یزد است.
حمام خان
حمام خان، حمامی معروف در یزد است که به آن گرم خانه یا گرمابهی نور هم میگویند، حاکم آن دوره یزد به اسم محمدتقی خان بافقی در سال ۱۲۱۲ هجری قمری دستور بنای آن را داد. این بنا که مساحت آن ۱۱۷۰ متر مربع است ۹۰۰ متر مربع زیر بنای آن است. خوانین یزد خاندانی مشهور بودند که این محمدتقی خان سرسلسلهی این خاندان بود و در این شهر حکمرانی میکرد. حمام خان یزد در میدان خان و در کنار مجموعه خان یزد قرار دارد و این حمام قسمتهای گوناگونی را شامل میشود که بخشهای گاوروتون، شاه نشین، خزینه از آن جمله است و امروزه جزء آثار معماری و تاریخی شهر تاریخی و زیبای یزد است. این بنا که مراحل ساخت آن تدریجی بوده، سال ۱۲۲۴ هجری قمری بازسازی و مرمت شده است. این حمام به دوره پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار تعلق دارد و، چون مختص استفاده اعیان و بزرگان شهر در آن دوره بوده است به حمام خان شهرت یافته است.
خانه ملک التجار
خانه دیگری که قدمت آن حدود ۱۲۰ سال است و متعلق به حاجی علی اکبر شیرازی از تجار باسابقه یزد بوده است. لقب ملک التجار به دلیل عملکرد مناسب وی توسط ناصرالدین شاه به وی داده شد و نوادگان وی تا ۴ نسل بعد در این امارت زندگی میکردند. این خانه از اتاقهای متعددی تشکیل شده که هر یک ویژگی خاص خود را دارند. بر دیوار و سقفِ اکثر اتاقها نقاشیهایی تماشایی به چشم میخورد که اثر هنرمندان شیرازی هستند و طی روایتی، کشیدن آنها ۱۰ سال به طول انجامیده است. این خانه در خیابان قیام قرار دارد.
