_ روزنامه وطن امروز نوشت: به گواه آمار و گزارش‌های منتشر‌شده توسط منابع بین‌المللی و داخلی مانند بانک جهانی، آمار دانشگاه آکسفورد و مرکز آمار کشورمان، با گذشت بیش از ۴ دهه از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد رشد و خودکفایی در تمام شاخص‌های اقتصادی بوده‌ایم. اصلی‌ترین رویکردی که باعث چنین دستاورد‌هایی در اقتصاد کشور شده، حس خودباوری و ایمان به توان داخلی است.

 

از شیوه‌های مرسوم نشان دادن پیشرفت اقتصادی در یک بازه زمانی خاص، مقایسه آن با بازه زمانی مشخص در گذشته است. با پیروزی انقلاب اسلامی به جرات می‌توان گفت شاهد بهبود تمام شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی در کشور بودیم. نکته حائز اهمیت در بررسی این شاخص‌ها گذر زمان است، به این شکل که به طور کلی شاخص‌های اقتصادی با توجه به اصل تورم و پیشرفت‌های کلان اقتصادی در جهان رشد می‌کنند، اما با پیروزی انقلاب شیب رشد این شاخص‌ها نسبت به دوره قبل تغییر محسوسی داشته است.

 

اتفاق مهمی که پس از انقلاب در کلان تصویر اقتصادی کشور رخ داد فارغ از اعداد و ارقام، حس خودکفایی و خود‌باوری بود که در کشور رخ داد. بخشی از این خودکفایی معطوف به ادبیات انقلاب مبنی بر عدم وابستگی به کشور‌های دیگر و بخشی دیگر ناشی از تحریم‌هایی بود که روز‌به‌روز با گذشت زمان از حیات جمهوری اسلامی حلقه‌اش تنگ‌تر می‌شد و اساسا نمی‌توانستیم راهی به غیر از خودکفایی را طی کنیم. البته در برهه‌های زمانی خاصی با روی کار آمدن دولت‌هایی با رویکرد مبتنی بر توان خارجی به جای تقویت توان اقتصادی داخلی، کشور مسیر‌های دیگری را طی کرد که در بیشتر این موارد با شکست مواجه شد. نباید فراموش کنیم علت اصلی چنین ارقام و آماری در اقتصاد همین حس خودباوری و ایمان به توان داخلی بوده است. انقلاب قبل از اینکه روی اقتصاد کشورمان تاثیر گذارد، گفتمان و رویکرد مقاومت و توان داخلی را در کشور اشاعه داد.

 

یکی از ریشه‌های شکل‌گیری انقلاب اسلامی واکنش مردم به تحقیر تاریخی خود توسط حاکمان مستبد و حامیان خارجی آن‌ها بوده است. از این منظر انقلاب اسلامی محصول خودباوری ملی بود و البته در سال‌های بعد در تقویت این خودباوری نیز نقش اساسی ایفا کرد. اگر به بیانات بنیانگذار انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره) مراجعه کنیم به کرات شاهد توجه و تکرار ایشان در باب ضرورت تقویت خودباوری هستیم. به عنوان مثال ایشان در جایی در آسیب‌شناسی عملکرد رژیم پهلوی می‌فرمایند: «مهم این است که ایرانی‌ها بفهمند که خودشان می‌توانند کار بکنند.

 

در این طول زمان این معنا را طوری القا کرده بودند که ایرانی‌ها چیزی نیستند و باید همه چیز را بروند از خارج بیاورند، از اروپا بیاورند، از آمریکا بیاورند که اسباب این شد که مغز‌های ایرانی به کار نیفتد و نگذاشتند به کار بیفتد. ایران افرادش، مردمش، از سایر افراد کمتر نیستند، بلکه از بسیاری بالاترند. لکن نگذاشتند که این استعداد‌ها به کار بیفتد، باید استعداد‌ها را به کار بیندازند و دولت و ملت تأکید کنند از این کسانی که اختراع و ابداع می‌کنند تا ان‌شاءالله ایران خودش همه چیز را بسازد و مستقل شود». امروز پس از گذشت ۴۲ سال از پیروزی انقلاب اسلامی مفهوم «خودباوری ملی» و «بازگشت به خویشتن» که در سال‌های ابتدایی انقلاب از سوی رهبران و اندیشمندان انقلاب مطرح شد، به یکی از اصول یا خصوصیات فرهنگی مردم ایران تبدیل شده است.

