- پس از شیوع بیماری کرونا از اسفند ماه سال گذشته عرصه هنر و فرهنگ با چالش های فراوانی روبرو شد، تعطیلی سینما، تئاتر و پس از آن لغو برگزاری نمایشگاه کتاب تهران از جمله اتفاقاتی بزرگی بود که عرصه فرهنگ را دچار چالش شد.

برگزاری نمایشگاه کتاب تهران از سالهای گذشته بدون چالش نبوده است، تغییر مکان این نمایشگاه به شهر آفتاب اتفاقی بود که طی سالهای گذشته مورد نقد بسیاری از اهالی کتاب قرار گرفت، از سویی «مصلی امام خمینی (ره)» نیز به عنوان میزبان اصلی ادوار پیشین نمایشگاه کتاب همیشه با معضل پارکینگ روبرو بود. 

اما امسال مشکلات فراتر از اینها بود، شیوع بیماری کرونا باعث شد تا این نمایشگاه به طور کامل لغو شود، اتفاقی که تا ماه‌ها بازار کتاب را با شوک مواجه کرد، با این وجود تا میانه های تابستان سال جاری همچنان امید به برگزاری فیزیکی نمایشگاه می رفت اما با شروع موج سنگین و سوم کرونا برگزاری فیزیکی نمایشگاه کتاب تهران به طور کامل منتفی شد. 

این شرایط تا جایی پیش رفت که مسئولین برگزاری جشنواره تصمیم گرفتند این دوره از نمایشگاه را به صورت مجازی برگزار کنند، البته این نخستین باری بود که نمایشگاه کتاب تهران به صورت مجازی برگزار می شد، اتفاقی که می توانست رکود فراوان بازار کتاب را از بین ببرد. 

در قبال برگزاری مجازی رویدادهای هنری، مساله اصلی و مهم همواره درگاه اینترنتی آثار بوده است، طی ادوار مختلف برگزاری جشنواره سینما و تئاتر فجر بارها سایت های فروش بلیت با مشکلات فراوانی روبرو شدند و گاها به دلیل حجم تقاضا ساعت ها و حتی روزها از دسترس خارج بودند. 

نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران هم مستثنا از قاعده نبود، به نحوی که استفاده از درگاه اینترنتی نمایشگاه هم برای ناشران و هم برای مخاطبان به مشکلی بزرگ تبدیل شد، به نحوی که در اکثریت مواقع سایت خارج از دسترس بود، و یا سرعت پایین پردازش آن باعث می شد تا خریدار نتواند مراحل خرید خود را تکمیل نماید.

طی سه روز ابتدایی نمایشگاه کتاب تهران، شکایت ها و اعتراضات فراوانی نسبت به سایت این نمایشگاه اعلام شده است، فضای مجازی با تعداد فراوانی از گلایه مخاطبان این نمایشگاه روبرو بوده و برخی از ناشران هم در تبلیغات خود برای فروش آثارشان به سایت های شخصی و یا دیگر سایت های فروش محصولات فرهنگی رجوع کرده اند. 

حال که نیمی از زمان برگزاری نمایشگاه کتابی تهران گذشته باید دید در ادامه مسئولین برگزاری این نمایشگاه چه تدبیری برای رفع مشکلات سایت خواهند اندیشید. هرچند شاید مسئولین این نمایشگاه از اولین دوره آن به عنوان آزمون و خطا یاد کنند اما طبیعتا وجود دامنه مناسب در سایت و دسترسی آسان اولین گزینه برگزاری مجازی یک نمایشگاه است. 

اتفاقی که در نیمه اول برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران به طور کامل با نقص روبرو بوده است. نمایشگاه مجازی تهران تا ششم بهمن ماه سال جاری به کار خود ادامه میدهد و باید دید با شرایط فعلی برگزاری آن آیا قدمی مثبت برای اهالی نشر و همچنین دوستداران کتاب برخواهد داشت یا خیر.