 امروز در نظر مردم ایران استقلال، صرفا یک آرمان و هدف ایده‌آل و دست‌نیافتنی نیست، بلکه شهد شیرین آن کام ملت را بهره‌مند ساخته و آثار و پیامد‌های آن در تمام شئون زندگی مردم ایران مشاهده شده است. یکی از مهم‌ترین عرصه‌های بروز دستاورد‌های این استقلال و خودباوری، عرصه‌های علمی بوده است.

 

انقلاب اسلامی درصدد پاسخگویی به یکی از مطالبات تاریخی ملت ایران یعنی دستیابی به توسعه و پیشرفت بود و تحقق این مهم امکان‌پذیر نبود جز با اتکا به علم و دانشی که در سایه اعتماد به نفس جوانان و اندیشمندان کشور تولید می‌شد.

 

 

یکی از دستاورد‌های انقلاب اسلامی، رشد مشارکت سازنده زنان در پیشرفت و اداره کشور است. آمار‌های جهانی نشان می‌دهد نرخ مشارکت زنان در فعالیت‌های اقتصادی پس از انقلاب افزایش داشته است. در همین راستا نسبت جمعیت زنان شاغل به کل جمعیت زنان، پس از انقلاب اسلامی با افزایش قابل توجه همراه شده و به رقم ۱۳ درصد رسیده است. این در حالی است که این رقم در مقطع پیش از انقلاب به مراتب کمتر بوده است.

 

 

یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های انقلاب اسلامی در حوزه اقتصاد رفع وابستگی به خارج و توجه به خودکفایی است. در همین راستا یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش خودکفایی، میزان تولید مواد غذایی است. یکی از مهم‌ترین اقلام غذایی در بسیاری از کشور‌های جهان، گندم است. آمار‌ها نشان می‌دهد ایران در سال‌های پس از انقلاب اسلامی پیشرفت بسیار زیادی در تولید گندم داشته و در تامین گندم کشور بی‌نیاز از واردات شده است.

 

 

بخش کشاورزی تا پیش از انقلاب وضعیت نامطلوبی داشت. اجرای طرح اصلاحات ارضی ضربه سختی به بخش کشاورزی کشور وارد کرد و در نتیجه آن، اقتصاد این بخش رو به نابودی رفت و موج سنگین مهاجرت از روستا‌ها به شهر‌ها شروع شد. آمار‌ها نشان می‌دهد سرانه ارزش افزوده در سال‌های پس از انقلاب افزایش چشمگیری داشته به طوری که ارزش افزوده بخش کشاورزی در سال ۲۰۱۷ به بیش از ۱۰ هزار دلار به قیمت ثابت سال ۲۰۱۰ رسیده است. 

 

اقتصاد ایران به رغم تحمیل جنگ ۸ ساله و تحریم‌ها علیه کشور در سال‌های پس از انقلاب اسلامی رشد چشمگیری داشته است. آمار‌های بین‌المللی نشان می‌دهد ارزش تولید ناخالص داخلی ایران که در سال وقوع انقلاب حدود ۱۰۰ میلیارد دلار به قیمت ثابت سال ۲۰۱۱ بود، با رشد چشمگیری به حدود ۱۵۰۰ میلیارد دلار رسیده است. البته در این سال به دلیل تحریم‌های یکجانبه، اقتصاد کشور کوچک شده و به حدود ۱۲۰۰ میلیارد دلار رسیده است.

 

 

کاهش نابرابری یکی دیگر از دستاورد‌های انقلاب اسلامی است. بررسی شاخص ضریب جینی به عنوان شاخصی برای اندازه‌گیری نابرابری در توزیع درآمد نشان می‌دهد در سال‌های پس از انقلاب، میزان نابرابری در کشور به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته است. در همین راستا آمار‌ها نشان می‌دهد شاخص جینی که پیش از انقلاب حدود ۴۵ درصد بود، پس از انقلاب به حدود ۳۵ درصد رسیده که نشان‌دهنده کاهش نابرابری است.

 

 

شاخص توسعه انسانی یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای سنجش توسعه در کشور‌های مختلف است. این شاخص، چکیده وضعیت توسعه انسانی در کشور‌ها را نشان می‌دهد که خلاصه‌ای از دسترسی به آموزش، سلامت و سایر شاخص‌های زندگی است. آمار‌های جهانی نشان می‌دهد شاخص توسعه انسانی در سال‌های پس از انقلاب با رشد چشمگیری افزایش یافته است.